# Et ve Süt Kurumunun ithal ettiği büyükbaş hayvanları özel firmalara sattığı iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/26597
- **Veren:** Hasan Öztürkmen (CHP, Gaziantep)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 9 Nisan 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 98 gün sonra, 16 Temmuz 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ec8be87c-08ed-4a0a-bbdf-01961fb3acef
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26597-et-ve-sut-kurumunun-ithal-ettigi-buyukbas-hayvanlari-ozel-firmalara-sattigi-iddiasina-ilis

> Hasan Öztürkmen (CHP), 9 Nisan 2025 tarihinde 7/26597 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 98 gün sonra, 16 Temmuz 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını Anayasa'nın 98. ve içtüzüğün 96. maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim.

Ticaret Bakanlığı, 26.03.2025 tarihinde kırmızı et sektörüne yönelik 8 ilde eş zamanlı fahiş fiyat denetimi başlattıklarını, tespit edilen uygunsuzluklara karşı idari yaptırım ve para cezası uygulanacaklarını duyurdu.

Ticaret Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, üretici, tedarikçi ve perakende işletmelerin piyasada darlık yaratıcı, piyasa dengesini ve serbest rekabeti bozan fiillerine yönelik çalışmaların aralıksız sürdüğüne işaret edilerek, Et ve Süt Kurumunun (ESK) temin ettiği kırmızı etlerin PERDER üyesi marketlere ve ESK mağazalarına düşük fiyatlarla ulaştırıldığı ancak bazı üretici firmaların fiyat artırma girişiminde bulunduğu ihbarının alındığı ifade edilmiştir.

Öte yandan Et ve Süt Kurumu (ESK) tarafından Brezilya'dan ithal edilen 8 bin 912 büyük baş hayvanı taşıyan gemi 20.02.2025 tarihinde İskenderun Limanı'na yanaştığını duyurmuş ve söz konusu kesimlik hayvanların dağıtıldığı firmaların listesini kamuoyuna açıklamıştım.

Bu gemideki ucuz canlı hayvanların dağıtıldığı şirketlerin liste başında 400 hayvanla Köfteci Yusuf yer alıyordu. 3. sırada ise 320 hayvanla Burger King'i bünyesinde barındıran TAB Gıda'nın alt şirketlerden biri olan EKUR A.Ş bulunuyordu. 4. sıradaki alıcı ise 240 büyükbaş hayvanla Namet firması yer alıyordu. Firmalara dağıtılan canlı hayvanların kilogram satış fiyatının ise sadece 175 TL olduğunu öğrendik.

Bu gemiden birkaç gün sonra Et ve Süt Kurumu'nun ithal ettiği büyük baş hayvanları taşıyan ikinci gemi de Mersin Taşucu Limanı'na yanaştı. Bu gemide 3 bin 899 kasaplık hayvan bulunuyordu. Tamamı 51 et firmasına, yine canlı kilogram fiyatı 175 TL'den verildi. Bu listeyi de kamuoyuna duyurduk. Yine bu gemideki canlı hayvanlar da, ucuz et olarak direkt vatandaşa ucuz fiyata sunulmak yerine özel firmalara dağıtıldı.

Bu bağlamda;

1. Et fiyatlarını aşağı çekmek ve vatandaşın ucuz ete erişimini sağlamak iddiasıyla ithal edilen canlı hayvan ve karkas etlerin, doğrudan vatandaşa satılması yerine firmalara dağıtılması konusu bakanlığınızca incelemeye alınmış mıdır?

2. İthal etlerin, ESK marketlerinde ya da PERDER üyesi marketlerde ucuz fiyatla satılması yerine özel firmalara dağıtılması, amaçlanan fiyat istikrarını olumsuz etkilememektedir?

3. Son beş yıl içinde ithal edilen ucuz etlerin ve canlı hayvanların her firmaya eşit oranda dağıtılmadığı, bazı firmaların kayırıldığı yönündeki şikayetleri et piyasası içinden sıklıkla alıyoruz. Benzer şikayetler bakanlığınıza da ulaşmış mıdır? Bu durumun rekabet ortamını bozduğunu düşünüyor musunuz?

4. PERDER üyesi marketlere verilen ithal etlerin tamamının, belirlenen fiyatlarla vatandaşa ulaştırılıp ulaştırılmadığı nasıl denetlenmektedir? Sektör içinden gelen bilgilere göre, söz konusu etlerin küçük kısmı vatandaşa sunulurken büyük kısmı toplu olarak başka et tüccarlarına satılıyor. Bakanlık denetçileri bu konuda bir incelemede bulunmuş mudur?

## Bakanlığın cevabı

Et ve Süt Kurumu (ESK) kırmızı et ve et ürünleri piyasalarını yakından takip ederek, piyasa regülasyonuna destek sağlamaktadır. İthal edilen canlı hayvanlardan elde edilen ürünler ESK kurum satış mağazalarının yanı sıra Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri iştiraki kooperatif marketleri, Ankara ve İstanbul illerindeki Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Perakendeciler Derneği (PERDER) üyesi zincir marketler, et sanayicileri, endüstriyel yemek üreticileri ve kasaplar aracılığıyla uygun fiyatla, perakende olarak satışa sunulmaktadır.

Ayrıca ESK, şarküteri üretimi yaptığını belgeleyen ve talepte bulunan tüm firmalara yıllık üretim cetvelleri göz önünde bulundurularak kasaplık hayvan tedarik etmektedir.

Kasaplık hayvan ve karkas et tedariki için başvuru şartları ve satış usulleri ESK'9nın internet sayfasında yayımlanmaktadır.

PERDER üyesi marketler aylık perakende satış miktarlarını ESK*ya ibraz etmektedir. ESK tarafından PERDER'e üye zincir marketlere verilen ithal sığır karkasların kıyma ve sığır kuşbaşı olarak market şubelerinde satışa sunulup sunulmadığı ve fiyat kontrolü yapılmakta olup taahhütlere uymadığı tespit edilen marketlere et satışı sonlandırılmaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Hasan Öztürkmen (CHP, Gaziantep). “Et ve Süt Kurumunun ithal ettiği büyükbaş hayvanları özel firmalara sattığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26597, 9 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26597-et-ve-sut-kurumunun-ithal-ettigi-buyukbas-hayvanlari-ozel-firmalara-sattigi-iddiasina-ilis (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ec8be87c-08ed-4a0a-bbdf-01961fb3acef

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.