# Ağrı ilindeki katı atık dönüşüm ve enerji üretim tesisinin kapatılmasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/2662
- **Veren:** Heval Bozdağ (DEM Parti, Ağrı)
- **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya)
- **Veriliş tarihi:** 1 Ağustos 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 93 gün sonra, 2 Kasım 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ba9b5c89-334a-457b-90cc-0189b505e05b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2662-agri-ilindeki-kati-atik-donusum-ve-enerji-uretim-tesisinin-kapatilmasina-iliskin

> Heval Bozdağ (DEM Parti), 1 Ağustos 2023 tarihinde 7/2662 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 93 gün sonra, 2 Kasım 2023).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali YERLİKAYA tarafından Anayasanın 98*inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Heval BOZDAĞ Ağrı Milletvekili

Ağrı Belediyesi tarafından 2020 yılında, yıllardır Merkez Küpkıran ve 100.Yıl mahallelerinde büyük sorun teşkil eden çöp alanında hem bu sorunun bertaraf edileceği hem de çöp atıklarının ekonomiye kazandırılması ile 10 bin 400 hanenin yıllık elektrik ihtiyacını karşılayacak, 9.1 GWH çevreye duyarlı hibrit sürdürülebilir üretim yapılacak ve belediyenin pay sahibi olarak kazanç sağlayacağı bir proje olarak açılan Katı Atık Dönüşüm ve Enerji Üretim Tesisi, geçtiğimiz hafta işlevini yitirmesi ve çevre kirliliğine sebep olması sebebiyle Ağrı Belediyesi tarafından kapatılmıştır. Tesisin kapatılmasına ilişkin Ağrı Belediyesi'nden yapılan açıklamada, "İlimiz 100. yıl mahallesi 2110 sokak Katı Atık Depolama Merkezi enerji üretim santralinde bulunan çöp alanı kurumumuzla sözleşme yapmış olan ilgili firmaya son dört ayda gerek vatandaşlardan gerek mahalle muhtarlarından gelen şikâyetler doğrultusunda atıkların usulüne uygun olarak ayrıştırılmadığı, bertaraf edilmediği, alana yayılan kötü kokunun vatandaşları rahatsız ettiği, sivrisinek karasinek mücadelesini zorlaştırdığı, halk sağlığı ve çevre sağlığı hiçe sayıldığı gerek yazılı gerek sözlü tebliğ edilmesine rağmen ilgili firma konu ile ilgili üstüne düşen görev ve vaziyetlerini yerine getirmemiştir. " denilmiştir.

Evsel atıkların depolanması ve çevresel düzenlemelerin yapılmasının yüklenici firmaya ait olduğu proje ile ilgili sadece son birkaç aydır değil 2021 yılından itibaren süre gelen şikayetlerin olduğu, tesis ile ilgili bölge halkının çıkan metan gazı ve çöp yığınının yarattığı çevresel kirlilik ve dolayısıyla halk sağlığı tehdidi haline dönüşmesi hakkında şikayetlerinin olduğu, Küpkıran ve 100.yıl mahallesi muhtarlarının halkın şikayetlerini birçok kez Ağrı Belediyesi'ne ilettiği fakat karşılık bulamadıkları ve Belediyenin konu ile ilgili herhangi bir girişimde bulunmadığı ve işlem yapmadığı da tarafıma iletilen bilgiler arasındadır.

Bu bağlamda;

1. 10 bin 400 hanenin elektrik ihtiyacını karşılayacağı ve 9.1 GWH çevreye duyarlı hibrit sürdürülebilir üretim vaadiyle açılan tesisin ürettiği elektrik miktarı ne kadar olmuştur? Vadedilen üretim miktarları gerçekleşmiş midir?

2. 2020 yılında faaliyete başlamasından itibaren vadedilen çıktılar ve çevresel etkileri bağlamında tesis ile ilgili gerekli denetimler yapılmış mıdır? Yapıldıysa kimler tarafından yapılmış ve bu denetimlerin sonuçları ne olmuştur?

3. Tesisin kuruluş alanı ve aynı zamanda yerleşim yeri olan Merkez Küpkıran ve 100.Yıl Mahalleleri vahşi çöp depolama alanı mıdır?

4. Merkez Küpkıran ve 100.Yıl mahalleleri ortasında kurulan tesisin lisansının kapsamı nedir? Çöp depolama lisansı var mıdır?

3. Proje teknolojisi, "Katı atık tesisinde depolanan evsel atıkların oksijensiz ortamda çürümesi sonucu çıkan çöp gazının boru hatları vasıtasıyla toplanması ve gaz motorlarında kullanılması sonucu elektrik üretimi " olarak lanse edilen tesisin teknik denetimleri yapılmış mıdır? Metan gazı salınımına dair herhangi bir tespit yapılmış mıdır? Bir tespit söz konusu ise, tesisin işletilmeye devam edilmesi nasıl mümkün olmuştur?

