# Yörüklerin yaşadıkları bazı sorunların çözümü için yapılan çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/25728 - **Veren:** Aykut Kaya (CHP, Antalya) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 14 Mart 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 124 gün sonra, 16 Temmuz 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/08539724-c120-4f25-9164-0195a336eedd - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25728-yoruklerin-yasadiklari-bazi-sorunlarin-cozumu-icin-yapilan-calismalara-iliskin > Aykut Kaya (CHP), 14 Mart 2025 tarihinde 7/25728 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 124 gün sonra, 16 Temmuz 2025). ## Önerge metni Aşağıda yer alan sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98*inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Torosların zirvesinde, doğayla uyum içinde yaşayan Yörüklerimiz, yüzyıllardır ekosistemin bir parçası olarak üretmeye ve yaşamaya devam etmektedir. Ancak son yıllarda mera ve otlakiyeye erişim kısıtlamaları, orman arazileriyle ilgili ihtilaflar, artan yem fiyatları ve devlet desteklerinin yetersizliği gibi sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Özellikle Toroslar ve çevresinde yaşayan Yörükler, geleneksel yaylak-kışlak göçlerini sürdürememekte, hayvancılıkta yüksek maliyetler nedeniyle üretimlerini bırakma noktasına gelmektedir. Bu durum hem ülkemizin hayvancılık sektörünü hem de Yörük kültürünü tehdit etmektedir. Artan kuraklık ve değişen doğal dengeler nedeniyle, yabani kurtlar doğal avlarını bulamayınca sürülere saldırmaya başlamış, Yörüklerimiz büyük zarar görmüştür. Bu saldırılar sonucunda sürü kayıpları artmakta, hayvancılıkla geçimini sağlayan Yörüklerimizin ekonomik güvencesi tehlikeye girmektedir. Aynı zamanda, bu durum kırsal kalkınmayı ve Yörük . kültürünü de tehdit etmektedir. Bu sorunlar sadece Yörüklerimizin değil, kırsal kalkınmamızın ve kültürel mirasımızın da bir sorunudur. Devlet destekli küçükbaş hayvan yardımı veya parasal destek programları hayata geçirilerek, hem Yörüklerimizin geçimi korunmalı hem de ekosistemin dengesi sağlanmalıdır. Bu bağlamda; 1. Yörüklerimizin geleneksel yaylak ve kışlak alanlarına erişimini kolaylaştırmak için Bakanlığınız tarafından yapılan herhangi bir düzenleme var mıdır? Orman sınırları içerisinde kalan meraların kullanımı konusunda Yörükler lehine bir yasal değişiklik planlanmakta mıdır? 2. Mera alanlarının işgali, yayla yollarının kapatılması gibi nedenlerle hayvancılık yapamayan Yörüklerimizin mağduriyetini gidermek için Bakanlığınızın yürüttüğü herhangi bir çalışma bulunmakta mıdır? 3. Sonyıllarda hızla artan yem fiyatları nedeniyle Yörüklerin üretimi bırakmaması için hayvan başına verilen devlet destekleri artırılacak mıdır? Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, E-507 4. Yörüklerimizin sürülerine yönelik yabani hayvan saldırıları nedeniyle uğradıkları zararları telafi etmek amacıyla Bakanlığınızın sürdürdüğü herhangi bir çalışma ve sağladığı herhangi bir destek programı bulunmakta mıdır? 5. Orman yangınları ve diğer doğal afetlerden etkilenen Yörüklerimizin hayvan kayıplarını karşılamak için Bakanlığınız özel bir tazminat veya destek programı oluşturmayı planlamakta mıdır? 6. Yörük kültürünün korunması ve kırsal kalkınmanın sürdürülebilirliği için, hayvancılıkla uğraşan Yörüklerimize yönelik özel teşvikler planlanmakta mıdır? Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, E-507 ## Bakanlığın cevabı Meralar, kamunun ortak kullanımına ait olup hayvan otlatmak amacıyla köyde yaşayan yetiştiricilere tahsis edilmiş olan mülkiyeti devlete ait olan arazilerdir. Meraların korunması ve kullanım usullerinin belirlenmesi amacıyla yapılmış olan 4342 sayılı Mera Kanunu, bu arazilerin hukuki statüsünü de düzenlemiştir. Mera Kanunu'nun 4'üncü maddesine göre; "Mera, yaylak ve kışlakların kullanma hakkı bir veya birden çok köy veya belediyeye aittir. Bu yerler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Mera, yaylak ve kışlaklar; özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zaman aşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz." hükmü bulunmaktadır. Meraların amacı dışında kullanılması kanunla yasaklanmıştır. Orman Genel Müdürlüğümüz 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 22'nci maddesi ve 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 28'inci maddesi kapsamında orman içi, orman kenarı ve orman üst sınırı mera, yaylak ve kışlaklarda bakım, koruma ve ıslah görevini gerçekleştirmektedir. Bu bağlamda ilgili kanun ve yönetmeliklere uygun olacak şekilde 03.06.2013 tarihinde 6921 sayılı Mera- Yaylak- Kışlak ve Otların