# Özel eğitim ve rehabilitasyon konusunda yaşanan sorunlara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/26117 - **Veren:** Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 21 Mart 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 9 Mayıs 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/deae0a3b-2657-4534-af14-0195c7ce2566 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26117-ozel-egitim-ve-rehabilitasyon-konusunda-yasanan-sorunlara-iliskin > Yasin Öztürk (İYİ Parti), 21 Mart 2025 tarihinde 7/26117 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 9 Mayıs 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını; Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96.maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim. asi ÖZTÜRK Sessiz Çığlık: Özel Gereksinimli Bireylerin Eğitimi ve Rehabilitasyonundaki Eksiklikler Özel gereksinimli bireylerin eğitimi ve rehabilitasyonu, onların hayata tutunmalarını sağlayan en önemli köprülerden biridir. Onlar, bizlerin göz ardı ettiği engellerle her gün mücadele ediyor; ama bazen bu mücadelede en büyük engel, sistemin kendisi oluyor. Rehabilitasyon merkezleri ve özel eğitim kurumları, teoride büyük bir umut kapısı gibi görünse de gerçekte, birçok sorunla boğuşuyor. Yetersiz fiziki koşullar, kalabalık sınıflar, donanım eksiklikleri ve en önemlisi, eğitimcilerin ağır iş yükü altında ezilmesi... Her sene belirlenen bütçe çerçevesinde finanse edilen bu kurumlar, gerçekten özel gereksinimli bireylerin ihtiyaçlarını karşılayabiliyor mu? Yoksa sadece kâğıt üzerinde işleyen bir sistemin çarklarında kaybolup giden ruhlar mı var? Bir çocuğun, bir gencin veya bir yetişkinin hayata bağlanabilmesi için iyi bir eğitime ve doğru rehabilitasyona ihtiyacı var. Ancak ne yazık ki, Ülkemizde özel eğitim merkezlerinde çalışan öğretmenler ve uzmanlar hem maddi hem manevi olarak büyük sıkıntılar çekiyor. Ücretler yetersiz, destek programları sınırlı, altyapı eksiklikleri had safhada... Ve en acısı, ailelerin yaşadığı çaresizlik. Bir anne düşünün... Çocuğu için en iyi eğitimi almak istiyor ama her gittiği merkezde "Yerimiz dolu", "Yeterli uzmanımız yok", "Bu terapiyi karşılayan bir bütçe yok" gibi cümlelerle karşılaşıyor. O an, o annenin gözlerindeki umutsuzluk, tüm sistemin başarısızlığının bir yansımasıdır. • Sayın Milli Eğitim Bakanı, size sormak istiyorum: 1. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitimin kalitesini artırmak için hangi somut adımları atıyorsunuz? 2. Bu merkezlerde çalışan eğitimcilerin maaşlarını, iş yüklerini ve özlük haklarını iyileştirmek için ne gibi düzenlemeler yapmayı planlıyorsunuz? 3. Özel gereksinimli bireylerin aileleri, çocuklarını eğitim merkezlerine yerleştirmekte büyük sıkıntılar çekiyor. Yeni merkezler açılması ve kapasitenin artırılması konusunda herhangi bir çalışma var mı? 4. Mevcut rehabilitasyon merkezlerinde fiziki koşullar ve materyal eksiklikleri büyük bir sorun. Bu eksiklikleri gidermek için bütçede bir iyileştirme düşünüyor musunuz? 5. Özel gereksinimli bireylerin eğitimi için ayrılan devlet desteği yeterli mi? Yoksa bu alandaki finansman konusunda daha kapsamlı bir revizyona ihtiyaç var mı? Eğitim herkesin hakkıdır. Ama bazı bireyler için bu hak, sadece bir lüks olmamalı. Engelleri kaldırmak için önce sistemdeki eksiklikleri görmek ve bunları gidermek gerekiyor. Bugün göz ardı edilen her eksiklik, yarın karşımıza umudunu kaybetmiş bir çocuk, çaresiz bir anne ya da yorgun bir öğretmen olarak çıkacak. Ve en önemlisi... Sessiz çığlıkların artık duyulması gerekiyor. ## Bakanlığın cevabı H16216 gil (3F b) 24/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1602995 sayılı yazınız. YŞS ©) 27/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1605457 sayılı yazınız. 7126 ç) 09/04/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1608670 sayılı yazınız. o ?