# 2024 yılı gayrisafi yurt içi hasılasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/26793 - **Veren:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 9 Nisan 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 111 gün sonra, 29 Temmuz 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/115f9d9f-013a-4cf4-854e-0196334e52eb - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26793-2024-yili-gayrisafi-yurt-ici-hasilasina-iliskin > Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 9 Nisan 2025 tarihinde 7/26793 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 111 gün sonra, 29 Temmuz 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca, yazılf (olarak cevaplandırılmasını arz ederim. İ Av. Dr. M. yal TANRIKULU 1. Türkiye'nin 2024 yılı için cari fiyatlarla GSYH'si 1.322 milyar ABD doları olarak açıklanmıştır. (TÜİK, Dönemsel Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, IV. Çeyrek: Ekim-Aralık, 2024 ve TÜİK, Yıllık Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, 2023 Bültenleri ) Ancak, aynı yıl için yüzde 3,2'lik büyüme oranı göz önüne alındığında, 2023 yılı GSYH'sine göre bu rakamın yaklaşık 1.166 milyar dolar olması beklenmektedir. Aradaki 156 milyar dolarlık farkın büyük ölçüde fiyat artışlarından kaynaklandığı belirtilmektedir. Türkiye'de cari fiyatlarla GSYH hesaplanırken kullanılan yöntemlerin, yüksek enflasyon ve kur baskısı nedeniyle gerçeği tam olarak yansıtmadığı yönündeki eleştiriler konusunda Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir? 2. Türkiye'de yıllık ortalama USD/TL kuru 2024 yılı için 32,77 olarak hesaplanmıştır. Kurun baskılanması, dolar cinsinden cari fiyatlarla GSYH'nin olduğundan daha yüksek görünmesine sebep olmakta mıdır? Bu hesaplama yönteminin uluslararası karşılaştırmalardaki güvenilirliği hakkında Bakanlığınızın bir çalışması veya önerisi var mıdır? 3. 2024 yılı kişi başına gelir, 1.322 milyar dolarlık GSYH ve 85,5 milyonluk nüfus esas alındığında 15.463 ABD doları olarak hesaplanmaktadır. Ancak, bu hesaplamanın Türkiye'de yaşayan geniş kesimler için gerçekçi olmadığı, gelir dağılımındaki dengesizlik nedeniyle toplumun büyük bir kesiminin bu ortalamanın çok altında gelir elde ettiği görülmektedir. Gelir dağılımındaki bu adaletsizliği gidermek için Bakanlığınızın aldığı veya almayı planladığı somut tedbirler nelerdir? 4. 2024 yılı itibarıyla Türkiye'de net asgari ücret 17.002 TL olarak belirlenmiş olup, üç kişilik bir çekirdek ailede her bireyin asgari ücretle çalıştığı varsayımında dahi hane geliri ortalama gelir seviyesinin çok altında kalmaktadır. Asgari ücret ve ortalama gelir arasındaki bu büyük fark göz önüne alındığında, gelir adaletini sağlamaya yönelik düzenlemeler yapılması planlanmakta mıdır? 5. Türkiye'de gelir eşitsizliğini azaltmak ve düşük gelirli vatandaşların alım gücünü artırmak amacıyla Bakanlığınızın kısa ve orta vadede hayata geçirmeyi düşündüğü politikalar nelerdir? 6. Vergi politikaları, sosyal yardımlar veya ücret politikaları açısından 2025 yıl içerisinde hangi yeni önlemlerin uygulanması planlanmaktadır ? SR m ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Marul. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 7126793 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından üretilen tüm istatistikler; AB İstatistik Ofisi (Eurostat) ve ilgili diğer uluslararası kuruluşlar tarafından belirlenen yöntem, tanım ve kavramlar kullanılarak hesaplanmaktadır. Bu kapsamda yayımlanan uygulama sonuçları, yerli ve yabancı kurum ve kuruluşlardaki uzmanların değerlendirmelerine açıktır. Ekonomi programımızın nihai hedefi yüksek, sürdürülebilir ve kapsayıcı büyüme ve fiyat istikrarının tesisi ile kalıcı refah artışı sağlamaktır. Uygulanan ekonomi programı sayesinde 2024 yılı Haziran ayında başlayan dezenflasyon süreci 13 aydır devam etmekte olup 2025 yılı Haziran ayında yıllık enflasyon geçen yıl Mayıs ayındaki zirvesine göre 40,4 puan azalarak yüzde 35,05 düzeyinde gerçekleşmiştir. Enflasyonla mücadele ederken bir yandan da