# Ülke genelinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/26969 - **Veren:** İlhami Özcan Aygun (CHP, Tekirdağ) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 16 Nisan 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 3 Haziran 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2593344c-ed8b-4089-9bb3-019642a32b0d - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26969-ulke-genelinde-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmes > İlhami Özcan Aygun (CHP), 16 Nisan 2025 tarihinde 7/26969 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 3 Haziran 2025). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın Anayasa'nın 98, TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri ouyarınca Tarin ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yanıtlanmasını arz ederim. Dr. İlhami Özcân AYGUN CHP Tekirdağ Milletvekili Ülkemizde Nisan ayında yaşanan ve son 30 yılın en büyük felaketlerinden biri olan zirai don, meyvecilik ve bitkisel üretim başta olmak üzere tarımsal alanda büyük bir yıkıma © Adıyaman'a kadar ilk belirlemelere göre 36 ilimizde yaşanan don felaketi, çiftçimizin emeğini heba ederek, büyük oranda zarara uğratmıştır. Türkiye'de tarımsal hasılanın yüzde i 20'sini oluşturan meyvecilik sektörünün 14 milyar dolarlık katma değeri bulunmaktadır. Bu alandaki yüzde 10'luk zarar 1,4 milyar dolar, yüzde 20'lik zarar 2,8 milyar dolar, yüzde 30'luk zarar 4,2 milyar dolara karşılık gelmektedir. Zararın boyutu tam olarak ortaya çıktığında ekonomik dengeler açısından da büyük sıkıntılar yaratacaktır. Bu bağlamda; 1. Ülkemizdeki gıda fiyatlarını da derinden etkileyecek bu sürecin çözümü için, Zirai don felaketi yaşana bölgeleri "afet bölgesi" olarak ilan edecek misiniz? Fındık, kuru incir, kuru kayısı ve kuru üzüm gibi dünya gıda ihracatında lider durumunda olduğumuz ürünler için özel önlemler alacak mısınız? Sigortası olanların zararı TARSİM tarafından hızla karşılanacak mıdır? 4, Üreticilerimizin Ziraat Bankası başta olmak üzere bütün bankalardan borçlarının faizsiz ertelenmesini sağlayacak önlemler alacak mısınız? 5. Sulama ve enerji bedellerinde indirim yapmayı düşünüyor musunuz? 6. Zirai donla mücadele önlemleri yaygınlaştırılacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir. Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır. Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır. Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip iVilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır. Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 667 oranında Devlet Prim Desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; 905 oranında "Şehit Yakını ve Gazi İndirimi", 905 oranında "Peşin Ödeme İndirimi", 9610 oranında "Kadın Çiftçi İndirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 965 oranında "Genç Çiftçi İndirimi" ve 705 oranında "Engelli Çiftçi İndirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 9010 ila 9615 oranlarında ve Tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise 9610 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır. Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9625 ile 9035'i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır. Bakanlığımız Kırsal Kalkınma Yatırımları kapsamında sisleme makinesi, ısıtma sistemleri, don pervanesi, sulama sistemleri gibi don ve doluyu önleme ile gölgelemeye yönelik file ve/veya plastik/polimer örtü ile çiftçi bilgilendirme sistemlerine (zirai don, aşırı yağış, dolu vb.) ilişkin projelere 9090 hibe oranında destek verilmektedir. Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir. 8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren 025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle'ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** İlhami Özcan Aygun (CHP, Tekirdağ). “Ülke genelinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26969, 16 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26969-ulke-genelinde-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmes (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2593344c-ed8b-4089-9bb3-019642a32b0d Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.