# 2025 yılının ilk iki ayındaki bütçe gerçekleşmelerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/26810 - **Veren:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 9 Nisan 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 9 Temmuz 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/06c3b3e5-8ca3-4017-8d3a-01963372fc58 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26810-2025-yilinin-ilk-iki-ayindaki-butce-gerceklesmelerine-iliskin > Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 9 Nisan 2025 tarihinde 7/26810 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 9 Temmuz 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca, yağlı olarak cevaplandırılmasını arz ve talep ederim. Av. Dr. AN TANRIKULU 1. 2025 yılı bütçesinin açılmasıyla birlikte Ocak-Şubat döneminde bütçe giderleri, gelirlerinden daha fazla artmış ve bütçe açığı 647,6 oranında büyümüştür. Oysaki 2025 yılı için bütçe açığının milli gelire oranının 903,1'e düşürülmesi hedeflenmektedir. Bu hedef doğrultusunda bütçe açığını azaltmaya yönelik hangi somut adımlar atılacaktır? i 2. Faiz hariç giderler enflasyon oranının üzerinde artış göstermiştir. Özellikle sermaye giderleri "84,2, sermaye transferleri ise "01230,7 oranında artmıştır. Bu harcamalar hangi alanlarda yoğunlaşmıştır? 3. Bütçe gelirlerinin giderlere kıyasla daha yavaş artması nedeniyle gelir-gider dengesizliği yaşanmaktadır. Vergi gelirlerini artırmaya yönelik olarak kayıt dışı ekonominin önlenmesi konusunda ne tür ek tedbirler alınması planlanmaktadır? 4. Türkiye'de kartla yapılan alışverişlerin tutarı 2024 yılında 15 trilyondan 28,2 trilyon liraya yükselmiş, 2023'te yüzde 57 olan GSYH'ya oranı 2024 yılında yüzde 65'e çıkmıştır. Kârtlı alışverişlerin hızla yaygınlaşması kayıt dışı ekonomiyle mücadelede önemli bir araç olarak görülmektedir. Maliye Bakanlığı bu eğilimi desteklemek amacıyla ilave düzenlemeler yapmayı planlamakta mıdır? Kartlı ödemelerin teşvik edilmesine yönelik yeni adımlar atılacak mıdır? 5. Vergi teşvik ve istisnalarının yeniden düzenlenmesi planlanmaktadır. Mevcut teşvik sisteminin köklü bir değişime uğrayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda hangi vergi istisnaları ve teşvikler kaldırılacak, hangi yeni düzenlemeler getirilecektir? Teşvik sisteminin değiştirilmesiyle hedeflenen mali disiplinin sağlanması için öngörülen süre nedir? 6. 2026 yılında enflasyonla mücadelede normalleşme dönemine geçileceği ifade edilmektedir. 2025 yılı içinde enflasyonu düşürmek için hangi mali politikalar önceliklendirilecek ve kamu harcamalarının kontrol altına alınması için hangi adımlar atılacaktır? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Meal. Bakan Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 7126810 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. 2025-2027 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP)'da 2025 yılsonu merkezi yönetim bütçe açığının GSYH" ye oranının 63,1 olarak gerçekleşeceği öngörülmüştür. Bununla birlikte, enflasyonla mücadele için para politikası ile uyumlu bir maliye politikası uygulanmaya devam edilmektedir. 2024 yılında bütçe açığının milli gelire oranı OVP tahminleri ile uyumlu ve önceki yıl gerçekleşmesinin de altında 944,9 olarak gerçekleşmiştir. Bu yıl için ise bütçe açığını GSYH'nin 903,1'ine düşürerek negatif bir mali etki yaratılması öngörülmektedir. Bu çerçevede, harcamalarda önceliklendirme ve kontrol yoluyla deprem hariç giderlerde sıkı duruş korunmaya devam edilecektir. Sermaye giderlerinde meydana gelen artış başta Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Kahramanmaraş depreminden etkilenen kırsal konutların yeniden yapım harcamaları ile