Islahı Tamimi yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Tamime göre kültürel ve teknik tedbirlerle mera ıslahı kapsamında yer alan hayvanların sevk ve idaresini kolaylaştıran tesislerden, hayvanların meraya götürülmesi ve mera içerisinde ulaşımın sağlanması amacıyla ihtiyaç olması halinde taşra birimlerimizce mera yolları yapılmakta veya yaptırılmaktadır. Ayrıca orman sınırları içerisinde kalan meraların kullanımı konusunda 11.07.2012 tarihli ve 28350 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olan "Ormanlarda ve Orman İçinde Bulunan Otlak, Yaylak ve Kışlaklarda Hayvan Otlatılmasına İlişkin Usul ve Esaslar" hakkında çıkartılmış hali hazırda bir yönetmelik de bulunmaktadır. Kamu gereklerine uygun, orman-halk ilişkilerinin gelişmesi, hayvancılığın desteklenmesi gibi konular göz önünde bulundurularak orman alanlarında otlatma, plan dâhilinde düzenlenmektedir. Bu kapsamda; e Yangına hassas orman alanlarında yangın riskini azaltmak amacıyla yanıcı madde miktarının planlı otlatma yöntemiyle azaltılmasının sağlanması, e Ülke genelinde ormanlık alanlarda yaptırılacak planlı otlatma ile kamu yararı gereklerine uygun olarak ormanlardan faydalanmanın düzenlenmesi, e Planlı otlatma ile orman ekosisteminin parçaları olan toprağın, suyun, vejetasyonun ve yaban hayatının korunması ve sürdürülebilirliğinin sağlanması, e Ormanlarda otlatma suçunun asgari seviyelere çekilerek orman-halk ilişkilerinin iyileştirilmesinin sağlanması hedeflenmiştir. Bakanlığımızca hazırlanan "2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Karar" ile küçükbaş hayvancılık destekleri kapsamında; damızlık Koyun/Keçi Yetiştiricileri Birliğine üye yetiştiricilerin (birlik olmayan illerde bu şart aranmaz), Bakanlıkça belirlenen aşıları tamamlanmış, yılı içinde doğan ve doğduğu işletmede en az 4 ay (120 gün) kalan oğlak/kuzularına 2024 yılı için 200 TL/baş temel destek ödenecektir. Temel destek şartlarını sağlayan aile işletmelerine, genç ve kadın yetiştiricilere, birinci derece tarımsal amaçlı örgütlere üye yetiştiricilere temel desteğe ilave destekler verilecektir. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Sirateji Geliştirme Başkanlığı Ayrıca temel destek şartlarını sağlayan 100 baş ve üzeri anaç koyun-keçi varlığına sahip işletmelere en fazla bir sürü yöneticisi için ve sadece 100 baş üzerinden ilave destek verilmektedir. 8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Yeni destekleme modeli kapsamında hazırlanan Karar ile üretim maliyetine göre ürünler kategorilere ayrılmış ve her kategori için destek katsayısı belirlenmiştir. 2025 üretim yılı için destek katsayı değeri dekara 244 TL'dir. Üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- 31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9625-94100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir. Üreticilerimiz temel bitkisel ve temel hayvansal üretim konularında 300.000 TLye kadar sıfır faizli, 300.000 TL*nin üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TL'ye kadar 9050-9100 aralığında faiz/kar payı destekli kredi/finansman kullanabilmektedir. Devlet Destekli Tarım Sigortaları Uygulamaları (TARSİM) kapsamında Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvan Hayat Sigortalarında "her türlü kaza, vahşi hayvan saldırısı, yılan ve böcek sokması, zehirlenmeler, her türlü doğal afetler ve güneş çarpması, yangın ve infilak" sigorta teminatı kapsamındadır. TARSİM Hayvan Hayat Sigortası yaptıran yetiştiricilerimize; e 50 ila "o 60 oranlarında Devlet prim desteği sağlanmakta olup üreticilerimizin tarımsal üretimlerini güvence altına alarak üretimde sürdürülebilirliğine katkıda bulunulmaktadır. Bakanlığımızca Adana, Mersin, Osmaniye, Kahramanmaraş, Kastamonu, Bartın, Sinop ve Çankırı illerinde yürütülmekte olan Kırsal Dezavantajlı Alanlar Kalkınma Projesi kapsamında, Toroslarda yaşayan yörüklerimizin hayat standartlarını yükseltmek için yaşam çadırı, güneş enerjisi paneli, buzdolabı, televizyon gibi9 100 hibeli olmak üzere desteklenmiştir. Orman Genel Müdürlüğümüzün ORKÖY projeleri kapsamında Antalya ilinde 2020-2024 yılları arasında, 684 aileye 163,4 milyon TL ve 1 kooperatif projesine 9,3 milyon TL ORKÖY desteği verilmiştir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Aykut Kaya (CHP, Antalya). “Yörüklerin yaşadıkları bazı sorunların çözümü için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25728, 14 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25728-yoruklerin-yasadiklari-bazi-sorunlarin-cozumu-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/08539724-c120-4f25-9164-0195a336eedd Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.