# Ülke genelinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/26965
- **Veren:** Ulaş Karasu (CHP, Sivas)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 16 Nisan 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 3 Haziran 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f4bec77a-9663-46cc-ac8a-01963e6e65f6
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26965-ulke-genelinde-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmes

> Ulaş Karasu (CHP), 16 Nisan 2025 tarihinde 7/26965 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 3 Haziran 2025).

## Önerge metni

Aşağıda yer alan sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Sizi

11-12-13 Nisan 2025 tarihlerinde, hava sıcaklıklarındaki ani düşüşler sonucu Türkiye'nin birçok yerinde zirai don afeti gerçekleşmiştir.

Sıcaklığın -17 dereceyi gördüğü ve ülkemizin kayısı üretiminde önemli pay sahibi olan Sivas'ın Gürün ilçesinde başta kayısı ve ceviz olmak üzere diğer meyve ağaçlarını büyük oranda don vurmuş ve üreticiler mağdur olmuştur. İlçenin geçim kaynağı olan tarımsal üretiminin devamı için mutlaka oluşan zararın karşılanması ve destek verilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede;

1. 11-12-13 Nisan 2025 tarihlerinde meydana gelen don afeti neticesinde ürünü zarar gören üretici sayısı iller itibariyle nedir?

2. Buüreticilerden hangi ilde kaçı ürününü sigorta yaptırmıştır?

3. Afete maruz kalan ve ürününü sigorta yaptırmayan üreticilere bakanlığınızın yaptığı/yapacağı destek ve/veya telafi için ödeme var mıdır? Olacak mıdır?

4. Özelde Sivas gösterilmek üzere TARSİM'e sigorta yaptırmayıp ürünü"hasar gören üreticilerin Tarım Kredi Kooperatiflerine, Ziraat Bankası'na ve SGK'ya ve elektrik faturasından kaynaklı borçları iller itibariyle nedir? Bu kişilerin borçlarının faizsiz ertelenmesi ve/veya bu yıla ait borçların silinmesi bakanlığınızın gündeminizde midir? Olacak mıdır?

5. Özelde Gürün olmak üzere, belirtilen tarihlerde don afetinden etkilenen alanların "Afet Bölgesi" ilan edilmesi hükümetinizin gündeminde midir? Olacak mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir.

Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde illilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.

Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır.

Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip iVilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.

Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 9067 oranında Devlet Prim Desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; 905 oranında "Şehit Yakını ve Gazi İndirimi", 965 oranında "Peşin Ödeme İndirimi", 9010 oranında "Kadın Çiftçi İndirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 965 oranında "Genç Çiftçi İndirimi" ve 905 oranında "Engelli Çiftçi İndirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 010 ila 9015 oranlarında ve Tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise 9010 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır.

Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9025 ile 9635*i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır.

Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir.

8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren "025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak 1 yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar 9020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ulaş Karasu (CHP, Sivas). “Ülke genelinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26965, 16 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26965-ulke-genelinde-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmes (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f4bec77a-9663-46cc-ac8a-01963e6e65f6

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
