# Üniversitelerin başarı düzeyinin artırılmasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/26215
- **Veren:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 25 Mart 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 93 gün sonra, 26 Haziran 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6512c85c-0c88-4fa9-997d-0195d18ea8ec
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26215-universitelerin-basari-duzeyinin-artirilmasina-iliskin

> Mustafa Bilici (Yeni Yol), 25 Mart 2025 tarihinde 7/26215 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 93 gün sonra, 26 Haziran 2025).

## Önerge metni

Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki " sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

21/03/2025

Türkiye'de son yıllarda üniversite sayısında büyük bir artış yaşanmış olmasına rağmen, uluslararası eğitim sıralamalarında üniversitelerimizin başarı düzeyi gerilemeye devam etmektedir. Dünyanın en prestijli sıralamalarından biri olan OS World University Rankings, Times Higher Education (THE) Dünya Üniversiteleri Sıralaması ve Shanghai Ranking gibi listelerde, Türkiye'deki üniversiteler üst sıralarda yer almamakta, hatta birçok üniversitemiz ilk 500"de bile kendine yer bulamamaktadır.

Bu bilgilendirme ışığında:

1. Türkiye'deki üniversite sayısı son 20 yılda kaçtan kaça çıkmıştır? Bu artışa rağmen dünya sıralamalarında neden gerileme yaşanmaktadır?

2.2000 yılından bu yana dünya üniversite sıralamalarında ilk 500'e giren Türk üniversitelerinin sayısı kaçtır?

3. Türkiye'deki üniversitelerin uluslararası rekabet gücünü artırmak için hangi reformlar planlanmaktadır?

4. Türkiye'deki üniversitelerde akademik kadro niteliklerini artırmak i için. son 10 yılda hangi projeler hayata geçirilmiştir?

5. Türkiye'de üniversitelerde bilimsel araştırmalar için ayrılan fon miktarı nedir? Bu oran, Almanya, ABD ve Çin gibi ülkelerle kıyaslandığında nasıl bir tablo ortaya çıkmaktadır?

6. Türk üniversitelerinin bilimsel yayın üretme kapasitesi son 10 yılda nasıl değişmiştir? Akademisyenlerin uluslararası bilimsel dergilerde yayın yapma oranı nedir?

7. Türkiye'de yabancı dilde eğitim veren üniversitelerin oranı kaçtır? Yabancı dil eğitiminin güçlendirilmesi adına hangi çalışmalar yürütülmektedir?

8. Türkiye'de sanayi-üniversite iş birliği ne düzeydedir? Üniversitelerin teknoloji üretimi ve Ar-Ge projeleri yeterli midir?

E-mail: mustafa.bilici( gtbmm.gov.tr

Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA

## Bakanlığın cevabı

b) 15/04/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-161 1495 sayılı yazınız.

c) 20/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1630082 sayılı yazınız.

ç) 22/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1632619 sayılı yazınız. d)26/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1634428 sayılı yazınız,

e) 28/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1636504 sayılı yazınız.

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen İzmir Milletvekili Mustafa BİLİCİ'nin 7/26215, İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN"'ın 7126570, Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 7128040, Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/28247, Şanlıurfa Milletvekili Dilan KUNT AYAN ın 7/2 8249, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA''nın 7128349 ve 7/28460, Trabzon Milletvekili Sibel SUİÇMEZ>"in 7/283 50, Kars Milletvekili İnan AKGÜN ALP'in 7/2835 1, Iğdır Milletvekili Yılmaz HUN'un 7/28352 ve 7/28454 ile İstanbul Milletvekili Birol AYDIN'ın 7/28458 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek*te sunulmuştur.

7)1605 GE 131 1/2849 -28352 Gk 65 20651 GK j eos köme ANKARA Tali UMAR

Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr , Faks: (0312) 418 7539

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI (O) sizin Strateji Geliştirme Başkanlığı hMo4 OO sizin SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 36899 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek"te yer almaktadır.

