# Zirai don afetinden etkilenen fındık üreticilerinin mağduriyetine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/26972 - **Veren:** Mustafa Adıgüzel (CHP, Ordu) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 16 Nisan 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 119 gün sonra, 13 Ağustos 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/059000ab-7368-4439-b7dd-01963ed7e41a - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26972-zirai-don-afetinden-etkilenen-findik-ureticilerinin-magduriyetine-iliskin > Mustafa Adıgüzel (CHP), 16 Nisan 2025 tarihinde 7/26972 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 119 gün sonra, 13 Ağustos 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Fındıkta fiyat konusu her sezon üreticimizin aleyhine atılan pek çok adıma sfhne olmaktadır. Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği geçtiğimiz günlerde karanfil sayımı ile 768 bin ton rekolte açıklamıştır. Özellikle zirai don olayının yaşandığı bu sezon açıklanan böylesi yüksek bir rekolte fındık fiyatını aşağı çeken bir faktördür. Zirai don zararının artması ile birlikte fındık fiyatlarında doğal olarak yukarı seyir oluşunca Toprak Mahsulleri Ofisi piyasada 150 TL'leri geçen fındığa karşı, 125 TL'den findık satımı başlatmıştır. Hükümetin açıkladığı 130 TL'lik taban fiyat kurumlar tarafından adeta tavan fiyat olarak algılanmaktadır. Çünkü 130 TL'yi geçer geçmez aşağı indirmek için hamle yapılmaktadır. Son fındık satışından önce de fındık 140 TLye çıktığında bir başka fındık satışı yapılıp aşağı düşürmüştü. 2/B statüsündeki arazilerde fındık üreten vatandaşlarımız çiftçi kayıt sistemine kayıtlı olmadığı için TARSİM sigortası kapsamı dışında kalmaktadır. Bu anlamda yaşanan zirai don sonrası bölgenin afet kapsamına alınması büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda; 1. TMO'nun piyasada fındık fiyatını aşağı çeken fındık satışları ile ilgili Bakanlık olarak görüşünüz nedir? 2. Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği'nin karanfil sayımı ile rekolte açıklaması ile ilgili bir soruşturma yapmayı düşünüyor musunuz? 3. Fındık üreticisi gerek kokarca zararlısı gerek zirai don olayı ile çok zor duruma düşmüşken bir de fiyatın aşağı çekilmesi için kamu kurumlarının çabasının nedeni nedir? 4. Bölgenin afet kapsamına alınması için herhangi bir girişiminiz olacak mıdır? 5. Kokarca ile ilgili bu yıl topyekün bir mücadele başlatmayı düşünüyor musunuz? Bu konuda . Bakanlık olarak hangi hazırlıkları yaptınız? ## Bakanlığın cevabı Bitkisel üretimde önemli ölçüde kayıplara neden olan istilacı ve polifag bir zararlı olan Kahverengi kokarca ülkemizde ilk defa 2017 yılında görülmüştür. Bakanlığımızca kahverengi kokarca ile mücadele kapsamında; mücadele metotları ve alınması gereken önlemler belirlenmiş, biyolojik mücadele çalışmaları başlatılmıştır. Kahverengi kokarca ile mücadele için bitki koruma ürünleri, biyosidal ürünler ve feromon tuzaklar ruhsatlandırılmış Kahverengi kokarcanın toplu mücadelesi için kullanıma sunulmuştur. 