# Çalışan kadınlara verilen kreş ve çocuk bakım hizmetlerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/26428 - **Veren:** Ayten Kordu (DEM Parti, Tunceli) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 27 Mart 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 119 gün sonra, 24 Temmuz 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6b342d20-9470-4b81-94f8-0195dbed5eee - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26428-calisan-kadinlara-verilen-kres-ve-cocuk-bakim-hizmetlerine-iliskin > Ayten Kordu (DEM Parti), 27 Mart 2025 tarihinde 7/26428 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 119 gün sonra, 24 Temmuz 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasa'nın 98'nci ve İçtüzüğün 99'ncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlandırılmasını arz ederim. Ayten KORDU Tunceli Milletvekili Kadınların istihdamda kalabilmesi, iş ve aile hayatını dengeli bir şekilde yürütebilmesi için kreş ve bakım hizmetlerine erişim büyük bir önem taşımaktadır. Ancak Türkiye'de çalışan annelerin, özellikle dar gelirli ve kayıt dışı çalışan kadınların çocuk bakım hizmetlerinden yararlanmasında ciddi zorluklar yaşandığı bilinmektedir. Kreş ve bakım hizmetlerine erişim, yalnızca memur veya özel sektörde çalışan annelerin değil, evde sorumluluk üstlenen annelerin de çocuklarının gelişimi ve kendi sosyal hayatları açısından büyük önem taşımaktadır. Ev içi emeğin görünmez kılındığı toplumumuzda, evde çocuk bakımı üstlenen annelerin de çocuklarını kreşe gönderme hakkı bulunmalıdır. Bu, hem çocukların erken yaşta eğitim almasını hem de annelerin sosyal hayata katılımını destekleyecek bir adımdır. Ücretli kreşlerin maliyetinin yüksek olması, kamu kreşlerinin yetersizliği ve özel sektörün kreş açma zorunluluğuna ilişkin yükümlülüklerinin yeterince uygulanmaması, kadınların istihdamda kalmasını zorlaştırmaktadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın bu konudaki politikaları, kadınların ekonomik bağımsızlığını sağlaması açısından büyük önem arz etmektedir. Ayrıca kreş dönemlerinde erken çocukluk eğitimi, bireyin bilişsel, sosyal ve duygusal gelişimi açısından kritik bir öneme sahiptir. Çocukların kendi anadillerinde eğitim ve bakım hizmetlerine erişebilmesi, hem dil gelişimlerini desteklemekte hem de kültürel kimliklerini koruyarak sağlıklı bir toplumsal gelişim sürecine katkıda bulunmaktadır. Çeşitli araştırmalar, çocukların erken yaşta anadilinde eğitim almalarının bilişsel yetilerini geliştirdiğini, akademik başarılarını artırdığını ve sosyal uyumlarını güçlendirdiğini göstermektedir. Ancak Türkiye?de anadilinde kreş ve bakım hizmetleri konusunda ciddi bir eksiklik bulunmaktadır. Bu bağlamda I- Türkiye genelinde kamuya ait kreş sayısı kaçtır? Kreşlerin illere ve ilçelere göre dağılımı nasıldır? 2- Özel sektörde faaliyet gösteren kreş ve gündüz bakım evlerinin sayısı nedir? Bu kreşlere kayıt yaptıran çocuk sayısı kaçtır? 3- Kamu kurumlarında çalışan annelerin kreş hizmetine erişim oranı nedir? Bu kurumlara ait kreş ve bakım hizmetlerinin artırılması yönünde yürütülen bir çalışma var mıdır? 4- 2020 yılında yürürlüğe giren "Kreş ve Gündüz Bakımevleri Yönetmeliği" kapsamında, özel sektörde 150"den fazla kadın çalışanı olan iş yerlerinde kreş açma zorunluluğuna uyulup uyulmadığı denetlenmekte midir? Bu yükümlülüğünü yerine getirmeyen iş yerlerine yönelik herhangi bir yaptırım uygulanmış mıdır? 5- Kayıt dışı, güvencesiz işlerde çalışan veya evdeki iş yükünü üstlenen kadınların çocuk bakım hizmetlerinden ücretsiz veya düşük maliyetle faydalanabilmesi için herhangi bir destek mekanizması mevcut mudur? 6- Bakım hizmetlerine erişimi olmayan annelerin çocuklarını güvenli ve kaliteli bir şekilde bırakabileceği mekanizmalar oluşturulması adına Bakanlığınızın yürüttüğü çalışmalar nelerdir? 