vatandaşımızın refahını ve alım gücünü korumaya yönelik politikalar uygulanmıştır. Çalışanlarımızın ve emeklilerimizin aylık ve ücretlerinde enflasyonun üzerinde artışlar yapılmıştır. Ücretler üzerindeki vergi yükünü azaltmak amacıyla 2022 yılı başından itibaren asgari ücret vergi dışı bırakılmış, asgari ücretin üzerinde ücret alanların da asgari ücrete isabet eden ücretleri gelir ve damga vergisinden istisna edilmiştir. Bu kapsamda 2025 yılında toplam 893,3 milyar TL vergi gelirinden vazgeçileceği öngörülmekte olup bu tutar tek başına toplam vergi harcamasının 9629,7'sini oluşturmaktadır. Bununla birlikte, maliye politikalarıyla sürdürülebilir büyüme, mali disiplinin tesisi ve fiyat istikrarı gibi makroekonomik hedefler gözetilirken vergi adaletini güçlendiren uygulamalara öncelik verilmektedir. Son dönemde yüksek gelir grupları ve sermaye kesiminden daha çok vergi alınması yönünde birçok düzenleme hayata geçirilmiştir. Bu kapsamda; • Çokuluslu şirketlere yüzde 15 küresel asgari kurumlar vergisi getirilmiştir. • Ayrıca yurt içi asgari kurumlar vergisi düzenlemesi de yapılmış olup; teşvik, istisna ve indirimler nedeniyle ödenecek vergisi çıkmayan şirketlerden de asgari yüzde 10 kurumlar vergisi alınmaktadır. • Yap İşlet ve Devret Modeli ile Kamu Özel İşbirliği Projeleri kapsamında elde edilen kazançlardan yüzde 30 oranında kurumlar vergisi alınmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 • 1993 yılından bu yana uygulanan Gayrimenkul Yatırım Fonları (GYF) ile Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarının (GYO) kazanç istisnası, gayrimenkul kazançlarında yüzde 50 kar dağıtımı şartına bağlanmış ve ortaklara dağıtılan kar paylarından gelir ve kurumlar vergisi alınması sağlanmıştır. • Döviz mevduat ve katılım hesaplarında tevkifat oranını yüzde 25 olarak belirlenmiştir. • TL mevduat hesaplarına uygulanan tevkifat oranları artırılmıştır • Özel sektör (banka) tahvil ve bonoları ve kira sertifikalarından elde edilen gelirlerde tevkifat oranları artırılmıştır. • Yatırım fonlarından elde edilen gelirlere uygulanan tevkifat oranı yüzde 17,9'e çıkarılmıştır. • İpotek ve Varlığa Dayalı Menkul Kıymetlerde tevkifat oranları artırılmıştır. • Kur korumalı mevduat ve katılma hesaplarından elde edilen faiz ve kar payı gelirlerine uygulanan tevkifat oranı artırılmıştır. Diğer taraftan, son 23 yılda yoksulluğun azaltılması ve gelir dağılımının iyileşmesine yönelik önemli adımlar atılmış, refah artışından tüm kesimlerin faydalanması temel amaçlardan biri olmuştur. Sıfıra yaklaştıkça gelir dağılımındaki iyileşmeyi gösteren Gini katsayısı 2006 yılında 0,428 iken 2024 yılında 0,413'e inmiştir. En yüksek gelire sahip yüzde 10luk grubun kullanılabilir gelirden aldığı payın en düşük gelire sahip yüzde 10"luk grubun aldığı paya oranı (P90/P10) 2006 yılında 17,7 iken 2024 yılında 13,3'e gerilemiştir. Fiyat istikrarını tesis etmeye, vergide adaleti güçlendirmeye yönelik politikalarımızla toplumun tüm kesimlerinin refahının artırılması ve gelir dağılımının iyileştirilmesi hedeflenmektedir. Ayrıca, 2025 yılı bütçesi kapsayıcı sosyal destek sistemine kaynak aktaran ve toplumun her kesimini gözeten bir bütçedir. Bu kapsamda, engelli vatandaşlardan 65 yaş üstü büyüklere, sosyal güvencesi olmayanlardan aile birliğini korumaya ve dar gelirli aileleri desteklemeye kadar geniş bir perspektifle sosyal yardımlar sürdürülmektedir. 2025 yılında sosyal yardım harcamaları için ayrılan kaynak 651 milyar TI"ye çıkarılmış olup böylelikle, 2002 yılında milli gelirin yüzde 0,4'ü olan sosyal yardım harcamalarının oranı 2025 yılında yüzde 1,l'e yükseltilmiştir. Öte yandan, soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “2024 yılı gayrisafi yurt içi hasılasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26793, 9 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26793-2024-yili-gayrisafi-yurt-ici-hasilasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/115f9d9f-013a-4cf4-854e-0196334e52eb Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.