# 2024 yılında yapılan vergi denetimlerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/25902
- **Veren:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 14 Mart 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 94 gün sonra, 16 Haziran 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3421ae51-e862-43a2-af18-0195a31ae6d3
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25902-2024-yilinda-yapilan-vergi-denetimlerine-iliskin

> İskender Bayhan (EMEP), 14 Mart 2025 tarihinde 7/25902 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 94 gün sonra, 16 Haziran 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 14.03.2025 < '

2024 yılında Hazine ve Maliye Bakanlığı olarak, servet sahiplerinin vergi ödememesine yönelik tepkileri yatıştırmak amacıyla "vergi denetimi seferberliği" ilan ettiniz. Ancak açıklanan 2024 yılı denetim sonuçları, bu açıklamanızın halkın tepkisini dindirmekten öteye geçmeyen bir söylem olduğunu ortaya koymuştur.

Vergi Denetim Kurulu'nun (VDK) raporuna göre:

Türkiye'de yıllık geliri 6 milyon lirayı aşan büyük mükelleflerin 9079'u ve 3,8 milyon vergi mükellefinin 9098'i vergi denetimi dışında bırakılmıştır.

Yıllık geliri 65 milyon lirayı aşan 7.645 patrondan yalnızca ©019,5'i denetlenmiştir. Büyük sermaye gruplarının 9080,5'i denetim dışında kalmıştır.

Kurumlar vergisi mükellefi patronların yalnızca 902,06'sının denetimi sırasında dahi 159,8 milyar liralık vergi kaçırıldığı tespit edilmiştir.

Bu bağlamda;

1. Büyük Sermayeye Vergi Ayrıcalığı mı Tanıyorsunuz?

Yıllık geliri 6 milyon liranın üzerinde olan patronların büyük çoğunluğunun denetim kapsamına alınmaması bilinçli bir politika mıdır?

Vergi kaçağını tespit etmek için kullanılan sistemler neden uygulanmamıştır?

Vergi kaçıran patronlara karşı ne tür önlemler alınmaktadır?

Son 10 yılda Türkiye'nin en büyük 500 şirketinden kaçı denetlenmiş, kaçının vergi kaçırdığı tespit edilmiş ve kaçına ceza verilmiştir?

2. Bakanlık yetkinizi hep sermaye sınıfının çıkarına mı kullanacaksınız?

Vergi adaletini sağlamak için tekeller başta olmak üzere sermayedarların yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği neden denetlenmiyor? o Bakanlığınızın yetkilerini sermayedarların çıkarına mı halkın çıkarına mi kullandığının ölçüsü sizce nedir?

3. İşçilerin Vergi Yükü Artarken Sermayedarlar Neden Denetimden Kaçırılıyor? o Sanayici ve tüccar sermayedarların en çok vergi kaçıranlar arasında yer almasının nedenleri nelerdir? o Vergi kaçırdığı tespit edilen şirket ve sermayedarların listesi ve uygulanan yaptırımlar kamuoyuna açıklanacak mıdır?

4. Vergi Denetim Kadrolarının *052,2'sinin Boş Olmasının Nedeni Nedir? o Vergi Denetim Kurulu'na toplam 15.282 müfettiş kadrosu verilmişken, bu kadronun 9052,2'si neden boş bırakılmıştır? o Bu durum, holdingleri, şirketleri, kapitalistleri denetlememe politikanızın bir sonucu mudur?

5. Vergi adaletsizliği ve halkın üzerindeki aşırı vergi yükü daha ne kadar arttırılabilir? o Türkiye'de en zengin 05'lik kesim toplam servetin 9059,2'sine, en zengin 9010'luk kesim ise 9069,8'ine sahipken, vergi yükümlülüklerinden neden muaf tutulmakta ve yanı sıra teşviklerden yararlanmaktadırlar? o Türkiye'de çalışanların kazançlarının "039,9'u vergiye giderken, en zengin 9601'in toplam vergi içerisinde ki payı nedir? o "Kapitalistlerin serveti artıyor, vergiyi işçiler ödüyor" değerlendirmesine katılıyor musunuz?