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Sirateji ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı

Sayı (o :E-57802651-610-36899 Konu : Soru Önergeleri - 7/26215

• MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Başkanlığı)

b) Veri Yönetimi İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanliği 18.04.2025 tarihli ve E-14071587-610-25306 sayılı yazısı.

c) Yükseköğretim Proje Geliştirme ve Destekleme Da 34249659-610-25746 sayılı yazısı. ç

ç) Uluslararası İlişkiler Daire Başkanlığının 22.0 2025 te sayılı yazısı, )

Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiştir.

Konuya ilişkin soru önergesine verilecek ceva p Yönetimi İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkdhilığı, Yükseköğretim Proje Geliştirme ve Destekleme

Daire Başkanlığı ile Uluslararası İlişkiler aşkanlığının vermiş olduğu bilgiler ekte sunulmaktadır. Bilgilerinize arz ederim.

Prof. Dr. Metin TOPCUOĞLU Başkan Vekili İ - İlgi (b) yazı (5 Sayid, 2 - İlgi (c) yazı (5 Saya 3 - İlgi (ç) yazı Ga fay

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Veri Yönetimi İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı

Sayı :E-14071587.6 10-25306 Konu : Soru Önergeleri - 7/26215

İlgi yazınızda, İzmir Milletvekili Mustafa BİLİC soru Önergesi gönderilerek bilgi talep edilmektedir. maddelerine verilen cevaplar ekte yer almaktadır.

İ tarafından verilen 7/26215 esas numaralı yazılı Söz konüsütsoru önergesinin 1., 2., 6, ve 7.

Dr. Abdullah Önder TÜRKOĞLU Daire Başkanı

Yıl Üniversite Sayısı

2024 208 2023 208 2022 208 2021 207 2020 207 2019 208 2018 207 2017 187 2016 183

2015 194

Yıl

Sıralamaya Giren Üniversite Sayısı

2018-2019

2019-2020

2020-2021

2021-2022

2022-2023

2023-2024

İngilizce Eğitim Veren Programı Bulunan Üniversite Sayısı

İngilizce Eğitim Program Sayısı

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Yükseköğretim Proje Geliştirme ve Destekleme Daire Başkanlığı

Sayı O:E-34249659-610-25746

Konu : Soru Önergeleri - 7/26215

İlgi

İzmir Milletvekili Mustafa BİLİCİ tarafından önergesinin sekizinci sorusuna verilecek cevaba esas teşkil ed Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Doç. Dr. Esat İPEK Daire Başkan V.

Bu belge, güvenli elekironik imza Je imzalannuştır. , ,

8. Türkiye'de sanayi-üniversite iş birliği ne düzeydedir? Üniversitelerin teknoloji ü r ve Ar-Ge projeleri yeterli midir?

Türkiyede sanayi üniversite işbirliğinin arttırılmasına yönelik Yükseköğretim, K Başkanlığı tarafından aşağıda programlar yürütülmektedir. Türkiye'de sanayi-ü i birliği son yıllarda Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın yürüttüğü stratejik p önemli bir ivme kazanmıştır. Özellikle Araştırma Odaklı Misyon Farklılaşması; Bölgesel Kalkınma Odaklı İhtisaslaşma ve Öncelikli Bilim Alanlarında Uzmanlaşma gibi programlar, üniversitelerin özgün alanlarda uzmanlaşarak Ar-Ge kapasitesini artı falarını ve sanayiyle daha güçlü ilişkiler kurmalarını amaçlamaktadır. 2025 yılı itibarıyla A ii Ü verilen 1 milyar TL*lik destek, bu iş birliğinin yapısal olarak güçleyi Ayrıca, Organize Sanayi Bölgelerinde kurulan Meslek Yükse destekleri, uygulamalı bilgiyle donatılmış insan kaynağım kolaylaştırmaktadır. Bu bütüncül yaklaşım, Türkiye'nin hem uhu$i -Ge ekosistemini hem de yerel kalkınma odaklı yükseköğretim politikalarını güçlenidirtnek edir. Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezleri ile, Türkiye'deki bilimsel ve tekdiölojik "gelişmelere katkı sağlamak amacıyla birden fazla devlet üniversitesinin iş birliğiyle yürütülen projelerdir. Bu projeler, Türk yükseköğretim sisteminin birlikte iş yapma modelini "gi çlendirmeyi hedeflemektedir. 2020 yılında hayata geçirilen bu projeler kapsamında, ç& Blanlarda mükemmeliyet merkezleri kurulmuştur. Öne çıkan merkezler arasında Nör bilim ve Nöroteknoloji, Hayvancılıkta Dijital Teknolojiler, Gıda Arzı Güvenliği ve Dij italleşme gibi'Alanlar yer almaktadır. Sanayi-üniversite işbirliği ile bu merkezlerdeki faaliyetlerin kapsaiufve niteliği artırılmaya devam etmektedir. Son olarak, 2023-2024 eğitim-öğretim yılıda başlatılan "Araştırmacı Destekleme Programları", Türkiye'deki öğretim elefanlarının yurt dışında, yabancı uyruklu araştırmacıların ise Türkiye'de akaderiik araştırmalar yürütmesini teşvik etmektedir Ayrıca, asındaki iş birliğini güçlendirmek amacıyla çeşitli fânbul Maden İhracatçıları Birliği, Tekstil birlikleri,

