# Muğla'nın Bodrum ilçesinin su ihtiyacının karşılanması için yürütülen çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/26131 - **Veren:** Süreyya Öneş Derici (CHP, Muğla) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 18 Mart 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 120 gün sonra, 16 Temmuz 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8a07de05-b1cc-40ef-bb63-0195ae652c67 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26131-mugla-nin-bodrum-ilcesinin-su-ihtiyacinin-karsilanmasi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin > Süreyya Öneş Derici (CHP), 18 Mart 2025 tarihinde 7/26131 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 120 gün sonra, 16 Temmuz 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Süreyya Öneş Derici Muğla Milletvekili Muğla'nın Bodrum ilçesi, Türkiye'nin en önemli turizm merkezlerinden biri olup her yıl milyonlarca yerli ve yabancı turisti ağırlamaktadır. Ancak, turizm sezonunun başlamasıyla birlikte artan nüfus ve yetersiz altyapı nedeniyle su krizleri Bodrum'un kronikleşmiş en büyük sorunlarından biri haline gelmiştir. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen yıllık 29,5 milyon m? su tahsisi, Bodrum'un 2023 yılı itibarıyla hesaplanan 44,41 milyon m*lük ihtiyacının yalnızca "066,4*ünü karşılayabilmektedir. Bodrum'daki su sıkıntısı, yalnızca turizm sektörünü değil, bölge halkını da doğrudan etkilemektedir. Son yıllarda Geyik Barajı?ndan sağlanan suyun içme suyu olarak tahsis edilmesi talepleri yanıtsız bırakılmış, tarımsal sulama önceliği gerekçesiyle Bodrum'un içme suyu ihtiyacına çözüm üretilmemiştir. Bakanlığın Batı Akdeniz Havzası Kuraklık Yönetim Planı'nda bu konu açıkça yer almasına rağmen, su krizine yönelik somut adımların atılmaması büyük sorunlara neden olmaktadır. Öte yandan, Bodrum Barajı'nın en iyi ihtimalle 2028 yılında tamamlanması öngörülmektedir. Ancak bu baraj, Bodrum'un 2053 yılı için öngörülen 57,34 milyon m"lük toplam ihtiyacının yalnızca 13,17 milyon möünü karşılayabilecek kapasitededir. Yani Bodrum, baraj tamamlandıktan sonra dahi en az 14,67 milyon m3 ek su ihtiyacıyla karşı karşıya kalacaktır. Ülkemizin en önemli turizm bölgelerinden biri olan Bodrum'un su krizini kalıcı bir şekilde çözmek hem turizmin sürdürülebilirliği hem de bölge halkının yaşam kalitesinin korunması açısından bir zorunluluktur. Ancak, bugüne kadar Bakanlığın su krizine karşı sunduğu çözümler yetersiz kalmış, yerel yönetimlerin talepleri merkezi yönetim tarafından görmezden gelinmiştir. Bu çerçevede, Bodrum'un mevcut ve gelecekteki su krizi ile ilgili alınan önlemleri değerlendirmek ve kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla aşağıdaki soruların yanıtlanması büyük önem arz etmektedir. 1. Bodrum'un yıllık içme ve kullanma suyu ihtiyacının yalnızca 9666'sının karşılanabilmesi karşısında, DSİ ve Bakanlığınız tarafından acil su temini için planlamanız nedir? Mevcut su tahsis miktarının artırılması için yürütülen somut bir çalışma var mıdır? 2. Geyik Barajı'ndan sağlanan suyun tamamının içme ve kullanma suyu olarak tahsis edilmesi yönündeki talepler ne zaman karşılanacaktır? Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Batı Akdeniz Havzası Kuraklık Yönetim Planı'nda belirtilmesine rağmen, bu baraj tahsislerinin gözden geçirilmesi neden hâlâ gündeme alınmamaktadır? 3. Bodrum'un su ihtiyacını karşılamak için alternatif su kaynaklarına yönelik yapılan araştırmalar nelerdir? Deniz suyu arıtma projeleri ya da diğer yenilikçi su temini yöntemleri üzerine bir çalışma yürütülmekte midir? 4. Kayıp kaçak su oranı halen 9625 seviyelerinde olup, bu durum Bodrum'un zaten yetersiz olan su kaynaklarının daha da azalmasına neden olmaktadır. Bu oranı düşürmeye yönelik Bakanlığınız tarafından yürütülen somut projeler var mıdır? 5. Bodrum'un su krizine yönelik çözümler için belediyeler tarafından talep edilen uluslararası krediler neden Cumhurbaşkanlığı Yatırım Programı'na alınmamaktadır? Özellikle Fransız Kalkınma Bankası ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) tarafından finanse edilebilecek projelerin ilerlemesini engelleyen sebepler nelerdir? 