# Otoyollarda Serbest Geçiş Sistemi'nin yaygınlaştırılması talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/26980 - **Veren:** Ulaş Karasu (CHP, Sivas) - **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu) - **Veriliş tarihi:** 9 Nisan 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 68 gün sonra, 16 Haziran 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/697ac48a-3d0e-4911-a4e3-01961e689706 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26980-otoyollarda-serbest-gecis-sistemi-nin-yayginlastirilmasi-talebine-iliskin > Ulaş Karasu (CHP), 9 Nisan 2025 tarihinde 7/26980 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 68 gün sonra, 16 Haziran 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir URALOĞLU tarafından yazılı olarak cevaplandırılması için gereğini saygılarımla arz Z ederim. Ulaş KARASU Sivas Milletvekili Yap-işlet-Devret Modeli ile yapılarak özel sektör tarafından işletilen otoyollar arasında bulunan Kuzey Marmara Otoyolu gişelerinde birkaç gün ara ile 2 trafik kazası meydana gelmiş ve 5 vatandaş hayatını kaybetmiştir. İki kaza da ücret toplama gişelerinde ücret ödemek için duran TIR"lara arkadan gelen a aracın çarpması neticesinde meydana gelmiştir. Daha önce Bakanlığınızca; Karayolları Genel Müdürlüğü'nce işletilen otoyollarda gişeli ücret toplama sistemlerinin tamamının kaldırılarak bunların yerine, araçları durdurmadan teknolojik sistemler üzerinden ücret toplama işlevini yerine getiren Serbest Geçiş Sistemine dönüştürüleceği açıklanmıştır. Buna karşın, özellikle YİD modeli ile yapılan ve işlettirilen otoyollarda hala bu sistemin kurulmadığı bilinmekle birlikte, son kazaların meydana geldiği Kuzey Marmara Otoyolunda da 1-2 kilometre ara ile art arda birçok gişeli geçiş sisteminin bulunmaktadır. Bu çerçevede; oluşan kazalar ve SGS ile ilgili olarak; 1. Teknolojinin en üst seviyede kullanıldığı SGS*ye geçiş maliyeti nedir? 2. Ülkemizde Yap-İşlet-Devret modeliyle hayata geçirilen ve halen özel sektör tarafından işletilen hangi otoyollarda SGS bulunmaktadır? Hangilerinin sözleşmelerinde bu sisteme geçiş hükmü bulunmaktadır? 3. SGS sisteminin olmadığı ve bu sisteme geçiş için bir hüküm bulunmayan otoyollarda, otoyol işletmecileri ile bu hükmü de içerecek şekilde yeni bir sözleşme veya sözleşmeye ek yapılması bakanlığınızın gündeminde midir? Olacak mıdır? 4. Gişe ücret toplama sistemindeki amacın, öncelikle şirketlerin vatandaştan nakit para tahsil cimeye yönelik, sıcak para elde etme hırsı olduğu iddiası doğru mudur? ON LLM ... 5. Ayrı şirketler tarafından işletilen aynı güzergah otoyolları üzerinde, bir şirketin işlettiği otoyoldan diğer bir şirketin işlettiği otoyola geçildiği sınır gişelerinin arka arkaya:2 gişe olması yerine bunların ortak tek bir gişe olarak işletilmemesinin gerekçesi nedir? 6. Aynı otoyol üzerinde olan ancak farklı şirketler tarafından işletilen otoyollarda (Örneğin Kuzey Marmara Otoyolu'nda); bir şirketten geçen garanti trafik sayısı ile diğer şirket trafik sayısının kontrol edilerek sağlaması nasıl gerçekleştirilmektedir? Bir başka deyişle özel firmaların, devletten daha çok garanti ödemesi almak adına SGS"ye geçmeyip trafik sayılarını manipüle ettikleri iddiası doğru mudur? 7. Bakanlığınızın bu sistemin zorunlu kılınması için yaptığı/yapacağı çalışmalar var mıdır, olacak mıdır? Olacaksa Türkiye genelindeki otoyollarda bu sistem ne zaman tam olarak hayata geçirilecektir? ## Bakanlığın cevabı Serbest Geçiş Sistemine (SGS) geçiş maliyeti; sistemin kurulacağı yere, giriş ve çıkışlardaki gişe/şerit sayısına, otoyol ana gövdesine ya da bağlantı yoluna kurulma durumuna, mevcut gişelerde bulunan binaların ve kanopilerin yıkılıp yıkılmaması durumu gibi unsurlara bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) modeliyle yapılarak işletilen otoyol ve köprülerde; 38 adet SGS istasyonu bulunmaktadır. Özellikle yabancı plakalı araçların geçiş ücretlerinin tahsil edilebilmesi ve kaçak geçişlerin önlenmesi için hali hazırda bariyerli ve nakit gişeler hizmet vermektedir. İlerleyen süreçte KÖİ projelerine ait otoyollardaki bariyerli gişelerin tamamının SGS'ye dönüştürülmesi planlanmaktadır. Karayolları Genel Müdürlüğünün (KGM) sorumluluğunda bulunan otoyol ve köprülerde bulunan 106 adet ücret toplama istasyonundan 25 adeti SGS'dir. Trafik yoğunluğu fazla olan istasyonlardan başlanmak üzere SGS dönüşümlerinin yapılmasına, bütçe imkanları ölçüsünde devam edilmektedir. KÖİ modeliyle yapılarak görevli şirketler tarafından işletilen otoyol ve köprülerde her bir proje için KGM ile görevli şirketler arasında ayrı sözleşmeler yapılmış olup her bir projenin sınırları bu sözleşmeler ile belirlenmiştir. Bu sınırlar içerisinde kalan gişelerden geçiş yapan araçlara ait geçiş ücretleri ücret toplama istasyonlarında çıkış gişelerinde HGS sistemleri ile otomatik olarak tahsil edilmekte olup tahsil edilen ücretler; KGM tarafından aylık bazda kontrol edilmektedir. Öte yandan; KÖİ projelerine ait otoyolları kullanan yabancı plakalı araçların kaçak geçiş ücretlerinin gümrük kapılarında tahsil edilmesi ile ilgili Kanun çalışması tamamlanarak TBMM'de kabul edilmiş olup KÖİ projelerinden kaçak geçiş yapan yabancı plakalı araçların ücretlerinin de gümrük kapılarında tahsil edilmesinin kanuni dayanağı oluşturulmuştur. Abdulkadir URALOĞLU Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ulaş Karasu (CHP, Sivas). “Otoyollarda Serbest Geçiş Sistemi'nin yaygınlaştırılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26980, 9 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26980-otoyollarda-serbest-gecis-sistemi-nin-yayginlastirilmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/697ac48a-3d0e-4911-a4e3-01961e689706 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.