Ktöre entegrasyonunu protokoller imzalanmış (ASELSANŞ Türk Havacılık ve Uzay Sanayi Â a. Üniversitelerde Misyon Firklilaşması

Üniversitelerimizin $ kullanabilmeleri için farklılaşması' stratejiği Farklılaşması Progra geçirmeyi amaçl merkeze alan vg Bi Programı' haffâ köğretim Kurulu Başkanlığı tarafından benimsenen 'misyon mında; bilimsel Ar-Ge'ye odaklanan 'Araştırma Odaklı Misyon

• ülunduğu ilin ve bölgenin ekonomik ve sosyal potansiyelini harekete "Bölgesel Kalkınma Odaklı İhtisaslaşma Programı", kapasite ve yetkinliği &lirli tematik konulara odaklanan 'Öncelikli Bilim Alanlarında Uzmanlaşma ilmi

Araştırma Odaklı Misyon Farklılaşması

Yükse retim Kurulu (YÖK) tarafından 2017 yılında hayata geçirilen Araştırma Odaklı -arklılaşması Programı; özellikle Avrupa'da başarılı örnekleri görülen araştırma verşif€si misyonunu üstenebilecek üniversitelerin desteklenerek ülkemizin öncelikli şhedefigti ve alanları çerçevesinde nitelikli bilgi üretimini, disiplinler arası çalışma ve iş iklerini teşvik etmek, doktoralı araştırmacı insan sayısını artırmak ve üniversitelerimizi yi ararası alanda daha görünür kılmak amaçlarıyla yürütülmeye başlanmıştır.

"Program kapsamında 2017-2021 yılları arasında 16 devlet üniversitesi desteklenmiştir. 2021 "> yılında ise Program revize edilmiş ve yapılan değerlendirmeler sonucunda, ilk kez vakıf üniversiteleri de kapsama dahil edilmek suretiyle, Araştırma Üniversitelerinin sayı ulaşmıştır.

Araştırma Üniversiteleri: Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Boğaziçi Ü Bursa Uludağ Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eg Erciyes Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Gebze Teknik Hacettepe Üniversitesi, İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, İstanbul Teknik Hiversitesi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, İzmir Yüksek Tekngloji Enstitüsü, Kamdeniz Teknik Üniversitesi, Koç Üniversitesi, Marmara Üniversiteşi orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi olarak Iştır.

Araştırma Üniversiteleri Aday İzleme Programı versiteler: Akdeniz

Araştırma Üniversiteleri Aday İzleme Programında yer : puz Mayıs Üniversitesi,

Üniversitesi, Gaziantep Üniversitesi, Kocaeli Üniversitesi Sakarya Üniversitesi, Selçuk Üniversitesi'dir.