İ 2663 d) 10/04/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1609790 sayılı yazınız. o 726565 ©) 15/04/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1611495 sayılı yazınız. o 7/26566 GC 135 g.13S Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/22447 ve 7(26455, İzmir Milletvekili M. Salih UZUN'un 7/25788, Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 7126117, 7126211, 7/26563, 7/26565 ve 7/26566, Niğde Milletvekili Ömer Fethi GÜRER"in 7/26216, Artvin Milletvekili Uğur BAYRAKTUTAN"'ın 7726217, İstanbul Milletvekili Kezban KONUKÇU'nun 7/26568 ile Burdur Milletvekili İzzet AKBULUT'un 726573 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. Milli Bğitim Bakanı MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Mi Strateji Geliştirme Başkanlığı a YUZYILI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde sunulan hizmetin kalitesini artırmak amacıyla, özel gereksinimli bireylerin ihtiyaçları, bilimsel gelişmeler ışığında bu kurumlarda uygulanan destek eğitim programları Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 21.04.2021 tarihli ve 10 sayılı Karar'ı ile yeniden düzenlenmiştir. Söz konusu destek eğitim programlarıyla özel gereksinimli bireylere; onların ihtiyaçlarını karşılayacak, hayata katılımlarını kolaylaştıracak ve velileri sürece daha aktif katacak bir anlayış uygulamaya konulmuştur. Diğer taraftan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden eğitim alan tüm özel gereksinimli bireyler rapor sürelerinin dolmasının ardından rehberlik ve araştırma merkezleri tarafından tekrar tanılanmakta ve bireyin gelişim durumu ile ihtiyaçlarına ilişkin olarak birey, veli ve kuruma rehberlik edilmektedir. Gerçek ve tüzel kişiler tarafından özel sektör eliyle faaliyet gösteren özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerindeki eğitim personeli, Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Özlük hakları ve sorumluluklar" başlıklı 9*uncu maddesinde yer alan; "... Kurumlarda görev yapan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler, bu Kanun hükümleri saklı kalmak üzere; a) Sosyal güvenlik ve özlük hakları yönünden; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu, b) Yetki, sorumluluk, ödül ve cezalar ile bunların uygulanması bakımından; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 1702 sayılı İlk ve Orta Tedrisat Muallimlerinin T: erfi ve Tecziyeleri Hakkında Kanun, 4357 sayılı Hususi İdarelerden Maaş Alan İlkokul Öğretmenlerinin Kadrolarına Terfi, Taltif ve Cezalandırılmalarına ve Bu Öğretmenler İçin Teşkil Edilecek Sağlık ve İçtimai Yardım Sandığı ile Yapı Sandığına ve Öğretmenlerin Alacaklarına Dair Kanun ile 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun, hükümlerine tâbidir... " hükmüyle Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Özlük hakları" başlıklı 42*nci maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Kurumlarda görev yapan eğitim personeli ile diğer personel, Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, sosyal güvenlik ve özlük hakları yönünden, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanununun hükümlerine tabidir." hükümleri doğrultusunda çalışmaktadır. Bakanlığımız tüm özel öğretim kurumlarında çalışan personel gibi özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışan personelin mevzuat ve sözleşmeden kaynaklı haklarının korunması için kurumlar üzerinde gerekli denetim ve rehberlik faaliyetlerine devam etmektedir. Türkiye'deki özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin sayısı ile bu kurumlardan destek eğitim alan bireylerin sayıları kıyaslandığında kurumlarda bireylerin eğitim almakta sorun yaşandığına ilişkin bir veri bulunmamaktadır. Nitekim Bakanlığımız Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Bakanlıkça ve valilikçe yapılacak işlemler" başlıklı 6*ncı maddesinin 1. fıkrasında yer alan "... Özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon birimi ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin açılışında 18/5/2012 tarihli ve 28296 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde belirtilen müracaat şartları da aranır..." hükmü ile Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin "Özel eğitim kurumlarının açılması ve kapatılması" başlıklı 6*ncı maddesinin 1, 2 ve 3. fıkralarında yer alan; MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı 0 YÜZYILI yağın (1) Özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri 20/3/2012 tarihli ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre açılır ve kapatılır. Ancak özel eğitim okullarının özel eğitim ve rehabilitasyon birimi ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin açılışlarında ikinci fikra hükümleri de uygulanır. (2) Özel