# 19 Mart 2025 tarihinden bu yana Merkez Bankası tarafından gerçekleştirilen döviz satışlarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/27293 - **Veren:** Faik Öztrak (CHP, Tekirdağ) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 15 Nisan 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 29 Temmuz 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bed2ea2e-de35-4893-8185-01963e48cd2d - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27293-19-mart-2025-tarihinden-bu-yana-merkez-bankasi-tarafindan-gerceklestirilen-doviz-satislari > Faik Öztrak (CHP), 15 Nisan 2025 tarihinde 7/27293 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 29 Temmuz 2025). ## Önerge metni Aşağıda ifade edilen sorularımın T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Sn. Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmâsını arz ederim. Tekirdağ Milletvekil 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez".Bankası Kanunu'nun 4. Maddesi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na, Hükümetle birlikte Türk Lirası'nın iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirleri almak ve (...) kur rejimini belirlemek, Türk Lirası'nın yabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesi için döviz ve efektiflerin vadesiz ve vadeli alım ve satımını yapmak (...) yetki ve görevlerini vermektedir. Aynı yasanın 53. Maddesi de Banka'nın, ülkenin altın ve döviz rezervlerini para politikası hedefleri ve uygulamaları çerçevesinde yöneteceğini belirtmekte, "Bu amaçla Banka, sırasıyla güvenli yatırım, likidite ve getiri önceliklerini dikkate alarak belirleyeceği usul ve esaslara göre (...) bankacılık faaliyetlerinde bulunabilir " demektedir. be Tae EN Merkez Bankası'nın internet sitesinde ise, "Döviz Kuru Politikası" başlığı altında, Türkiye'nin 2001 ekonomik krizinin ardından piyasadaki arz ve talep koşullarına göre belirlenen dalgalı döviz kuru uygulamasına geçtiği ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. Ancak Merkez Bankasının internet sitesinde yer alan dalgalı kur uyguladığı açıklamasına karşın 2021 yılı son çeyreğinde "faiz sebep, enflasyon netice" politikalarının uygulamaya konmasından bu yana, Uluslararasi: Para Fonu'nun gelişmekte olan piyasalara 0? 01129 yönelik Rezerv Yeterliliği Değerlendirmesinde Türkiye'nin kur rejimi dalgalı kur olarak kabul edilmemektedir. ii Son 1,5 yılda Merkez Bankası sabit kur-yüksek faiz politikasıyla, ülkeye sıcak paracıların getirdiği fonlara dolar cinsinden yüzde 40 civarında faiz ödeterek rezerv biriktirmiş ve bu da iktidar tarafından ekonomide bir güçlenme göstergesi olarak milletimize sunulmuştur. Ancak 19 Mart 2025 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanmasıyla sarayın yol açtığı hukuk devleti erozyonunun zirve yapması neticesinde mali piyasalarda yaşanan tsunami, Banka'nın 58,4 milyar dolar olan SWAP hariç net rezervlerinin 20 gün içinde 15,4 milyar dolarâ-gerilemesine yol açmıştır. Merkez Bankası Net Rezervleri (SWAP Hariç, Milyar Dolar) 19-03-2025 20-03-2025 21-03-2025 24-03-2025 26-03-2025 27-03-2025 04-04-2025 25-03-2025 28-03-2025 02-04-2025 03-04-2025 07-04-2025 08-04-2025 09-04-2025 Küresel ekonomide tarife savaşları nedeniyle bir büyük altüst oluşun yaşanması beklentileri artarken, ekonominin içsel dayanıklılığını sağlayacak rezervlerin 43 milyar dolarlık kısmı, yani kasadaki net rezervin dörtte üçü, üç haftayı bile bulmayan kısa bir sürede eritilmiştir. Bu çerçevede; 20 günde eldeki net rezervin dörtte üçünü satarak kura müdahale edilmesi dalgalı kur rejimiyle bağdaşmakta mıdır? . Genel kabul, döviz rezervlerinin, piyasalardaki kısa süreli dalgalanmaları yumuşatmak, spekülatif hareketleri önlemek için kullanılmasıdır. Oysa hukuk devletinin Saray tarafından uzunca bir süredir görmezden gelinmesi neticesinde yapısal hale gelen demokratik erozyonun sebep olduğu güven bunalımının, döviz ve faiz piyasalarında yol açtığı baskıların üstesinden rezerv eriterek gelmek sizce ne kadar mümkündür? 