Araştırma Üniversiteleri Destek Programı (ADEP)

2022 yılında 100 milyon TL, 2023 yılında 250 milyon € 24 yılında 400 milyon TL destek sağlanmış olup, 2025 yılı için İ milyar TL destek ve

Bölgesel Kalkınma Odaklı İhtisaslaşma

Bölgesel Kalkınma Odaklı İhtisaslaşma Rİ Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ve yürütülmektedir. 8

Ii Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, anayi ve Teknoloji Bakanlığı iş birliğiyle ersitesi (Tarım ve Havza Bazlı Kalkınma), Burdur lık), Düzce Üniversitesi (Sağlık ve Çevre), Kırşehir otermal Enerji), Uşak Üniversitesi (Deri, Tekstil ve

Birinci Çağrı (2016) Dönemi: Bin Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (4 Ahi Evran Üniversitesi (Tarım Seramik Tasarımı), f dray Üniversitesi (Sağlık ve Spor), Kastamonu Üniversitesi 4189, Muş Alpaslan Üniversitesi (Hayvancılık), Recep Tayyip int Üniversitesi (Tarım ve Hayvancılık)

S021) Dönemi: Batman Üniversitesi (Enerji), Giresun Üniversitesi (Fındık), Gümüşhane Jiniversitesi (Madencilik), Iğdır Üniversitesi (Katma Değeri Yüksek Tarımsal Ü amanoğlu Mehmetbey Üniversitesi (Hassas Tarım Uygulamaları ve Yenilikçi olojileri), Munzur Üniversitesi (Stratejik Hammaddeler ve İleri Teknoloji Öncelikli Bilim Alanlarında Uzmanlaşma Öncelikli i), Akdeniz Ünivers Teknolojiler), Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi (Dijital Soğ Üniversitesi (Hidrojen ve Yakıt Pilleri), Çankaya Üniversitesi (O Üniversitesi (Sağlıkta Dijital Teknolojiler), Eskişehir Teknik € Kompozit Malzemeler), Galatasaray Üniversitesi (Nesnelerin İni (Göç Araştırmaları), İbn Haldun Üniversitesi (Dijital $ Üniversitesi (Göç Araştırmaları), İstanbul Medeniyet Ü Üniversitesi (Temiz, Erişilebilir ve Güvenli Enerji), Koca Konya Gıda ve Tarım Üniversitesi (Tarımda Dijital Üniversitesi (Hidrojen ve Yakıt Pilleri), Ondokuz Pamukkale Üniversitesi (Y üzey, Kaplama ve Filmle? a Selçuk Üniversitesi (Tarımda Dijital Teknolojilğ as Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (Optik), Süleyman Demirel Üniversitesi (Seran ompozit Malzemeler), Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi (Gıda Biyoteknolojisi), BB Üniversitesi (Bilgi Güvenliği), Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (Enerji Depolama) "uzmanlaşan üniversiteler ve uzmanlaşma alanları olarak belirlenmiştir. İlgili üni) ler eşleştirildikleri programlardaki faaliyetleri İniplanı hedefleri doğrultusunda güncellenmektedir. üksekokulları İşbirliği (OSB-MYO) i Gazetede yayınlanan 7033 sayılı Kanunun 15'inci ncı maddesi uyarınca "Organize sanayi bölgelerinde gin Öğrenci başına ilgili yükseköğretim kurumlarına, bu amaçla tahsis edilen ödenekten, eğitim desteği yapılabilir", SB'lerde açılması teşvik edilmiş ve MYO'larda yetişen insan iii içerisinde olması amaçlanmıştır." OSB'lerde kurulan MYO'lara şpamında gerçekleştirilecek uygulamalar ile meslek yüksekokulu Ve yetkinliklerinin sanayi ve iş dünyasının ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilmesi, gl olarak istihdamlarının artırılması, iş piyasasını tanımaları ve üniversite-sanayi/st Gör iş birliğinin güçlendirilmesi hedeflenmektedir. Her yıl ocak ayında Yükseköğretiği Kurulu tarafından OSB'lerde kurulan MYO'lardaki öğrencilere eğitim desteği i İ Gİ tebliğ hazırlanmaktadır. "Organize Sanayi Bölgelerinde Kurulan Meslek Yüksekokullgyna 2023-2024 Eğitim-Öğretim Yılında Öğrenci Başına Eğitim Desteği Verilmesi İlişkin Tebliğ" kapsamında; OSB'lerde kurulan MYO'lardaki imalat, lojistik ve bilişirğ atlarına yönelik belirlenen 32 ön lisans programına eğitim desteği verilmesi uygun gPilimler), İstanbul Bilgi esi (Bilim Tarihi), Karabük yersitesi (Motor Teknoloj ileri), iler), Niğde Ömer Halisdemir kaynağının sanayi ile verilen eğitim desteğ mezunlarının bilgi,£