6. Vergi Teşvikleri ve Servet Adaletsizliğine Neden Son Vermiyorsunuz? o En zengin 241'lik kesime sağlanan vergi teşviklerinin toplam tutarı nedir ve bu teşvikler neden kamuoyundan gizlenmektedir? o Vergi teşviklerinin gelir ve vergi dağılımındaki adaletsizliği artırıcı etkileri değerlendirilmiş midir?

7. Servet Vergisini Neden Uygulamıyorsunuz? o Servet vergisi getirmeyi düşünüyor musunuz? o En zengin 91'lik kesimin vergi yükümlülüklerini yerine getirmeyenleri hakkında ne tür yaptırımlar söz konusudur?

8. Vergi Afları ve Teşvikler Neden Büyük Sermaye Gruplarına Sağlanıyor? o Vergi afları ve teşvik paketleri sürekli olarak büyük sermaye gruplarına sağlanırken, işçiler ve dar gelirli vatandaşlar için ağır vergi yükü neden devam etmektedir?

9. Vergide adaleti sağlamak için özel ve tüzel kişilerden artan oranlı gelir ve veraset vergisi sistemine geçmeyi düşünüyor musunuz?

Temel tüketim malları ve hizmetlerinden alınan KDV ve ÖTV başta olmak üzere her türlü dolaylı vergiyi kaldıracak mısınız?

Lüks tüketim harcamalarını yüksek oranda vergilendirecek misiniz?

Bankalar, çeşitli finans kuruluşları, tekeller ve hissedarları başta olmak üzere büyük sermaye ve büyük toprak sahiplerinden alınan vergileri artıracak mısınız?

Yoksulluk sınırının altındaki ücretleri vergiden muaf tutmayı, yoksulluk sınırının üzerindeki ilk gelir grubunda vergi oranını "0015'te sabitlemeyi düşünüyor musunuz?

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın İskender BAYHAN''a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Mele.

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

7/25902 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın İskender BAYHAN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

Uyguladığımız gelir politikalarıyla sürdürülebilir büyüme, mali disiplinin tesisi ve fiyat istikrarı gibi makroekonomik hedefler gözetilirken vergi adaletini güçlendiren uygulamalara öncelik verilmektedir. Son dönemde yüksek gelir grupları ve sermaye kesiminden daha çok vergi alınması yönünde pek çok düzenleme hayata geçirilmiştir. Bu kapsamda;

• Gelir vergisi tarifemiz pek çok ülkede olduğu gibi artan oranlı, yani çok kazanandan çok, az kazanandan az vergi alınmasını sağlamaktadır. Vergi adaletini güçlendirmek için en alt dilimdeki vergi oranı yüzde 22'den yüzde 15'e indirilmiş, en üst dilimdeki vergi oranı ise yüzde 35'den 40'a çıkarılmıştır,

• Yurtdışı merkezli çok uluslu şirketlerin vergilendirilmesinde asgari yüzde 15 kurumlar vergisi getirilmiştir,

• Yurt içi asgari kurumlar vergisi düzenlemesi ile teşvik, istisna ve indirimler nedeniyle ödenecek vergisi çıkmayan şirketlerden asgari yüzde 10 kurumlar vergisi alınacaktır,

• 2023 yılında Kurumlar vergisi oranı 5 puan artırılmış, Yap-İşlet-Devret ve Kamu Özel İşbirliği Projeleri ile banka ve finans kurumları için bu oran yüzde 30 olarak uygulanmaktadır,

• Yatırım fon ve ortaklıklarının hâlihazırda var olan kazanç istisnası, gayrimenkul kazançlarının yüzde 50'sinin kar dağıtımı olarak dağıtılması şartına bağlanmıştır. Bu fon ve ortaklıkların, gayrimenkul kazançları üzerinden yüzde 10 asgari kurumlar vergisi de alınacaktır,