19 Mart 2025 ve sonrasındaki üç haftada yurt dışı yerleşiklerin DİBS ve hisse senedi piyasasındaki varlıklarındaki ne kadar değişim olmuştur? Bu dönemde kuru tutmak için döviz rezervlerini eriterek, ülkeye sıcak para getiren yatırımcıların yüksek faizi alıp ülkeden zarar etmeden çıkmalarına hangi gerekçeyle izin verdiniz? Uzmanların yabancı yatırımcılarla yapılan toplantılardan aktardıklarına göre İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı'nın tutuklanmasının ardından ilk günlerde görülen döviz talebinin yüzde 60'ı yabancı yatırımcılardan, yüzde 30'u yerli şirketlerden, yüzde 10'u ise bireylerden kaynaklanmıştır. Bu iddia çerçevesinde, Merkez Bankası'nın milyarlarca dolarını düşük kurdan alarak büyük gelir elde edenler hakkında kamuoyunu bilgilendirmeyi düşünüyor musunuz? Bu dönemde Merkez Bankası tarafından piyasalara hangi yöntemle ve ne kadar döviz sağlanmıştır? Bu süreçte, geçmişte ülkenin 128 milyar dolar döviz rezervinin eritildiği dönemde uygulamaya konan Hazine ile imzalanan arka kapı protokolünü kullandınız mı? Kullandınızsa bunun tutarı nedir? Bu müdahaleler hakkında kamuoyunu ne zaman bilgilendirmeyi düşünüyorsunuz? Merkez Bankası'nın internet sitesinde. yer alan Dalgalı Döviz Kuru Rejiminde Merkez Bankasınca Yapılan Doğrudan Döviz Müdahaleleri başlıklı doküman 2021 yılından bu yana güncellenmemiştir. Bu dokümanın dip notunda da belirtildiği gibi Banka tarafından gerçekleştirilen doğrudan döviz müdahalelerinin aynı gün kamuoyuna duyurulması ve tutarların müdahalenin yapıldığı tarihten 15 iş günü sonra yayınlanması uygulamasına ne zaman geri döneceksiniz? ## Bakanlığın cevabı İlgi . 02/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1621124 sayılı yazınız. İlgi yazınız ekinde alınan Tekirdağ Milletvekili Sayın Faik ÖZTRAK''a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Mev. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 7127293 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Faik ÖZTRAK, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Ülkemizde dalgalı döviz kuru rejimi sürdürülmekte olup, dalgalı kur rejiminde döviz kurları piyasadaki arz ve talep koşulları tarafından belirlenmektedir. TCMB, döviz kurlarının seviyesine ilişkin olarak herhangi bir hedefi gözetmemekte; kurların düzeyini ya da yönünü belirleme amacıyla herhangi bir döviz alım ya da satım işlemi yapmamaktadır, Döviz arz ve talebini belirleyen esas unsurlar ise uygulanan para ve maliye politikaları, ekonomik temeller, uluslararası gelişmeler ve beklentilerdir. Bununla birlikte; 2025 yılı para politikası metninde de belirtildiği üzere TCMB, döviz piyasasının etkin bir şekilde çalışabilmesi ve sağlıklı fiyat oluşumlarının desteklenmesi amacıyla döviz kuru gelişmelerini ve buna ilişkin risk faktörlerini yakından takip etmekte olup gerekli önlemleri alarak ilgili araçları gerektiğinde kullanmaktadır. Buna ek olarak, döviz piyasasının sağlıklı çalışması, döviz kurlarında gözlenebilecek oynaklıkların engellenmesi, döviz likiditesinin dengelenmesi ve ayrıca bankalarla birlikte yurt içinde yerleşik müşterilerin döviz kuru riskine karşı korunmaları amacıyla TCMB nezdinde Türk lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine 20 Mart 2025 tarihinde başlanmıştır. TCMB, görev ve sorumluluklarındaki verileri uluslararası standartlar dahilinde son derece şeffaf bir şekilde "h//ps.//Www.fcmb.gov.ir/" internet adresinde yayımlamakta ve kamuoyuyla paylaşmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Faik Öztrak (CHP, Tekirdağ). “19 Mart 2025 tarihinden bu yana Merkez Bankası tarafından gerçekleştirilen döviz satışlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27293, 15 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27293-19-mart-2025-tarihinden-bu-yana-merkez-bankasi-tarafindan-gerceklestirilen-doviz-satislari (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bed2ea2e-de35-4893-8185-01963e48cd2d Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.