2023 yılında "Kahverengi Kokarca Eylem Planı" uygulamaya konulmuş ve 2024 yılında "Kahverengi Kokarca ile Mücadele Seferberliği" başlatılmıştır. Zararlıyla mücadelede mekanik (süpürme, toplama, imha), biyoteknik (fremon tuzaklar), biyolojik (Samuray arıcığı) ve kimyasal mücadele yöntemleri uygulanmaktadır. Kahverengi kokarca mücadelesi amacıyla 186.632 üreticiye, 2.196 basın mensubuna, 1.122 sektör temsilcilerine bilgilendirme yapılmış, konu ile ilgili olarak 90.000 adet eğitim materyali dağıtılmıştır. Biyolojik mücadele için Bakanlığımızca 2023 yılında 20.000 adet, 2024 yılında 207.286 adet doğal düşman üretimi yapılarak 35 ilde salım yapılmıştır. İl tarım ve orman müdürlüklerimizin kontrolünde 2024-2025 yılı kışlak mücadelesi döneminde 1.008.663 hanede biyosidal ilaçlama yapılmıştır. 2025 yılında 46 ilde 212 ilçede, 1.272 teknik personel ile 631 lokasyonda survey çalışmaları yürütülmektedir. Ayrıca biyolojik mücadele amacıyla 1 milyon Samuray arıcığı üretilerek, zararlının yoğun olduğu illerde salım programlanmış olup bugüne kadar 44 ilde 915.376 adet Samuray arıcığı salımı yapılmıştır. Zararlı ile mücadele ve eğitim yayım çalışmaları yoğun bir şekilde devam etmektedir. Kamuoyunu bilgilendirmek ve farkındalık oluşturmak amacıyla "Kamu Spotu" hazırlanmış ulusal ve yerel medya ile paylaşılmıştır. Bilgilendirme faaliyetleri üretim sezonu ve kışlak dönemde olmak üzere ilgili paydaşların iş birliği ile yıl boyunca yapılmaktadır. Mücadelede feromon tuzak kullanımı ve biyolojik mücadele etmeni salımı çalışmalarına öncelik verilmektedir. Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ve Giresun Fındık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü tarafından zararlının mücadelesinde kullanılacak olan yumurta parazioidi Samuray arıcığı (Trissolcus japonicus) salımı için kitlesel üretim çalışmaları tamamlanmış olup iklim koşulları dikkate alınarak kitlesel salımı başlatılmıştır. Ülkemizin üretiminde dünyada birinci sırada olduğu fındık rekolte tespit çalışmaları; fındık meyve tutumu gerçekleştikten ve mevsimsel olumsuzluklar atlatıldıktan sonra fındık üretiminin yapıldığı 16 ilimizde, koordinasyonunu il tarım ve orman müdürlüklerimizin yürüttüğü, sektör temsilcilerinin (üniversiteler, araştırma enstitüleri, TMO, Fiskobirlik, Ticaret Bakanlığı, ticaret borsaları, ticaret ve sanayi odaları, ihracatçı birlikleri, Ulusal Fındık Konseyi ve ziraat odaları) katılım sağladığı fındık rekolte tahmin komisyonu tarafından yürütülmektedir. Rekolte tahmini; Giresun Fındık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğümüzün belirlediği metodoloji doğrultusunda geçmişten bu yana belirlenmiş fındık bahçelerinde gerçekleştirilen çotanak sayımlarına dayalı hesaplamalar ve gözlemler sonucunda gerçekleştirilmektedir. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Toprak Mahsulleri Ofisi"ne verilen görev kapsamında alımı TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı yapılan kabuklu fındıkların bir kısmı, kabuklu fındık ihracatının kesintiye uğramaması, piyasaların regülasyonu ile birlikte ülkemiz ve bölge ekonomisine katkı sağlanması amacıyla ilgili sektör paydaşlarına yönelik 29 Ocak 2025 tarihinde 2022 mahsulü Levant kalite kabuklu fındıklar 125 TL/kg, 2023 mahsulü 135 TI./kg, 2024 mahsulü 145 TL/kg, 2025 mahsulü 195 TL/kg fiyatlarla satışa açılmıştır. Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Adıgüzel (CHP, Ordu). “Zirai don afetinden etkilenen fındık üreticilerinin mağduriyetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26972, 16 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26972-zirai-don-afetinden-etkilenen-findik-ureticilerinin-magduriyetine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/059000ab-7368-4439-b7dd-01963ed7e41a Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.