6. Bodrum Barajı'nın inşaat süreci ile ilgili son durum nedir? Projenin hangi tarihte tamamlanması planlanmaktadır? Bodrum'un uzun vadeli su ihtiyacını karşılamaktan açısından yeterli olamayacak olan bu barajın kapasitesinin artırılması yönünde şimdiden bir çalışma yapılacak mıdır? 7. Bodrum'un giderek azalan su kaynakları göz önüne alındığında, Bakanlığınız tarafından ormanlık alanların ve sit alanlarının statüsünün değiştirilerek imara açılmasına yol açan uygulamalarının gerekçesi nedir? Bakanlığınızın temel amacı ormanlık alanların ve su kaynaklarının korunması olması gerekirken Bodrum özelinde tam tersi bir politika izlenmesinin sebebi nedir? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız, sürdürülebilir su yönetimi hedeflerine ulaşmak, su kaynaklarını muhafaza etmek, suyu kullanan sektörler arasında hakkaniyetli ve dengeli su paylaşımını sağlamak ve su kullanımından elde edilecek faydayı en üst seviyeye çıkarmak maksadıyla havza ve alt havza bazında Sektörel Su Tahsis Planları (SSTP) hazırlamaktadır. "Havza Yönetim Planlarının Hazırlanması, Uygulanması ve Takibi Yönetmeliği" uyarınca içme ve kullanma maksatlı su ihtiyaçları birinci öncelik sırasına sahiptir. Muğla İli Bodrum İlçesinin de yer aldığı Batı Akdeniz Havzası için Sektörel Su Tahsis Planı çalışmaları tamamlanmış olup Cumhurbaşkanlığı onayını müteakip yürürlüğe girecektir. Söz konusu plan kapsamında Bodrum ilçesinin içme ve kullanma suyu ihtiyaçları öncelikli olarak değerlendirilmektedir. Bodrum ilçesinin içme suyu ihtiyacı, mevcut durumda Geyik ve Mumcular barajları ile muhtelif yer altı suyu kuyularından karşılanmaktadır. Bu barajlar içme suyu maksadıyla inşa edilmemiş olup zaman içinde içme suyu ihtiyacının ortaya çıkması sebebiyle tahsis oranları mülga Başbakanlık tarafından değiştirilerek, Geyik Barajı'ndan yıllık 5 milyon m?, Mumcular Barajı'ndan yıllık 5 milyon m? olmak üzere toplamda yıllık 10 milyon m? içme suyu tahsisi yapılmıştır. Bununla birlikte Bodrum ilçesindeki yerel yönetimlerin talebi ile 1053 sayılı Belediye Teşkilâtı Olan Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanun'a istinaden; Geyik Barajı ve yer altı suyu kuyularından alınan yıllık 9,72 milyon m? suyun Bodrum Yarımadası'na iletilmesi için gerekli tesisler ile Mumcular Barajı inşa edilmiştir. Geyik Barajı 1985 yılında, bedeli mülga Türkiye Elektrik Kurumu (TEK) tarafından karşılanmak üzere, Yeniköy Termik Santrali'nin su ihtiyacının karşılanması amacıyla inşa edilmiştir. Sonrasında Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (MUSKİ) ve Yeniköy-Kemerköy Termik Santralinin de imzaladığı 23.02.2015 tarihli protokol ile barajın işletme şartlarına atıfta bulunularak, barajdan Bodrum içme suyu için yıllık 5 milyon m, Yeniköy Termik Santrali soğutma suyu için yıllık 9,5 milyon m" su verileceği karara bağlanmıştır. Bodrum Yarımadası'nın içme suyu ihtiyacını karşılamak adına ilave olarak yıllık 13 milyon m? içme suyu sağlayacak Bodrum Barajı ve içme suyu tesislerine ait planlama raporu hazırlanmış olup proje aşamasına geçilmiştir. Bütçe ve yatırım programı imkanları dahilinde hem baraj hem de içme suyu ünitelerine ait projelendirme çalışmalarına başlanılacaktır. Planlama raporu verileri doğrultusunda; Bodrum Barajı'nın yapılacağı Kayaderesi Çayı'nın ortalama akım miktarı yıllık 18 milyon mtür. Buharlaşma ve can suyu gibi etmenler ile mevcut topoğrafya dikkate alındığında, kullanılabilecek azami su miktarı yıllık 13 milyon m? olup mevcut durumda bu miktarın artırılması mümkün değildir. Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi (MUSKİ) Genel Müdürlüğü tarafından yapılması planlanan "Turgutreis Deniz Suyu Arıtma Tesisi" projesi 1. Etap 10.000 m3/gün ve 2.etap 10.000 m3/gün kapasiteli olup, projenin ön değerlendirmesinin yapılması maksadıyla Bakanlığımıza 16.12.2024 tarihinde başvurulmuştur. İçme Suyu Arıtma Tesisi Avan proje dokümanları incelenerek 17.03.2025 tarihinde onaylanmış ve MUSKİye iletilmiştir. Bununla birlikte, suyun verimli kullanılarak su tasarrufunun sağlanması ve iklim değişikliğine uyum sağlamak amacıyla; yağmur suyu hasadı, gri suyun yeniden kullanımı ve su