7- Çalışan annelere yönelik çocuk bakım desteği için ayrılan bütçe 2024 yılında ne kadardır? 2025 yılında bu bütçenin artırılması planlanmakta mıdır? 8- Çalışma saatleri düzensiz olan veya vardiyalı çalışan anneler için gece kreşleri veya esnek bakım hizmetleri oluşturulması yönünde herhangi bir çalışma var mıdır? güncel veya planlanan çalışmalar nelerdir? 9- Kırsal bölgelerde yaşayan annelerin kreş ve bakım hizmetlerine erişimi nasıl sağlanmaktadır? Bu bölgelerdeki hizmetlerin yaygınlaştırılması için ne gibi projeler hayata geçirilmiştir? 10- Evde çocuk bakımı üstlenen annelerin çocuklarını kreşe gönderme hakkına yönelik ne gibi düzenlemeler bulunmaktadır? Bu annelerin kreş hizmetlerinden ücretsiz veya düşük maliyetli olarak yararlanması sağlanmakta mıdır? 11- Türkiye genelinde anadilinde eğitim veren kaç kreş bulunmaktadır? Bu kreşlerin illere göre dağılımı nasıldır? 12- Anadilinde erken çocukluk eğitiminin çocukların bilişsel ve akademik gelişimi üzerindeki olumlu etkileri dikkate alınarak, bu alanda bir destek mekanizması oluşturulması planlanmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o :10.04.2025 tarihli ve 1609790 sayılı yazınız. İlgi yazı ekinde alınan Tunceli Milletvekili Sayın Ayten KORDU tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/26428 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Tunceli Milletvekili Sayın Ayten KORDU'ya Ait 7/26428 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla; çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir. Bakanlığımız denetiminde faaliyet gösteren özel kreş ve gündüz bakımevleri, 30.04.2015 tarih 29342 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında hizmet vermektedir. Bahse konu Yönetmeliğin 39 uncu maddesi doğrultusunda; kuruluşlardan resmi tatil günlerinde hariç olmak üzere talep etmeleri halinde hafta içi mesai saatlerine ilave olarak, gece saatleri ve hafta sonu tatillerinde faaliyetlerini sürdürmek isteyen kuruluşlar, gerekçelerini ve çalışma saatlerini belirten bir dilekçe ile il müdürlüklerine başvururlar. Kuruluşların söz konusu gün ve saatlerde hizmetlerine devam edebilmeleri, il müdürlüğünün kabul ve teklifi ile valiliğin onayına bağlıdır. 6.08.2013 tarihli ve 28737 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik'te "Yur(/Çocuk bakım yurdu/kreş", 26/7/2014 tarihli ve 29072 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre "ilköğretime kayıt yaşını doldurmamış çocukların bakım ve eğitimlerinin yapıldığı yerler " olarak tanımlanmıştır. Söz konusu Yönetmelikte "İşverenler, 6337 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki işyerlerinde açtıkları oda ve yurtlarla ilgili bilgi ve belgeleri, açılma tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde bir rapor halinde Milli Eğitim Bakanlığı ile bağlı oldukları Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne gönderirler " ibaresi yer almaktadır. Erken çocukluk döneminde yer alan tüm çocukların kreş hizmetlerinden eşit olarak yararlanabilmesi ve sosyal ve ekonomik düzey farklılığı olmadan fırsat eşitliğinin sağlanabilmesi amacıyla mevzuat doğrultusunda özel kreş ve gündüz bakımevleri kapasitelerinin yüzde üçü, il müdürlüklerimizce tespit edilerek Ücretsiz Bakım Hizmeti kapsamında çocukların ücretsiz yararlanması için kullanılmaktadır. Aynı Yönetmeliğin 50 nci maddesi kapsamında ücretsiz bakım hizmetinden; e Ekonomik durumlarına bakılmaksızın şehit ve gazi çocukları, e Bakanlığımıza bağlı kuruluşlarda korunma ve bakım altında bulunan çocuklar, e Cezaevlerinde hükümlü ve tutuklu olan anneleri ile birlikte kalan çocuklar, e Ekonomik gücü yeterli olmayan ailelerin çocukları, e Ekonomik güçlük içindeki anne veya babası vefat etmiş çocuklar, tek ebeveyni ile yaşayan çocuklar, e Engelli ebeveyni olan çocuklar, e Kadın konukevinde bulunan veya ayrılan kadınların çocukları yararlandırılmaktadır. Ayrıca, 2025 yılında ilan