Karayolları Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve diğer kurumların süregelen yatırım projelerinden kaynaklanmaktadır. Öte yandan, mükelleflerin vergi yükümlülüklerini tam zamanında ve eksiksiz yerine getirmesini sağlamak amacıyla risk odaklı bir bakış açısıyla sektörler ve konulara yönelik yapay zekâ uygulamaları ile desteklenmiş ileri analiz teknikleri kullanılarak; ülke genelinde yaygın ve yoğun denetimler, sektörel vergi denetimleri, veriye dayalı vergi denetimleri gerçekleştirilmekte, uyumsuzluklara ilişkin gerekli tedbirler alınmaktadır. Gizlenen ve kayda geçirilmeyen, nakit ekonomisi kaynaklı faaliyetleri kavramak ve kayıt altına almak için yoğun bir şekilde çalışılmakta olup, geçtiğimiz dönemde nakit kullanımının azaltılmasına yönelik kartlı veya dijital ödeme yöntemlerinin kullanımının yaygınlaştırılmasını teşvik edici birçok düzenleme hayata geçirilmiştir. Vergi kanunlarımızda düzenlenen yükümlülükler ile bu yükümlülüklere uyulmaması halinde öngörülen müeyyideler kapsama giren tüm mükelleflere ve/veya vergisel işlemlere herhangi bir ayrım gözetilmeksizin eşit bir şekilde uygulanmaktadır. Bununla birlikte, OVP'de vergilemede gönüllü uyum, öngörülebilirlik ve şeffaflığın artırılacağı, vergide adaletin güçlendirileceği, geliri adil bir şekilde yeniden dağıtan ve vergiyi tabana yayan bir yaklaşımla gelirlerin artırılacağı, vergi politikalarımız ile büyüme ve sosyal adalet ilkeleri ekseninde yatırımın, istihdamın, üretimin, ihracatın ve rekabet ortamının desteklenmesine devam edileceği, ayrıca, vergide adaletin ve etkinliğin sağlanması amacıyla vergi harcamaları gözden geçirilerek etkin olmayan istisna, muafiyet ve indirimlerin Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 kaldırılacağı ifade edilmiş olup, çalışmalar bu tedbir ve politikalar doğrultusunda yürütülmektedir. Diğer taraftan, ekonomi politikamızın temel önceliklerinden birisi fiyat istikrarını tesis ederek enflasyonu tek haneli seviyelere düşürmek, böylece vatandaşlarımızı hayat pahalılığına karşı korumaktır. Bu süreçte, bir yandan enflasyonla mücadele ederken bir yandan da vatandaşlarımızın refahını ve alım gücünü korumaya yönelik gerekli politikalar hayata geçirilmektedir. Bu kapsamda çalışanlarımızın ve emeklilerimizin gelir seviyelerini korumak için aylık ve ücretlerinde enflasyonun üzerinde artışlar yapılmıştır. Ayrıca, kamu kurum ve kuruluşlarında tasarruf sağlanması, bürokratik işlemlerin azaltılması ve kamu kaynaklarının etkili ekonomik ve verimli kullanımına ilişkin "Tasarruf Tedbirleri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yayımlanmıştır. Genelge kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşları; kendi bütçeleri veya tasarruflarındaki diğer kaynaklardan yapacakları yurt içi ve yurt dışı harcamaları ile taşınır ve taşınmazların (kullanılmasında Genelge ile belirlenen tedbirlere uymakla talimatlandırılmıştır. Bakanlığımız tarafından, vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi konusunda gerekli tedbirler alınmakta, vergi mevzuatında yer alan hükümler uygulanmakta ve yürütülen mücadelenin daha etkin sürdürülebilmesi bakımından yıllık programlarda belirtilen esaslara uygun olarak diğer kurum/kuruluşlarla koordineli olarak çalışmalar sürdürülmektedir. Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “2025 yılının ilk iki ayındaki bütçe gerçekleşmelerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26810, 9 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26810-2025-yilinin-ilk-iki-ayindaki-butce-gerceklesmelerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/06c3b3e5-8ca3-4017-8d3a-01963372fc58 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.