Kk Uygulama ve Araştırma Merkezleri

J İ hedef ve politikalar kapsamında belirlenen öncelikli alanlarda, bilimsel ve teknolojik Hşmeye katkı sağlayacak nitelikteki araştırmaların ve stratejik önem taşıyan projelerin i yürütülmesi için birden fazla devlet yükseköğretim kurumunun iş birliği ile Türk yükseköğretim sisteminin birlikte iş yapma modelini güçlendirmeyi amaçlayan 'Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezleri Projesi' Haziran 2020'de yayınlanan yönetmelik ile geçmiştir. Temmuz ayında ise üniversitelere teklif dosyalarını hazırlamaları yönünd bulunulmuş ve farklı dönemlerde yapılan başvurular değerlendirilerek proj geçirilmiştir. Nörobilim ve Nöroteknoloji Mükemmeliyet Ortak Uygulama ve Merkezi (NÖROM), Hayvancılık Sektöründe Dijital Teknolojiler Ortak j Araştırma Merkezi, Jeotermal İleri Sera Teknolojileri ve Üretim Teknikleri Ortak sulama ve Araştırma Merkezi, Gıda Arzı Güvenliği ve Dijitalleşme Ortak e "Araştırma

Merkezi, Arıcılık ve Arı Ürünleri Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi, Kab# Yemde Çayır, Mera ve Yem Bitkileri Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi, Uygu Eğitimde İnsan Bilgisayar Etkileşimi Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi (ES-İBE Biyoteknolojisi

Mükemmeliyet Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi (SABİOT Sanayi-üniversite işbirliğini de kapsayacak şekilde ortak uygulam sayısal ve nitelik anlamda arttırılmasına yönelik çalışmalar sürd ijulan merkezlerdir. tırma merkezlerinin d. Araştırmacı Destekleri

Destekleme Programları", uyruklu araştırmacıların ise edir. Bu kapsamda dört temel

2023-2024 eğitim-öğretim yılında başlatılan "Ara Türkiye'deki öğretim elemanlarının yurt dışında, yö Türkiye'de akademik araştırmalar yürütmesini teşvi program geliştirilmiştir:

Genç Beyinler Programı, doktora tez aşamasın araştırma yapmalarını desteklemektedir ve faydalanmıştır. Doktora Sonrası Araştırma rogramı (DOSAP), doktora eğitimini tamamlamış araştırmacılara yönelik olup, 62 araştırmacı bu destekten yararlanmıştır. Akademik Birikim Programı ise öğretim üyelerinin yurt fişında sabbatical kapsamında öncelikli alanlarda araştırma yapmalarını amaçlamakta vef$İfhdiye dek 57 öğretim üyesi tarafından kullanılmıştır. Bu programlar, nitelikli akademi arın uluslararası düzeyde yürütülmesini teşvik ederek, Türkiye'nin bilimsel üret pasitesine katkı sağlamaktadır. Uluslararası Bilim İnsanları için YÖK Destek Prog Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarında Osmanlı Tarihi, Genel Türk Tarihi, Ti Türk Dili ve Edebiyatı ve Türk Kültürü alanlarında araştırma yapacak yabancı gi doktora öğrencilerini ve doktora sonrası araştırmacıları desteklenmektedir.

Ştırma görevlilerinin tez konularında kadar 21 araştırmacı bu programdan

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Uluslararası İlişkiler Daire Başkanlığı

Sayı o :E-95916564-610-26183 Konu : Soru Önergeleri - 7/26215

STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞINA

İLİCİ tarafından verilen 7 azımız ekinde sunulmaktadır.