edilen Aile Yılı kapsamında aile kurumunu destekleyici adımlar atılmaktadır. Bu doğrultuda "Doğum Sonrası Yarım Zamanlı Çalışma Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmelik", 18.07.2025 tarihli ve 32959 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Yönetmeliğe göre kadın ve erkek memurlar doğum veya evlat edinme sonrası analık ya da babalık izninin bitiminden itibaren çocuğun ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden aybaşına kadar yarı zamanlı çalışabilecektir. Haftalık 20 saatlik çalışma esaşına dayalı bu düzenleme, ebeveynlerin çocuklarının gelişimine daha fazla zaman ayırmalarına ve aile içi bağların güçlendirilmesine doğrudan katkı sağlayacaktır. Öte yandan, Bakanlığımızca 0-36 ay çocukların bakımı ve gelişiminin fırsat eşitliği sağlanarak desteklenmesi ile kadınların iş ve özel hayat dengesini sağlamaya yönelik ev temelli bakım hizmetlerinin standart ve nitelikli sunulması amacıyla çeşitli ülkelerdeki farklı uygulamalardan yararlanılarak ve günümüz ihtiyaçları, toplumun sosyokültürel yapısı göz önüne alınarak alternatif bir model önerisi olarak Nitelikli Çocuk Bakıcıları Aracılığıyla Ev Temelli Çocuk Bakım Hizmet Modeli Geliştirme Projesi yürütülmektedir. Bakanlığımıza bağlı olarak hizmet veren çocuk bakım kuruluşları, bakım altında bulunan çocuk sayıları, çocuğa yönelik diğer hizmetler ve yararlanan çocuk sayılarını içeren kurumsal istatistiklerimiz https://aile.gov.tr/sgbd adresinde ve Bakanlığımız sosyal medya hesaplarında yer almaktadır. Diğer taraftan Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır. Bakanlığımız yoksulluğun nesiller arası transferinin önüne geçebilmek ve sağlıklı nesillerin yetişmesine katkı verebilmek için özellikle çocukları destekler nitelikte yardım programlarına önem vermektedir. Bu nedenle ihtiyaç sahibi hanelerimiz çeşitli hane bazlı sosyal yardımlarla desteklenmektedir. Bu çerçevede doğrudan çocuklarımızı destekler nitelikte olan Şartlı Nakit Transferleri, Öksüz ve Yetim Yardımı, Asker Çocuğu Yardımı, Engelli Yakını Aylığı, Doğum ve Çoklu Doğum Yardım programları gibi düzenli yardım programları yürütülmektedir. Bununla birlikte yoksulluk zincirini kırmak amacıyla özel önem verilen eğitim yardımları kapsamında aktarılan tutarlar sosyal yardım harcamalarının önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Bu kapsamda eğitim materyali, ücretsiz ders kitabı, engelli öğrencilerin ücretsiz taşınması, öğrenci barınma, taşıma ve yemek yardımı, öğrencilerin ulaşım giderlerine yönelik yardımlar ve öğle yemeği yardımı gibi pek çok yardım programı ile de çocuklarımız desteklenmektedir. Öte yandan çocuklu hanelerimiz çocuklara yönelik yardımlara ek olarak; yardım özelinde belirlenen şartları sağlamaları halinde Gıda Yardımı, Barınma Yardımı, Elektrik Tüketim Desteği ve Yakacak Yardımı gibi diğer yardımlar ile bütüncül bir yaklaşım benimsenerek ihtiyaçlı yönlerinden desteklenmektedir. Bu kapsamda tematik ve kapsayıcı sosyal yardım programları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımız desteklenmekte olup Bakanlığımızca yürütülen sosyal yardım programlarına ilişkin detaylı bilgiler ve veriler Bakanlığımız internet sitesinden takip edilebilmektedir. Soru önergesinde yer alan diğer konular, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görev ve faaliyet alanı içerisinde bulunduğundan Bakanlığımızca değerlendirilememiştir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ayten Kordu (DEM Parti, Tunceli). “Çalışan kadınlara verilen kreş ve çocuk bakım hizmetlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26428, 27 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26428-calisan-kadinlara-verilen-kres-ve-cocuk-bakim-hizmetlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6b342d20-9470-4b81-94f8-0195dbed5eee Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.