fiyatlandırması gibi yenilikçi yöntemlerin saha uygulamaları, gerçek maliyet analizleriyle birlikte değerlendirilmiş ve bu bulgular Muğla Büyükşehir Belediyesi başta olmak üzere tüm Strateji Geliştirme Başkanlığı büyükşehir belediyeleriyle uygulamalı olarak paylaşılmıştır. Bu sayede yerel düzeyde alternatif su yönetimi çözümlerinin geliştirilmesi ve uygulanması hedeflenmiştir. Ayrıca, kuraklık gibi iklim değişikliğinin etkilerini azaltmak amacıyla, Bodrum'un da içinde bulunduğu Batı Akdeniz Havzası dahil tüm ülke genelinde Kuraklık Yönetim Planları hazırlanmıştır. Bu planlar çerçevesinde, özellikle alternatif su temini ve suyun verimli kullanımı konusunda aşağıdaki önlemler ön plana çıkmaktadır: • Sulama sistemlerinin modemize edilmesi ve verimliliğin artırılması, e o İçme-kullanma suyu altyapısında kayıp-kaçak oranlarının azaltılması, "* Sanayide kullanılan suyun geri kazanımı ve temiz üretim tekniklerinin yaygınlaştırılması, Alternatif su kaynaklarının belirlenmesi ve hayata geçirilmesi, Atık suların yeniden kullanımı ve gri su sistemlerinin geliştirilmesi, Kuraklığa dayanıklı tarım uygulamalarının desteklenmesi, Ekosistem temelli çözümlerle kuraklığın çevresel etkilerinin azaltılması ve Toplumda kuraklık farkındalığının artırılması. Ayrıca, kuraklığın kriz değil, yönetilmesi gereken bir risk olarak ele alınması amacıyla "Kuraklık Tahmini ve Erken Uyarı Sistemi" kurulum çalışmaları 2024 yılında başlatılmıştır. 2027 yılına kadar tamamlanması hedeflenen bu sistemle başta tarım, içme suyu, turizm ve sanayi olmak üzere tüm su kullanan sektörlere önceden uyarılar yapılarak kuraklığın olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi amaçlanmaktadır. İçme-kullanma suyunun etkin kullanılması ve su kayıplarının azaltılması için "İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği" 2014 yılında yayımlanmıştır. Söz konusu mevzuatın yürürlüğe girmesiyle su idarelerinin su temininde, iletiminde, dağıtımında ve tüketiminde su kayıplarının azaltılmasına yönelik görev ve sorumlulukları belirlenmiştir. Bu mevzuat ile, büyükşehir ve il belediyeleri su kayıplarını 2023 yılına kadar en fazla 030, 2028 yılına kadar ise en fazla 9025 düzeyine; diğer belediyeler su kayıplarını 2023 yılına kadar en fazla 9035, 2028 yılına kadar en (azla 9030, 2033 yılına kadar ise en fazla 925 düzeyine indirmekle yükümlüdürler. Bununla birlikte, ülkemizi bekleyen kuraklık ve su kıtlığı su stresi riskine karşı, su verimliliği uygulamalarının yaygınlaştırılması ve toplumsal farkındalığın artırılması maksadıyla 31.01.2023 tarihinde Bakanlığımız koordinasyonunda "Su Verimliliği Seferberliği" başlatılmıştır. Seferberlik kapsamında kentsel, tarımsal ve endüstriyel kullanımlar başta olmak üzere yüksek su tüketimine sahip sektörlerde suyun verimli ve sürdürülebilir şekilde kullanılmasına yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Seferberlik sürecinde iklim değişikliğine uyum, artan nüfusa bağlı su ihtiyacı, üretim ve kalkınma gereksinimleri dikkate alınarak oluşturulan, verimlilik ve sürdürülebilirlik ekseninde uzun soluklu stratejilerle desteklenen ve tüm sektörlerde su verimliliği için eylem planlarını ihtiva eden "Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023-2033)" yayımlanmıştır. Bahse konu Eylem Planında sektörel ve bireysel su kullanımlarında verimliliğin sağlanması maksadıyla önümüzdeki 10 yıla yönelik hedefler, stratejiler, eylemler ve sorumlu kurumlar belirlenmiştir. Strateji Geliştirme Başkanlığı Söz konusu eylemlerin uygulanmasıyla; mevcut durumda 9632 olan (ülke ortalaması) içme suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının 2040 yılına kadar 9610 seviyesine indirilmesi hedeflenmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Süreyya Öneş Derici (CHP, Muğla). “Muğla'nın Bodrum ilçesinin su ihtiyacının karşılanması için yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26131, 18 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26131-mugla-nin-bodrum-ilcesinin-su-ihtiyacinin-karsilanmasi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8a07de05-b1cc-40ef-bb63-0195ae652c67 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.