6. 2021 yılından itibaren bölge halkının, atıkların usulüne uygun olarak ayrıştırılmadığı, bertaraf edilmediği, alana yayılan kötü koku, metan gazı ile halk ve çevre sağlığının hiçe sayılmasına ilişkin yaptığı şikayetler neden dikkate alınmamış, ilgili süreç başlatılmamış, yüklenici firma ile ilgili gerekli işlemler yapılmamıştır?

7. Halkın şikayetlerini dikkate almayan ve gerekli işlemleri yapmayan, doğru zamanda sorumluluğunu yerine getirmeyen Belediye yetkilileri kimlerdir? Bu kişiler hakkında herhangi bir soruşturma başlatılacak mıdır?

8. Tesisin çevreye verdiği zararlara dair Bakanlığınız tarafından herhangi bir çalışma başlatılacak mıdır?

9. Tesisin halk sağlığına verdiği zararlara dair Bakanlığınız tarafından herhangi bir çalışma başlatılacak mıdır?

10. Tesisin Belediye'ye maliyeti ne kadar olmuştur? Maddi olarak belediye tarafından karşılanan bir zarar var mıdır? Varsa ne kadardır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi O: 04.08.2023 tarih ve 1261134 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde yer alan 7/2662 esas numaralı Ağrı Milletvekili Heval BOZDAĞ tarafından verilen yazılı soru önergesi incelenmiştir.

İlgi yazınız ve ekleri incelenmek üzere 11.08.2023 tarih ve 56761 sayılı yazımızla Ağrı Valiliğine gönderilmiş olup, Valiliğin 01.09.2023 tarih ve 332660 sayılı cevabi yazısında özetle;

1. Katı Atıklardan Enerji Üretim Tesisi Kurulması ve İşletilmesi İşine ilişkin Renetech Enerji Üretim Anonim Şirketine düzenlenen devir ve temlik sözleşmesinin 4.3 maddesi gereğince yapım sonrası ve işletme esnasında aylık enerji miktarını kuruma ibraz ettiği,

2) 25.05.2023 tarihi itibariyle alan denetiminden sorumlu Ağrı Belediye Başkanlığı tarafından sahada tespit edilen tüm eksikliklerin gerek yazılı gerek sözlü olarak ilgili firmaya tebliğ edildiği,

3) Düzenli depolama alanı olarak inşa edilip hayata geçirilen tesisin ilk iki lod'un usulüne uygun olarak kullanılmasına rağmen zaman içerisinde vahşi depolama alanına dönüştüğü,

4) Firmaya ait EPDK Belgesinin bulunduğu,

5) Ağrı ilinin çöp kalitesi ve mahiyetinin metan gazı üretmeye elverişli olmadığı (organik atık) içeriğinin düşük olması sebebiyle ortaya çıkan metan gazının düşük seviyelerde olduğunun tespit edildiği, ortaya çıkan metan gazının çöpün altına döşenen borular vasıtasıyla transferi sağlanarak enerji üretimine dahil edildiği,

6) Alan denetiminden sorumlu Ağrı Belediye Başkanlığı tarafından sahada tespit edilen tüm eksikliklerin gerek yazılı gerek sözlü olarak ilgili firmaya tebliğ edildiği,

7) 100. Yıl ve Aşağıküpkıran mahalle muhtarlarıyla birlikte belediye görevlilerince alanda gerek iş makineleri gerek insan gücüyle gereken bertaraf çalışmalarının yürütüldüğü,

8) Ağrı Valiliği, Ağrı Belediye Başkanlığı, Ağrı İl Özel İdaresi, Ağrı ili, ilçeleri ve belde belediyelerinin dahil olduğu Ağrı Çevre Hizmetleri Birliği (AĞ-ÇEB) kurulması, 5355 sayılı ve 2872 sayılı Kanunlarla da desteklenerek tüzüğü hazırlanıp ilgili tüm katılımcılarla koordineli olarak kuruluş çalışmalarının titizlikle yürütüldüğü,

9) Bahse konu alanın kullanım ömrünü doldurmuş olmasından dolayı, şehrin önümüzdeki 30 (otuz) yıllık çöp depolama ihtiyacını karşılayacağı öngörülen Gümüşyazı Köyü 141 ada, 13 parsel numaralı yeni alanın tahsisi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne arazi tahsis talebinde bulunulduğu, Telefon No: (312)422 40 00 Faks No: (312)418 10 76 Uzman SAğ

10) Tesisin yap-işlet-devret modeli olması dolayısıyla kuruma herhangi bir maliyeti söz konusu olmadığı belirtilmektedir.

Ali YERLİKAYA BAKAN Telefon No: (312)422 40 00 Faks No: (312)418 10 76

---

**Kaynak gösterme:** Heval Bozdağ (DEM Parti, Ağrı). “Ağrı ilindeki katı atık dönüşüm ve enerji üretim tesisinin kapatılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2662, 1 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2662-agri-ilindeki-kati-atik-donusum-ve-enerji-uretim-tesisinin-kapatilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ba9b5c89-334a-457b-90cc-0189b505e05b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.