# TCDD bünyesinde çalışan işçi statüsündeki makinistlerin sorunlarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/27057 - **Veren:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 22 Nisan 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 154 gün sonra, 23 Eylül 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ffc5aad3-1353-4d17-ad4f-0196619d6a7e - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27057-tcdd-bunyesinde-calisan-isci-statusundeki-makinistlerin-sorunlarina-iliskin > İskender Bayhan (EMEP), 22 Nisan 2025 tarihinde 7/27057 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 154 gün sonra, 23 Eylül 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 22.04.2025 9 i . ' Lami i ÇO ON Nİ . TCDD ve TCDD Taşımacılık A.Ş. bünyesinde görev yapan işçi statüsündeki makinistlerin, aynı görev tanımına ve mesleki sorumluluklara sahip sözleşmeli memur makinistlere kıyasla daha düşük ücret ve eksik fazla mesai ödemesi ve sınırlı sosyal haklarla çalıştırıldığı bilinmektedir. Bu durum, başta Anayasa'nın 10. ve 55. maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5. maddesi ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) sözleşmeleri olmak üzere, birçok ulusal ve uluslararası normun açık ihlalidir. İşçi makinistlerin görevde yükselme, hizmet içi eğitim, mesleki gelişim gibi fırsatlardan sistematik biçimde dışlanması; işçi sağlığı ve güvenliği bakımından da dezavantajlı koşullara maruz bırakılmaları eşitlik ilkeleri açısından da ciddi bir sorun teşkil etmektedir. Bu bağlamda, Anayasa'nın 98. maddesi ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri uyarınca, aşağıdaki soruların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı tarafından yazılı olarak yanıtlanması talep edilmektedir: SORULAR: 1. İşçi statüsünde çalışan makinistlerin, aynı görev tanımı ve risk koşullarında çalışan * sözleşmeli memurlara kıyasla daha düşük ücret alması ve bazı sosyal haklardan yararlanamaması, "eşit işe eşit ücret" ilkesi ile nasıl bağdaştırılmaktadır? 2. Bu uygulamaların, Anayasa'nın 10. maddesinde düzenlenen "kanun önünde eşitlik" ve 55. maddede tanımlanan "adil ücret" hakkını ihlal ettiği değerlendirmesi hakkında Bakanlığınızın görüşü nedir? 3. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5. maddesi kapsamında işverenlerin eşit işlem borcu yükümlülüğü bulunmakta iken, makinist işçilere yönelik bu ayrımcı uygulamalara, karşı hangi denetim, yaptırım veya uyarı mekanizmaları devreye alınmıştır? . Söz konusu ayrımcılığın tespiti ve önlenmesi amacıyla Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) ve Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri nezdinde herhangi bir resmi başvuru ya da inceleme süreci başlatılmış mıdır? . İşçi makinistlerin, hizmet içi eğitimler, mesleki sertifikasyonlar ve görevde yükselme sınavlarına erişiminde yaşanan engellerin kaldırılması adına Bakanlığınızın yürüttüğü veya planladığı somut bir reform süreci bulunmakta mıdır? . Fazla mesai ödemeleri, denge tazminatı, kıyafet yardımı, izin uygulamaları gibi sosyal ödemelerdeki statüye dayalı farklılıkların giderilmesi ve normatif eşitliğin sağlanması için yakın dönemde yürürlüğe konacak yasal veya idari düzenlemeler var mıdır? . Bakanlığınız, işçi makinistlere yönelik statü temelli ayrımcılığı ortadan kaldırmak ve çalışma barışını yeniden tesis etmek için sendikalar, işçi temsilcileri ve meslek örgütleriyle iş birliği içinde hangi sistematik politika adımlarını hayata geçirmeyi planlamaktadır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 02.05.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1620822 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın İskender BAYHAN tarafından yöneltilen 7/27057 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "Bakanlığımız, çalışma hayatında dil, ırk, etnik köken, din veya diğer herhangi bir ayrımcılığa kesinlikle müsamaha göstermeyen bir yaklaşım benimsemiştir. Çalışanların hak ve özgürlüklerini korumak adına iş yerlerinde her türlü ayrımcılığı önlemek, bu doğrultuda yasal düzenlemeleri uygulamak ve çalışma barışını sağlamak Bakanlığımızın en önemli öncelikleri arasındadır. Çalışma hayatında ayrımcılığın önlenmesine ilişkin hukuki düzenlemelere Anayasamızda ve 4857 sayılı İş Kanununda yer verilmiştir. Öngörülen ilke ve yükümlülüklere aykırı davranan işveren veya işveren vekiline idari para cezası uygulanmaktadır. Bununla birlikte, Tren Makinisti Ulusal Yeterliliğinde, Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) Mesleki Yeterlilik Belgesi almak isteyen bireylerin bu belgeyi alabilmesi için ilgili Ulusal Yeterlilikte belirlenen şartları taşıdığını belgelemesi gerekmektedir. Söz konusu MYK Mesleki Yeterlilik Belgesini alabilmek için ilave bir şart veya kısıt (işçi veya memur olmak vb, J bulunmamaktadır. Öte yandan, Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların tefiiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir. " Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Telefan: (217) 904 &Nan --- **Kaynak gösterme:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “TCDD bünyesinde çalışan işçi statüsündeki makinistlerin sorunlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27057, 22 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27057-tcdd-bunyesinde-calisan-isci-statusundeki-makinistlerin-sorunlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ffc5aad3-1353-4d17-ad4f-0196619d6a7e Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.