# Türkiye Varlık Fonunun kamu bankalarına yaptığı sermaye aktarımlarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/25900 - **Veren:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 10 Mart 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 65 gün sonra, 14 Mayıs 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e4cf2eee-3f4b-40da-ae9a-019585787f74 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25900-turkiye-varlik-fonunun-kamu-bankalarina-yaptigi-sermaye-aktarimlarina-iliskin > Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 10 Mart 2025 tarihinde 7/25900 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 65 gün sonra, 14 Mayıs 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tatafından yanıtlanmasını arz ederim. p /L zgin TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili Türkiye Varlık Fonu (TVF), kurulduğu 2016 yılından itibaren bünyesinde kamu sermayeli şirketler bulundurmakta ve zaman zaman kapalı mali operasyonlara imza atmaktadır. Fonun yönetim kurulunun başında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bulunmasıyla birlikte, yıllardır süregelen bu durumun, TVF'nin Sayıştay denetimi dışında tutulmasını ve finansal şeffaflık eksikliklerini gündeme getirmektedir. Bu bağlamda, özellikle 2023 yılı hesapları ile ilgili yapılan bağımsız denetim raporunda belirli önemli soruların yanıtlanmadığına dair ciddi endişeler . . bulunmaktadır. Komisyon görüşmelerine yansıyan en önemli hususlardan biri, TVF'nin bünyesindeki kamu bankalarına yapılan Hazine kaynaklı aktarımlardır. Bu konuda yapılan açıklamalarda, TVF'nin hangi kriterlere göre sermaye artırımları yaptığı ve bu sermaye desteğinin neden Hazine tarafından sağlandığına dair herhangi bir netlik bulunmamaktadır. Ayrıca, TVF'nin kapalı mali işlemleri ile ilgili olarak önemli sorular hala yanıtsız kalmaktadır. Türkiye Varlık Fonu'nun bünyesindeki kamu bankalarına yapılan sermaye aktarımının detayları nelerdir? Hazine tarafından yapılan bu aktarımın gerekçeleri ve hedefleri nedir? TVF'nin yönetiminde, Hazine'nin bu denli büyük sermaye desteği sağladığı bir durum söz konusu olduğunda, Sayıştay denetiminin devreye girmemesi neden tercih edilmiştir? Sayıştay denetiminin devre dışı bırakılması sonucu kamu yönetimi anlayışındaki hesap verebilirlik ilkesi terk edilmeye mi başlamıştır? TVF tarafından kurulan alt fonlar ve bu fonların desteklediği şirketlere yönelik yapılan mali işlemler ile ilgili neden bağımsız denetim raporlarında kapsamlı bir inceleme yapılmamaktadır; bu işlemlerin denetimsiz olması, ekonomik açıdan Türkiye kamu kaynakları ve bütçe yönetimi üzerinde hangi riskleri oluşturmaktadır? Bağımsız denetim raporlarında, Ziraat Bankası'ndan BOTAŞ'a, THY'den. Turkceli'e kadar birçok şirketin sermaye artırımlarının Hazine kaynaklarıyla yapıldığı belirtilmiştir. Bu durum, TVF'nin yetersiz mali büyüklüğü göz önüne alındığında, Türkiye'nin mali şeffaflığını ve kamu ekonomisini hangi yönde etkileyecektir? TVF ve alt fonlarının faaliyetlerinde şeffaflık sağlanması için herhangi bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır? Özellikle, kamu bankalarının sermaye yapılarındaki güçlendirmeler ve DİBS (Devlet İç Borçlanma Senedi) kullanımıyla ilgili olarak kamuoyunun bilgilendirilmesi adına nasıl bir adım atılacaktır? 9. TVF'nin kamu bankaları ve diğer şirketlerle yaptığı sermaye artırımlarının, bankaların "sermaye yeterlilik rasyolarını" etkileyip etkilemediği ve bu durumun ekonomik istikrar açısından oluşturacağı olası riskler hakkında bir inceleme yapılmış mıdır? 10. TVE kamu bankalarının sermayelerini güçlendirmek için Hazine'den borçlanma yoluyla DİBS kullanmakta ve sonra dönüp düşük faizle kredi kullanarak Hazine'ye borcunu ödemektedir; bu sistemin sürdürülebilirliği nedir, bu sistem daha fazla ne kadar sürdürülebilir? 11. Böylesi bir sistemin en sonunda TVF'nin iflası ile sonuçlanması olasılığı orta ve uzun vadede nedir? 12. 2024 yılı sonunda Türkiye Varlık Fonu'nun yönetimini üstlendiği şirketlerin kamu zararları ayrı ayrı kaç Türk lirasıdır ? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Mabue. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Devlet Mah, Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 7125900 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun E Cetvelinde "Hazine ve Maliye Bakanlığının pay sahibi olduğu şirketlerin sermaye artırımlarına Hazine payı oranında katılmak amacıyla yapılacak ödemeler, 19/8/2016 tarihli ve 6741 sayılı T ürkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fikrasının (a) ve (d) bentleri kapsamında Ti ürkiye Varlık Fonuna aktarılan kuruluşlara kamu adına yapılacak sermaye mahiyetindeki ödemeler Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinde yer alan tertiplerden karşılanabilir. " hükmü yer almakta olup bu çerçevede Türkiye Varlık Fonuna (IVF) aktarılan kuruluşlara sermaye aktarımı yapılabilmektedir. Diğer taraftan, 2023 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun 12'nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "/'inci maddenin birinci fikrasının (a) bendi ile belirlenen başlangıç ödeneklerinin yüzde 3 'üne kadar ikrazen özel tertip Devlet iç borçlanma senedi ihraç edilebilir. Hazine ve Maliye Bakanı ikrazen ihraç edilecek özel tertip Devlet iç borçlanma senetlerinin kamu sermayeli bankalar ile kamu kurum ve kuruluşları arasındaki dağılımını, senetlerin vade, Jaiz ve diğer şartlarını belirlemeye yetkilidir." hükmü kapsamında, ikrazen özel tertip Devlet iç borçlanma senedi (DİBS) ihraç edilmiş Olup bunlara ilişkin veriler, "htips://www.hmb.gov.ir/kamu-finansmani-istatistikleri" O adresinde yayımlanmakta ve kamuoyu ile paylaşılmaktadır. Bu kapsamda, gerçekleştirilen ikrazen özel tertip DİBS ihracı ile kamu bankaların çekirdek sermayelerin artışı, sermaye yeterlilik rasyolarının iyileştirilmesinin yanı sıra, küresel piyasalarda yaşanabilecek dalgalanmalara karşı bankaların finansal gücünün artırılması hedeflenmiştir. Söz konusu DİBS ihraçlarına ilişkin geri ödemeler ikraz anlaşması çerçevesinde TVF tarafından Bakanlığımıza yapılmaktadır. TVF'ye aktarılan kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT), 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabiiyetleri devam ettiğinden pay sahipliğine ilişkin hususlar da aynı şekilde devam etmektedir. Bu kapsamda KİTlerden temettü alınmasına karar verilmesi Bakanlığımızın yetkisinde olup temettü ödemeleri de Hazine'ye yapılmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Öte yandan, KİT'ler Anayasa'nın 165'inci, 3346 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri İle Fonların Türkiye Büyük Millet Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 4'üncü, 43'üncü ve geçici-4'üncü maddeleri kapsamında Sayıştay denetimine tâbidir. TVF'ye aktarılan KİT'ler, aktarım öncesi hukuki statülerini devam ettirdiklerinden bahse konu Kİler Sayıştay denetimine tâbidir. Ayrıca, 2012/4213 sayılı Bağımsız Denetime Tabi Olacak Şirketlerin Belirlenmesine Dair Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında KİT'ler 2015 yılından beri bağımsız denetime tâbidir. Bu kapsamda, KİT'ler ile ilgili olarak 2023 yılında Sayıştay denetimlerine göre kamu zararı bulunmamakta olup 2024 yılı raporları henüz yayımlanmamıştır. Dönem kâr-zararı olarak değerlendirildiğinde ise TVF*ye aktarılan KİT'ler 2017-2023 yıllarında toplam 56,4 milyar TL kâr elde etmiş olup detaylı bilgiler; "/#1/p5://www.hmb. gov.ir/kamu-sermayelikurulus-ve-işletme-raporlari " adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır. Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar ise Cumhurbaşkanı Yardımcılığı uhdesinde bulunmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Türkiye Varlık Fonunun kamu bankalarına yaptığı sermaye aktarımlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25900, 10 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25900-turkiye-varlik-fonunun-kamu-bankalarina-yaptigi-sermaye-aktarimlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e4cf2eee-3f4b-40da-ae9a-019585787f74 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.