İlgide kayıtlı yazınızda talep edilen, İzmir Milletvekili Misi te /26215 esas numaralı yazılı soru önergesine ilişkin hazırlanan yanı met

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

Mustafa EFE Daire Başkanı Ek: Soru Önergesine Yanıt (4 Sayfa)

Üniversitelerimizin uluslararası eğitim sıralamalarında başarı düzeyinin geri) di iddiası doğru değildir. Söz konusu soru önergesinde birçok üniversitemizin dünyanın en 1 sıralamalarından olan THE ve OS listelerinde ilk 500'e giremediği ifadesi de doğrül taşımamaktadır. alarak, ilk 500 üniversite arasında sayılmıştır. Ayrıca ülkemizde mevcut 208, yü s kurumu arasından 11'i söz konusu listede değerlendirmeye alınmış olup; arasında ise 12 üniversitemiz bulunmaktadır. Her yıl daha fazla sayıda "Ki güni sıralamasına girmekte olup; önümüzdeki yıllarda üniversitelerimizini öngörülmektedir.

OS 2025 Dünya Üniversiteleri Sıralamasında, 5 üniver; "ilk 500'de yer almıştır. Orta Doğu Teknik Üniversitesi 285, İstanbul Teknik Üniver; tesi, 3Ö6, Koç Üniversitesi 401, Boğaziçi Üniversitesi 418 ve Bilkent Üniversitesi 477 bandında, yer alarak, ilk 500 üniversite arasında sayılmıştır. İlk 1000 üniversite arasında ise 11 div sitemiz bulunmaktadır. Her yıl daha fazla sayıda Türk üniversitesi OS sıralaması üniversitelerimizin daha üst sıralara çıkması öngörü

Shanghai Ranking (ARWU) adlı kuruluşatare Üniversitelerinin Akademik Sıralaması listesi sayılmış ve ilk 1000*de 10 üniversitemiz yer âlmi mişti Uluslararası sıralama listeleri .— yakından takip edilmekte ve yükseköğretim. kurumlarımızın daha üst, sıralara çıkması için gerekli teşvik, destek ve istişare Şiar ile düzenli aralıklarda bir araya gelerek istişarelerde

Sürdürülebilirlik ik Kalkan ük gerçekleştirilecek olup; söz konusu zirveye 90'dan fazla ülkeden 5000'i aşkın ulüslâtarası katılımcı beklenmektedir. Birleşmiş Milletler tarafından belirlenen 17 farklı Sürdüfülebilir Kalkınma Vi mike yükseköğretim kurumları tarafından nasıl hayata geçirildi iyii:

3. Türkiye'dek çi i Üpİtersitelerin uluslararası rekabet gücünü artırmak için planlanan reformlar genel olarak: oğyanığımız tarafından yayınlanan "Yükseköğretimde Uluslararasılaşma Strateji

Belgesi 2024-2028" adlı belgede bahsedilmektedir

(bttps//wwâk.yok.gov.tr/ Documents/Yayinlar/Yayinlarimiz/2025/yuksekogretimdeuluşğizesil lasma-strateji-belgesi-2024-2028.pdf).

, öz konusu belgede de belirtildiği üzere, üniversitelerimizin uluslararası sıralamalarda İ sıtalarda yer almalarını sağlayacak politikalar geliştirilmeye devam edecektir. Strateji Belgesi Hedef 1.5: Yükseköğretim alanının uluslararası görünürlüğünün artırılması ş1.54) başlığının devamındaki tablo ve göstergelerle desteklenen hedef ve politikalarda daha fazla ayrıntı yer almaktadır. Genel hatlarıyla Başkanlığımızın son dönemde gerçekleştirdiği reformlar ise aşağıda belirtilmektedir.

