# İhracatçı firmaların desteklenmesine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/26978
- **Veren:** Nail Çiler (CHP, Kocaeli)
- **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat)
- **Veriliş tarihi:** 16 Nisan 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 34 gün sonra, 20 Mayıs 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8558e891-df7a-4613-bbab-01964290b96f
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26978-ihracatci-firmalarin-desteklenmesine-iliskin

> Nail Çiler (CHP), 16 Nisan 2025 tarihinde 7/26978 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 34 gün sonra, 20 Mayıs 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Nail ÇİLER Kocaeli Milletvekili

Basında yer alan haberlere göre, ihracatçılar mevcut kur politikası nedeniyle dış pazarlarda rekabetçiliğini kaybetmiş, birçok firma maliyetine ihracat yapmak zorunda kalmış, kârlılık ikinci planda kalmıştır. Sektör temsilcileri özellikle yüksek finansman maliyetlerinin, durağan döviz kuru ve artan üretim giderlerinin ihracatçıları ciddi şekilde zorladığını belirtmektedir.

Bu bağlamda;

2024 ve 2025 yıllarında ihracatçı firmaların kâr marjlarında yaşanan düşüşe dair Bakanlığınızın elinde veri mevcut mudur? Varsa sektör bazlı veriler nelerdir? Enflasyon oranıyla uyumlu şekilde seyretmeyen döviz kuru, ihracatçıların rekabet gücünü nasıl etkilemiştir? Bununla ilgili yaptığınız bir çalışma var mıdır?

Dış ticarete dayalı büyüme hedefinin sürdürülebilirliği açısından kur politikasının yeniden değerlendirilmesi gündemde midir?

Kârsız ihracat yapan firmaların desteklenmesi adına yeni bir finansman ya da teşvik programı hazırlığı var mıdır?

2025 yılı içerisinde ihracatçılara yönelik planlanan yeni destek veya kredi paketleri nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 23.04.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1616242 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Kocaeli Milletvekili Sayın Nail ÇİLER tarafından verilen 7/26978 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Prof. Dr. Ömer BOLAT

Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (2 sayfa)

Çankaya/ANKARA

Telefon No: 03124491344 Faks No: 03124491341 Stratejisoruonergeleri(Dticaret.gov.ir

İnternet Adresi: www.ticaret.gov.ir

Soru Önergeleri Birimi jig

Telefon No: 03124491344 KİR yeğ

TİCARET BAKANLIĞI

Kocaeli Milletvekili Sayın Nail ÇİLER'e Ait 7/26978 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 5) İhracatımızdaki rekabetçilik önemli derecede ihracatçılarımızın dinamizmine, dış talebe, pazar ve mal çeşitlendirmesine, güçlü üretim altyapımıza, uygun finansman koşullarına, tedarik zincirlerindeki konumumuza ve artan teknolojik yetkinliklerimize dayanmaktadır. Bu kapsamda, 2024 yılında küresel ekonomi ve ticaretteki seyre rağmen ihracatımız 92,4 oranında artış ile 261,8 milyar dolar olmuştur. Küresel ticarette tarihi yüksek seviyelere ulaşan belirsizliklere rağmen, 2025 yılının Ocak-Nisan döneminde ise ihracatımız 943,9 oranında artış ile 86,2 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.

2025 yılı mal ve hizmet ihracatını artıracağımız, sürdürülebilirlik, dijitalleşme ve pazar çeşitliliği gibi stratejik önceliklerle ekonomimizi geleceğe taşıyacağımız bir dönemi temsil etmektedir.

Bu çerçevede; Türkiye'yi daha güçlü, rekabetçi ve sürdürülebilir bir ekonomik yapıya kavuşturma hedefi doğrultusunda, "2025 Yılı İhracat Eylem Planı" hazırlanmıştır. Ülkemizi küresel ticarette stratejik bir aktör haline getirme vizyonumuzun somut bir göstergesi olan söz konusu Eylem Planı; mal ve hizmet ihracatını artıracak yeni destek mekanizmalarından projelere, ticari diplomasinin güçlendirilmesinden gümrük süreçlerini kolaylaştıracak faaliyet ve projelere ve ihracat finansmanına yönelik yenilikçi çözümlere kadar geniş bir yelpazede olan 77 eylem ile etkin bir şekilde uygulanmaktadır.

Sürdürülebilir ihracat hedefi doğrultusunda katma değerli, inovatif, teknoloji yoğun ürünlerin ihracatını artırarak ürün ve pazar çeşitliliğini sağlamayı teminen ihracatçı firmalarımız, fuar desteklerinden tasarıma, TUROUALITY'den Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesi (Ur-Ge) projeleri ve e-ihracata, Küresel Tedarik Zinciri Yetkinlik Projesi Desteği (KTZ) projelerinden sektörel ve genel nitelikli ticaret heyetlerine kadar ihracatın her adımında desteklenmektedir.

