# Dumlu 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevinde bulunan hasta bir mahkumun tahliye talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/27241 - **Veren:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 18 Nisan 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 271 gün sonra, 14 Ocak 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6c804752-1e35-479b-921f-0196574aad94 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27241-dumlu-2-nolu-yuksek-guvenlikli-cezaevinde-bulunan-hasta-bir-mahkumun-tahliye-talebine-ilis > Beritan Güneş Altın (DEM Parti), 18 Nisan 2025 tarihinde 7/27241 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 271 gün sonra, 14 Ocak 2026). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz Mardin Milletvekili ederim. Erzurum Dumlu 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumunda bulunan ve an itibariyle kendisine "son evre böbrek yetmezliği" teşhisi konuşan Hasan Aşa isimli hasta mahpus, haftanın üç günü diyaliz tedavisi görmektedir. Her bir seansın dört saatten uzun sürdüğü bir tedavi olan diyaliz için mahpusun iki günde bir hapishaneden hastaneye sevk edilmesi ve ardından tekrar, enfeksiyon riski barındıran bir alan olan, hapishaneye götürülmesi ciddi yaşamsal risk barındırmaktadır. Zira böbrek nakline ihtiyaç duyan mahpusun diyaliz sürecinde enfeksiyon kapmamak için azami özen göstermesi gerekmektedir ancak bunun hapishane koşullarında sağlanması ihtimali pek gerçekçi değildir. Böbrek yetmezliğine ek olarak Aşa, vücuttaki kan dolaşımının minimum olduğu kulak, burun, el ve ayak parmaklarındaki küçük kan damarlarında spazma; kan akışını sınırlayıp cilt renginde değişikliklere sebep olan "Reynaud Fenomeni" hastalığına da sahiptir. Mahpusun ayrıca her iki kulağında işitme kaybı ve de psikolojik tedavi sürecinin devam ettiği anksiyete bozukluğu vardır. Hasan Aşa, 2010 yılında Mardin Kızıltepe Devlet Hastanesi'nden aldığı Sağlık Kurulu Raporuna göre "ağır engelli" kategorisinde olup Aşa'nın "füm vücut fonksiyonlarında yüzde doksan fonksiyon kaybı" vardır. Bu rapora ve türlü hastalıklara sahip olmasına rağmen mahpus hapishanede tutulmaya devam edilmekte, yakınlarının aktardığı üzere diyaliz tedavisi esnasında da kelepçeleri çözülmemekte ve tedavi olma süreci adeta bir işkence uygulamasına dönüştürülmektedir. Tek başına hapishane koşullarında yaşamını idame ettirmesi mümkün olmayan Aşa'nın aile ve refakatçi yardımına ihtiyacı söz konusudur. Ağır hastalıklarının sonucu olarak Aşa'nın bedensel rahatsızlıkları öyle bir boyuta gelmiştir ki mahpus kıyafetlerini dahi tek başına giyememektedir. Tüm bu sebeplerle Hasan Aşa'nın infazının tedavi süresince geri bırakılması gereklilik arz etmektedir. Bu bağlamda; 1. Hasan Aşa isimli mahpusun sağlık durumu hakkında Bakanlığınızın elinde bulunan son tıbbi raporlar nelerdir? 2. Aşa'nın böbrek yetmezliği, Reynaud fenomeni, işitme kaybı ve anksiyete bozukluğu gibi çoklu hastalıkları göz önüne alındığında, hapishane koşullarında yaşamını sürdürebilmesinin mümkün olup olmadığı konusunda herhangi bir sağlık kurulundan görüş alınmış mıdır? 3. Hasan Aşa'ya ait 9090 oranında fonksiyon kaybını belirten ve "ağır engelli" tanısını içeren sağlık kurulu raporuna rağmen Aşa neden hala hapishanede tutulmaktadır? 4. Aşa'nın haftada üç gün süren diyaliz tedavisine sevki sırasında kelepçeli halde tutulduğu ve bu durumun bir işkence biçimine dönüştüğü iddiası doğru mudur? Kelepçeli tedavi uygulaması hangi yasal düzenlemelere dayanmaktadır? 5. Bugün itibarıyla Türkiye genelinde hapishanelerde tutulan "ağır hasta mahpus" sayısı kaçtır? ## Bakanlığın cevabı GAZ 1621124 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Mardin Milletvekili Beritan Güneş Altın tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/27241 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99, maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden yYEHfpkY - fh/cKUc - *04a7 bT - / bBYWO- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-738-5279/7268 Konu : Yazılı soru önergesi İ4/OJ 2026 Sayın Beritan GÜNEŞ ALTIN Mardin Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/27241 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. 1. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun; A) "Hükümlülerin Nakilleri" başlıklı Dokuzuncu Bölümünün "Kendi istekleri ile nakil" kenar başlıklı 54. maddesinin birinci fıkrasında, hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için; gitmek istedikleri kurumlardan durumlarına uygun en az üç yeri belirten bir dilekçe vermeleri, çocuk hükümlüler ile maddi durumunun yetersiz olduğunu belgelendiren hükümlüler hariç olmak üzere nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul etmeleri, ceza infaz kurumlarında bulunması gereken sürenin üç aydan fazla olması, iyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olması, istekte bulunulan kurumda yer, kapsama gücü ve sınıfının uygun bulunması ve tutukevi olmaması, mahkumiyet sürelerine uygun hükümlülerin barındırıldığı bir kurum olması, daha önce disiplin nedeniyle ayrılmak zorunda kaldıkları kurum olmaması gerektiği; ikinci fıkrasında ise bu hükümlülerin nakledildikleri kurumlarda, eğitim öğretim veya hastalık nedeniyle nakil hariç, bir yıl kalmak zorunda olduğu, çocuklar bakımından bu sürenin altı ay olarak uygulanacağı, B) "Zorunlu nedenlerle nakil" kenar başlıklı 56. maddesinde, kurumların elverişsiz ve yetersiz kalması, kapsama gücünün aşılması, kullanılamaz hâle gelmesi, asayiş, güvenlik, doğal afet, yangın ve büyük onarım gibi zorunlu nedenlerle başka kurumlara nakledilmeleri gerekli görülen hükümlülerin, yargı çevresi dışında Adalet Bakanlığınca belirlenen ve konumlarına uygun olan diğer kurumlara nakledilebileceği, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. İ- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir. B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır. UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş uyap.gov.tr adresinden 3AGglaR - rU2BfJjJ - mV2d1xo - 7 ZtİZO- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü C) Hükümlü ve tutukluların; ayakta ve yatarak tedavilerinde muayene, tetkik, tahlil, kontrol, ilaç, diş protezi ve tıbbi malzemeleri Sağlık Bakanlığı, hastane tarafından temini mümkün bulunmayan tıbbi malzemeler (ortez, protez, gözlük, işitme cihazı, şeker ölçüm çubuğu vb.) ile ilaç bedelleri ise Adalet Bakanlığı tarafından karşılanmaktadır. Ç) Öte yandan; hastalığı nedeniyle Adli Tıp Kurumundan rapor bekleyen ya da tek başına öz bakım becerisini yapamayan ve başkasının bakımına muhtaç olan hasta tutuklu ve hükümlülerin barındırılması, rehabilite ve tedavilerini sağlamak amacıyla Metris ve Elazığ R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumları ile Menemen R Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu faaliyete geçirilmiştir. NI- 5275 sayılı Kanunun; A) "Hapis cezasının infazının hastalık nedeni ile ertelenmesi" kenar başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrasında, akıl hastalığı dışındaki hastalıklarda cezanın infazına, resmi sağlık kuruluşlarının mahkumlara ayrılan bölümlerinde devam olunacağı, ancak bu durumda bile hapis cezasının infazının, mahkumun hayatı için kesin bir tehlike teşkil ediyorsa iyileşinceye kadar geri bırakılacağı; üçüncü fıkrasında, belirtilen geri bırakma kararının, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan rapor üzerine, infazın yapıldığı yer Cumhuriyet başsavcılığınca verileceği; altıncı fıkrasında ise maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame etiiremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen mahkumun cezasının infazının, üçüncü fikrada belirlenen usule göre iyileşinceye kadar geri bırakılabileceği, B) "Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı" kenar başlıklı 105/A maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen ve koşullu salıverilmesine üç yıl veya daha az süre kalan hükümlülerin, bu durumlarını, Adli Tıp Kurumundan alınan veya Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirmeleri ve diğer şartları da taşımaları hâlinde denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden yararlanabileceği, C) Geçici 6. maddesinin ikinci