Bu bağlamda; yükseköğretim kurumlarımızın dünya sıralamalarında yükselm sağlamak amacıyla, araştırma alanında potansiyeli en elverişli üniversitelerimiz ar belirlenen "Araştırma Üniversiteleri"nin özel bir program çerçevesinde desteklenmesine devâm edilecektir. e 4 a. Araştırma Üniversiteleri

Yükseköğretim Kurulu tarafından Araştırma Odaklı Misyon Farklılaşması ve İhtisaslaşma Programı kapsamında belirlenen 20 devlet 3 vakıf olmak üzere toplam" 23 Araştırma Üniversitesi bulunmaktadır. ge

Dünyada araştırma üniversiteleri ekonominin ihtiyaç duyduğu uzmanları, bilim insanlarını ve araştırmacıları yetiştirmekte ve ul destekleyecek yeni bilgiler üretmede kritik roller oynamaktadır... "& öğretim sonrası eğitim için amiral gemisi görevini görmekt genellikle ülkelerinin en iyi ve en parlak öğrencilerit i bünyesinde barındıran, araştırma çıktılarının da büyük 150 Çin'de ise yaklaşık 100 araştırma üniversitesi Var irler. Araştırma üniversiteleri ken, nitelikli akademisyenleri

2022 yılında Cumhurbaşkanlığı Strateji ve But : aşkanlığı ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı arasında imzalanan "Araştırma Üniyetsiteleri Destek Programı İş Birliği Protokolü? kapsamında araştırma ünivers performanslarına göre kaynak aktarımı yapılmaktadır. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından 2022 yılında ilk kez verilen desteğin beş yıl boyunca her sene dFlarak devam etmesi planlanmaktadır. Kaynağın kullanılacağı alanlarının belirlenmesi; oje süreçlerinin yürütülmesi, kaynak kullanımının değerlendirilmesi YÖK tarafından "p aktadır.

Araştırma Üniversiteleri De$ P gramı ile 23 araştırma üniversitesinin sağlık, sosyal bilimler ve ileri teknoloji, "4 #larındaki o çalışmaları odesteklenmektedir. Araştırma üniversitelerinin uluslararasi"a uda rekabet gücünü artırmayı amaçlayan bu program ile araştırma üniversitelerini Di irinci Kalkınma Planı'nda yer alan alanlarda yüksek katma değerli üretim yapabilmö leri iğin Ar-Ge faaliyetlerinin artırılması, uluslararası sıralamalardaki yerlerinin yükseltil yayın sayılarının artırılması ve marka değerlerinin yükseltilmesi hedeflenmektedir. " ayrılmıştır. O$ ği

Al, üsllüğey araştırma performansı gösteren üniversiteler, ODTÜ, İTÜ ve Boğaziçi A2 yüksek düzey dfaştırma performansı gösteren üniversiteler İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Yıldız Tekfiik Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Erciyes Üniversitesi, Hac$ttöpe Üniversitesi, Gebze Teknik Üniversitesi, Ege Üniversitesi, İstanbul Üniversitesii a A3, orta düzey araştırma performansı gösteren üniversiteler ise Marmara .Gisitesi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Gazi Hiyersitesi, Çukurova Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesidir. Vakıf

Ştırma üniversiteleri ise İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi Koç Üniversitesidir.

Halihazırda Araştırma Üniversiteleri İçin Sağlanan Destekler

Araştırma Üniversitelerine ilan edildikleri tarihten bu yana halihazırda çeşitli d İ sunulmaktadır.

Araştırma Üniversitelerine kadro desteğinin yanı sıra performansı yüksel iğ başındaki üniversitelere Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafındât Ek Bütçe Desteği, Yurtdışında Doktora Eğitimi desteği ve TÜBİTAK tarafindan Mükemmeliyet Merkezi Desteği verilmektedir. 1 b. Study in Türkiye internet sitesi ve markası

"Study in Türkiye" markası, Türkiye'nin yükseköğretim şiş başta uluslararası öğrenciler olmak üzere tüm dünyaya tanıtmayı ve yaygınlaştırmay lemektedir. Bu amaçla oluşturulan www.studyinturkiye.gov.tr internet sitesinde, Türkiye "flakkında genel bilgiler, Türkiye'de yaşam ve yükseköğretim sistemi ile ilgili her tür bilgiye yer verilmektedir. vü sököğretim kurumlarına ilişkin sportif imkanlar vb. ilgili bilgiler Orü sayesinde eğitim dili, eğitim türü, ji Kseköğretim kurumunu seçmelerine