• Kur korumalı mevduat hesapları için uygulanan kurumlar vergisi istisnası kaldırılmıştır. Bu hesapların yanı sıra, mevduat ve menkul kıymetlere yönelik gelir vergisi stopaj oranları yükseltilmiştir,

• BSMV konut kredileri istisnası ilk konut hariç kaldırılmıştır,

• Karpaylarındaki gelir vergisi stopajı yüzde 10'dan 15'e yükseltilmiştir,

• Şirketlerin taşınmaz satışlarında yüzde 50 olarak uygulanan kazanç istisnası ile yatırım fonlarından elde ettikleri kazançlara uygulanan istisna kaldırılmış, iştirak hissesi satış kazancı istisnası yüzde 50'ye düşürülmüştür.

Bu çerçevede, önümüzdeki dönemde de vergide adalet anlayışı gözetilerek vergi tabanı genişletilecek ve dolaysız vergilerin payını artıracak düzenlemelere öncelik verilecektir. Vergi

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 istisna ve muafiyetleri etkinlik ve verimlilik perspektifiyle gözden geçirilerek azaltılmaya devam edilecektir.

Vergi adaletinin bir diğer önemli unsuru da kayıt dışılığın azaltılmasıdır. Kayıt dışı ekonomiyle mücadele hükümetlerimiz döneminde önem verdiğimiz konuların başında gelmektedir. Rekabet ortamını bozan, vergi gelirlerimizi azaltan, ekonomik potansiyelimize zarar veren kayıt dışı ekonomi ile kararlı mücadele önümüzdeki süreçte daha da yoğunlaştırılacaktır.

Öte yandan, ülkemizde servet vergisi adı altında bir vergi türü bulunmamakla birlikte, servetin unsurları veya servet transferi üzerinden alınan dört çeşit vergi türü bulunmaktadır. Bunlar, bina, arsa ve arazi gibi gayrimenkul servet unsurlarını konu edinen emlak vergisi ile değerli konut vergisi, motorlu kara ve hava taşıt araçlarını konu edinen motorlu taşıtlar vergisi ve veraset ya da ivazsız intikal suretiyle iktisap edilen her türlü servet unsurunu konu edinen veraset ve intikal vergisi olup bunların dışında kişilerin toplam serveti üzerinden müstakil servet vergisi alınmasına yönelik kanuni bir düzenleme bulunmamaktadır.

Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin konulması, değiştirilmesi, kaldırılması/Silinmesi veya yapılandırılmasına ilişkin düzenlemelerin kanunla yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen yapılandırma kanunlarıyla, mali yükümlülüklerin yerine getirilmesinde ödeme kolaylığı sağlanması, ihtilaflı konuların sulh yoluyla çözümlenmesi, küçük tutarlı bazı alacakların kayıtlardan silinmesi ve tabii afetlerin verdiği hasarların giderilmesine katkıda bulunulması gibi amaçlarla düzenlemeler yapılabilmekte ve bu suretle anılan alacakların Hazineye bir an önce intikalinin temin edilmesi amaçlanmaktadır. Sınırlı süreli olarak uygulanan bahse konu kanunlarla, mükelleflere, yasal bir zorunluluk getirilmeksizin, yararlanılması başvuruya bağlı haklar sunulmakta olup, anılan düzenlemelerden kapsama dahil olan alacak türleri itibarıyla başvuruda bulunan tüm mükellefler yararlanabilmektedir.

Ayrıca, vergi muafiyeti, istisnası ve indirimleri, düşük vergi oranı uygulamaları, verginin mahsubu veya ertelenmesi gibi düzenlemeler ilgili kanununda belirlenen şartları taşıyan tüm mükelleflere ve/veya vergisel işlemlere herhangi bir ayrım gözetilmeksizin eşit bir şekilde uygulanmaktadır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “2024 yılında yapılan vergi denetimlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25902, 14 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25902-2024-yilinda-yapilan-vergi-denetimlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3421ae51-e862-43a2-af18-0195a31ae6d3

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