eğitim okullarının özel eğitim ve rehabilitasyon birimleri ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin ilçelerdeki sayıları belirlenirken her yıl ocak ayının ilk iş günü, MEBBİS-RAM modülünde ilçelerdeki destek eğitimi almasına karar verilen özel eğitim ihtiyacı olan birey sayısı esas alınır. Her ilçede o yıl açılacak kurum sayısını tespit ederken EK-1'de belirtilen illerin ilçelerindeki toplam özel eğitim ihtiyacı olan birey sayısı ve bu illerin diğer ilçeleri ile EK-1'de yer almayan illerin ilçelerinde ikamet eden özel eğitim ihtiyacı olan birey sayısı dikkate alınarak; a) 0-300 birey için bir, b) Sonraki her 200 bireye kadar bir, kurum açılmasına izin verilir. EK-1'de yer alan ilçelerde ise destek eğitimi alması uygun görülen özel eğitim ihtiyacı olan birey sayısı en fazla olan ilçeden başlanarak kurum açılmasına izin verilir. Ancak özel eğitim ihtiyacı olan birey sayısına göre kurum açılamayacak ilçelerde destek eğitim programlarının tamamının bulunmaması halinde, Bakanlıkça mevcut kurumlara ihtiyaç duyulan destek eğitim programının açılması için gerekli duyuruda bulunulur. Duyurunun yapıldığı tarihten sonra üç ay içinde mevcut kurumlar tarafindan program ilavesinin yapılmamış olması halinde ihtiyaç duyulan destek eğitim programının da yer aldığı bir kurum açılmasına bu fikraya göre belirlenen kurum sayısına bakılmadan Bakanlığın uygun görüşü alınarak izin verilir. Bakanlıkça izin verilen bu kurumun açılışı bu maddenin diğer Jikralarında belirlenen usul ve esaslara göre yapılır. (3) Özel eğitim ihtiyacı olan birey sayısı azalan ilçelerde, mevcut kurumlar Jaaliyetlerine devam eder. Ancak bu ilçelerdeki kurumların herhangi bir nedenle kapatılması hâlinde yeni kurum açılmasında ikinci fikra hükümleri esas alınır." hükümleri doğrultusunda özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin kurum açılışlarına sınırlama getirilmiştir. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin ülke sathına daha dengeli dağılması, özel gereksinimli bireylerin eğitime erişiminin kolaylaştırılması için alınan bu önlem ile ihtiyaç duyulan yerlerde özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi açılmasına izin verilmektedir. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan özel gereksinimli bireylerin destek eğitim ödemeleri Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Özel eğitim giderleri" başlıklı 43'üncü maddesinin 1, fıkrasındaki "Engelliler için sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkili sağlık kurum veya kuruluşlarınca verilen Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporuyla asgari 2620 oranında engelli olduğu, 18 yaş altı çocukların Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu ile özel gereksinimi olduğu tespit edilen ve özel eğitim değerlendirme kurulları tarafindan da eğitsel değerlendirme ve tanılamaları yapılarak 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında açılan özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde verilen destek eğitimini almaları uygun görülen bireylerden ilgili destek eğitim programında belirtilen yaşlardaki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bireylerin eğitim giderlerinin her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı, Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten karşılanır. Bu engelli bireylerin engel grupları ve dereceleri ile engelinin niteliğine göre eğilim programlarının kapsamı ve eğitim süreleri, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle yönetmelikle belirlenir." hükmü doğrultusunda gerçekleştirilmekte olup bu itibarla kurumlara materyal, fiziki şartların iyileştirilmesi vb. başlıklarda farklı bir ödeme yapılması mümkün değildir. Nitekim Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen destek eğitim birim ücretlerinin hesaplanması sürecinde kurumlarda verilen tüm hizmetler dikkate alınmaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli). “Özel eğitim ve rehabilitasyon konusunda yaşanan sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26117, 21 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26117-ozel-egitim-ve-rehabilitasyon-konusunda-yasanan-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/deae0a3b-2657-4534-af14-0195c7ce2566 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.