Söz konusu internet sitesinde, Türkiye'deki tün fakülte, bölüm, program, öğrenim ücretleri, sosyal-kül sunulmaktadır. Ayrıca, öğrencilerin geliştirilen aram şehir veya çalışma alanına göre kendilerine en uyği imkân tanınmaktadır. j

İnternet sitesi Türkçe, İngilizce ve Arap: a olak üzere üç dilde hizmet vermekte olup; önümüzdeki dönemde daha fazla yabancı dilde hizmet vermesi için gerekli altyapı çalışmaları yürütülmektedir. " ün

Türk akademisyenler, uluslarağaı ilimsel toplantılara daha fazla iştirak etmekte ve uluslararası dergilerde daha

"camiasında daha görünür hale gelmesini sağlamaktadır. e. rârası toplam yayın sayısı bakımından dünya sıralamasındaki yeri 2002 yılında 29, sıradağ ken, 2025'te 17. sıraya yükselmiştir.

Sonuç olarak, Türkiyülseköğretimi, uluslararası platformda özellikle son yıllarda daha görünür hale gelmektöye dünya genelinde eğitim-öğretim ve araştırma alanında sağlam bir yer edinmektedir. Bu, > kaliteyi artırma ve uluslararası standartlara uyum sağlama çabaları kararlılıkla devan? etin&ktedir. d. Uluşlağaraği Bilim İnsanları için YÖK Destek Programı (YÖK International Fellöw$hip Programme)

Yükseköğretim sistemini nitelik ve nicelik açısından uluslararası standartlara uygun bir yapıya,kavuşturmak amacıyla, dünya üniversite sıralamalarında son üç yıl içerisinde ilk 700'e

Biçen Uğiversitelerden yabancı uyruklu doktora öğrencilerini veya doktora sonrası dia Şfmacıları Türkiye'ye çekmek için 2023-2024 eğitim-öğretim yılından itibaren

#lluslararası Bilim İnsanları için YÖK Destek Programı" başlatılmıştır. eN program kapsamında her yıl:

• Osmanlı Tarihi, Genel Türk Tarihi, Türkolo ji, Türk Dili ve Edebiyatı veya Türk Kültürü alanlarında doktora yapmakta olan 10 yabancı uyruklu öğrenci,

• Aynı alanlarda doktorasını son ? yıl içinde tamamlamış olan 10 yabancı uyruk araştırmacıya,

Türkiye'deki üniversitelerde araştırma yapma imkânı tanınmaktadır. e. Akademik Birikim Programı (AKAP)

Akademik Birikim Programı (AKAP), öğretim üyelerinin yurt dışı akademik izin kapsamında araştırma yapmak üzere yurt dışına gönderilmelerine yönelik bir programdır. Programdan yararlanmak isteyen öğretim üyelerinin aşağıdaki. şartları sağlaması gerekmektedir:

• Halen bir devlet yükseköğretim kurumunda ö ğretim üyesi ka

• 2547 sayılı kanunun ek 33'üncü maddesi kapsamındaki 1 bulunmak, v

• Son üç yıl içerisinde yapılan uluslararası bir yabancı dil SI ayından, çalışmanın yapılacağı dilden, en az 80 puan aldığını gösterir dil sınav sonucunu

Si elendirmek, c ilk 700'e giren bir üniversiteden en

• Dünya üniversite sıralamalarında son üç yıl içe dei fin Araştırmacı" veya dengi bir statüde fazla 9 ay süreyle akademik çalışma yapmak üzere * davet mektubu almış olmak.

2024 yılı itibarıyla 35 bursiyer programda; 1 anmaktadır.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “Üniversitelerin başarı düzeyinin artırılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26215, 25 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26215-universitelerin-basari-duzeyinin-artirilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6512c85c-0c88-4fa9-997d-0195d18ea8ec

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