fıkrasında, 30/03/2020 tarihine kadar işlenen suçlar bakımından, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun kasten öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar ve İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar hariç olmak üzere; sıfır-altı yaş grubu çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile yetmiş yaşını bitirmiş hükümlüler hakkında 105/A maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "iki yıl"lık sürenin, "dört yıl" olarak uygulanacağı; maruz kaldığı ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen altmışbeş yaşını bitirmiş hükümlülerin koşullu salıverilmeleri için ceza infaz kurumlarında geçirmeleri gereken sürelerin, azami süre sınırına bakılmaksızın 105/A maddesinde düzenlenen denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infaz edilebileceği; ağır hastalık, engellilik veya kocama hâlinin, Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca veya Adli Tıp Kurumunca düzenlenen bir raporla belgelendirileceği, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. IV- A) 5275 sayılı Kanunun "Zorlayıcı araçların kullanılması" kenar başlıklı 50. maddesi ile 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden 3AGglaR - rU2BfJj - mv2d1xo - 774İZ0- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin "Zorlayıcı araçların kullanılması" kenar başlıklı 123. maddesinde; hiçbir hâlde zincir ve demire vurmanın tedbir olarak uygulanmayacağı, kelepçe ve bedensel hareketleri kısıtlayıcı araçların, çocuk hükümlüler hariç olmak üzere, yetkili makamın önüne getirildiğinde çıkarılmak kaydıyla, sevk ve nakil sırasında kaçmayı önlemek için kullanılabileceği, B) Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Yönetmeliğinin "Mülki görevlerin esasları" kenar başlıklı 11. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, jandarmanın ceza infaz kurumlarının dış korumalarını sağlayıcı önlemleri almakla, tutuklu ve hükümlülerin sevk ve nakilleriyle muhafazalarını sağlamakla görevli olduğu; "Sevk ve nakil sırasında alınacak önlemler" kenar başlıklı 34. maddesinde, tutuklu ve hükümlülerin sevk ve nakli sırasında kaçmalarını önlemek için sağlığa zarar vermeyecek gerekli bütün önlemlerin alınacağı, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. Bu kapsamda, hükümlü ve tutukluların sevk veya nakli sırasında kaçmalarını önlemek amacıyla kelepçe takılması, sevk edilenin koluna girilmesi, yeterli sayıda personel ile etrafında çember oluşturulması gibi hükümlü ve tutuklunun sağlığına zarar vermeyecek şekilde gerekli önlemler alınmakta, ceza infaz kurumlarında hiçbir hükümlü ve tutukluya keyfi davranışta bulunulmamaktadır. V- Ankara Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Dumlu 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılmaktayken 26/04/2025 tarihinde zorunlu nedenlerle Sincan İ Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakledildiği ve hakkında Kurum tarafından re'sen başlatılan infaz erteleme işlemleri kapsamında Adli Tıp Kurumunun cezasının infazının ertelenmesinin uygun olduğuna dair raporuna istinaden 09/07/2025 tarihinde Kurumdan tahliye edildiği, B) Adı geçenin Kurumlarda barındırıldığı süre içinde çeşitli rahatsızlıkları nedeniyle Kurum revirinde muayene edildiği gibi gerektiğinde diğer sağlık kuruluşlarının ilgili polikliniklerine sevkinin sağlanarak muayene, tetkik ve tedavisinin yapıldığı, reçete edilen ilaçların kendisine teslim edildiği ve sağlık durumunun titizlikle takip edildiği, C) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 3AGg laR - rU2BfJj - m2d1xo - 7Z*tj ZÖ- ile erişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin). “Dumlu 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevinde bulunan hasta bir mahkumun tahliye talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27241, 18 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27241-dumlu-2-nolu-yuksek-guvenlikli-cezaevinde-bulunan-hasta-bir-mahkumun-tahliye-talebine-ilis (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6c804752-1e35-479b-921f-0196574aad94 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.