Nitekim, 2024 yılında mal ve hizmet ihracatını desteklemek amacıyla toplam 24,7 milyar TL'lik kaynak ihracatçılarımızın kullanımına sunulmuş olup, 2025 yılında ise 25,5 milyar TL>si mal, 7,3 milyar TL'si hizmet ihracatına yönelik olmak üzere yaklaşık 33 milyar TLlik bir bütçeyle firmalarımız çok daha etkin bir şekilde desteklenecek, ihracatçılarımızın rekabet gücü üst seviyelere taşınacaktır.

Finansman (oçözümlerinin (o çeşitlendirilmesi (Öve erişilebilirliğin (artırılması, ihracatçılarımızın büyüme potansiyelini en üst düzeye çıkarmanın anahtarıdır. Bu noktada Bakanlığımızca, ihracatçılarımızın önünü açacak, onların dünya pazarlarına daha güvenle açılmalarını sağlayacak güçlü bir finansman altyapısı oluşturmak amacıyla, Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası ve İhracatı Geliştirme Anonim Şirketi (İGE A.Ş.) başta olmak üzere ilgili tüm kurum ve kuruluşlar ile birlikte çalışmalara yoğun bir şekilde devam edilmektedir.

Bu kapsamda; Türk Eximbank, 2024 yılında ihracatçılarımıza sağladığı 48,7 milyar dolarlık destekle önemli bir güç kaynağı olmuştur. Türk Eximbank, 2025 yılı için bu desteği 52 milyar dolara çıkarma hedefiyle, ihracatçılarımızı küresel ticarette daha rekabetçi kılmak adına kararlılıkla yoluna devam etmektedir.

Kredi garanti ve kefalet uygulamaları yoluyla ihracatçılarımızın her türlü finansman ihtiyacının giderilmesine katkı sağlamak ve finansmana erişim imkânlarını genişletmek amacıyla kurulan ve 2022 yılında faaliyete geçen İGE A.Ş. ile de bugüne kadar ihracatçılarımızın 126,8 milyar TLlik kredisine 110,6 milyar TL (27.04.2025 tarihi itibarıyla) kefalet sağlanmıştır. Önümüzdeki dönemde de ihracatçı firmalarımızın çeşitli kredi ve destek imkânlarından daha fazla yararlanabilmeleri noktasında, sadece ihracatçılarımızın erişimine açık olan İGE A.Ş.'nin daha fazla rol oynaması için çalışmalara devam edilecektir.

Ayrıca, 2022 yılında Bakanlığımız, Türk Eximbank ve İGE A.Ş. iş birliğiyle hayata geçirilen prefinansman modeli, ihracatçılarımıza sunduğumuz finansman imkanlarını güçlendirmiştir. Bu model sayesinde, uygun görülen ihracatçılarımız, Türk Eximbank'a kredi başvurusunda bulunarak öncelikli değerlendirme avantajından yararlanabilmektedir. Bu başarılı uygulamadan hareketle, kısa süre önce faaliyetlerine yeniden başlayan Türk Ticaret Bankası ile yeni bir prefinansman modeli üzerine çalışılmaktadır.

Bakanlığımızca dünyanın her yerinde var olmaya önem verilmekte, dünyanın en uzak köşelerindeki ülkelerle dahi ticari ilişkilerimizi geliştirmek için adımlar atılmakta ve yeni stratejiler kurgulanmaktadır.

Bu doğrultuda, küresel ticaretin dinamiklerini daha iyi anlayarak, ihracatçılarımızı dünyanın daha uzak köşelerine taşımayı hedefleyen Uzak Ülkeler Stratejisi hayata geçirilmiştir. Bu Strateji ile ülkemizin ekonomik gücünün ve potansiyelinin daha geniş coğrafyalara yayılması ve 18 uzak ülkeye yönelik ihracatımızın 2028 yılına kadar 50 milyar dolara çıkarılması hedeflenmektedir.

Bununla birlikte, ticaretimizin yoğunlaştığı bölgelerdeki gelişmeleri ve özellikle son dönemde hızla güçlenen ilişkilerimizin merkezinde yer alan Körfez ülkeleri başta olmak üzere, İslam ülkelerinin artan ekonomik ve ticari önemini göz önünde bulundurarak, "İslam İşbirliği Teşkilatı Üyeleri ile İhracatı Geliştirme Stratejisi" hayata geçirilmiştir. 2024-2028 dönemini kapsayan bu Stratejiyle, İslam İşbirliği Teşkilatı üyelerinin ihracatımızdaki "426'lık payının 2028 yılına kadar 9030"a çıkarılması amaçlanmaktadır.

---

**Kaynak gösterme:** Nail Çiler (CHP, Kocaeli). “İhracatçı firmaların desteklenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26978, 16 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26978-ihracatci-firmalarin-desteklenmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8558e891-df7a-4613-bbab-01964290b96f

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
