# Kürtçe seçmeli ders tanıtımı yapan bir avukat hakkında açılan soruşturmaya ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/27341
- **Veren:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 11 Nisan 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 12 Haziran 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/117a10d3-ad72-4073-bfc2-01963365f8c5
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27341-kurtce-secmeli-ders-tanitimi-yapan-bir-avukat-hakkinda-acilan-sorusturmaya-iliskin

> Serhat Eren (DEM Parti), 11 Nisan 2025 tarihinde 7/27341 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 12 Haziran 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Serhat Eren Diyarbakır Milletvekili

Türkiye'de anadil hakkı, Kürt halkı açısından halen en temel ve tarihsel olarak bastırılmış haklardan biri olmayı sürdürmektedir. Kürtçe'ye anayasal güvence tanınmamakta; kamusal alanda, eğitimde ve kamu hizmetlerinde kullanımına dair fiili yasaklar, yasal düzenleme eksiklikleri ve sistematik engellemeler devam etmektedir. Bu baskıcı çerçevenin içerisinde, 2012 yılında ortaokullarda seçmeli ders statüsü verilen Kürtçe (Kurmanci ve Zazaca), ne eğitim hakkının tanındığı ne de dilsel eşitliğin sağlandığı anlamına gelmemektedir. Zira bu dersin uygulamaya geçirilmesinde ciddi yapısal engeller bulunmaktadır. Öğretmen atamaları yetersizdir, ders materyalleri eksiktir, okul yönetimleri ve yerel idarelerin tutumu çoğu zaman caydırıcıdır ve tanıtım faaliyetleri devlet eliyle sistematik biçimde engellenmektedir. Bu nedenle milyonlarca Kürt yurttaşın yaşadığı metropollerde, özellikle İstanbul gibi kentlerde, bu dersin fiilen okutulamadığı bir gerçeklik söz konusudur.

Bu tabloya son olarak İstanbul'un Esenyurt ilçesinde yaşanan bir hak ihlali eklenmiştir. Ortaokullarda seçmeli Kürtçe derslerinin tanıtımı amacıyla yapılan bir etkinliğe katılan, Kürtçenin statüsüzlüğüne karşı mücadele eden Avukat Suphi Özgen hakkında, bir yurttaşın ihbarı üzerine "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" (TCK 217/A) suçlamasıyla savcılık tarafından soruşturma açılmıştır. Soruşturmanın konusu, esasen yasal ve meşru bir hakkın seçmeli Kürtçe derslerinin kamuoyuna tanıtılmasıdır. Bu soruşturma, yalnızca bireysel bir haksızlık değil, Kürt dil haklarının sistematik biçimde bastırıldığı, Kürtçeye dair en temel anayasal kazanımların dahi kriminalize edilmek istendiği bir politik atmosferin göstergesidir.

Avukat Suphi Özgen'in bu çabası, yalnızca hukuki değil, pedagojik ve siyasal açıdan da meşrudur. Zira İstanbul gibi beş milyona yakın Kürt nüfusun yaşadığı bir kentte bugüne kadar Kürtçe seçmeli derslerin fiilen okutulamamış olması, merkezi idarenin bu hakkı kullanılamaz hale getiren pratiklerinden kaynaklanmaktadır. Üstelik savcılık, soruşturma dosyasına yalnızca etkinlik görüntülerini değil, Özgen'in sosyal medya paylaşımlarını, bir karikatür üzerine yazdığı Kürtçe ifadeyi ve Kürtçenin resmi dil olması yönündeki görüşlerini de delil olarak sunmuştur. Bu örnek, yalnızca ifade özgürlüğüne değil, Kürt halkının kolektif kimliği ve geleceğine dair taleplerinin cezalandırılmak istendiğine dair çarpıcı bir göstergedir. Aynı zamanda, hukuk güvenliğinin, temel hak ve özgürlüklerin, düşünce ve dil hürriyetinin hangi noktaya geldiğini de göstermektedir.

Bu bağlamda;

İstanbul'un Esenyurt ilçesinde Kürtçe seçmeli ders tanıtımı için yapılan bir etkinlik nedeniyle Suphi Özgen hakkında başlatılan soruşturmadan Bakanlığınızın bilgisi var mıdır?

2012 yılında uygulamaya giren seçmeli Kürtçe ders (Kurmanci/Zazaca) uygulamasının İstanbul?daki ortaokullarda hayata geçmemesinin nedenleri nelerdir?

İstanbul'da 2023-2024 eğitim öğretim yılında kaç okulda, kaç öğrenci Kürtçeyi seçmeli ders olarak almıştır?

İstanbul?da 2024-2025 eğitim öğretim yılında kaç okulda, kaç öğrenci Kürtçeyi seçmeli ders olarak almıştır?

Bakanlığınız, Kürtçe seçmeli dersin tanıtımı için herhangi bir kampanya, kamu spotu, öğretmen ataması veya materyal desteği sunmuş mudur? Sunmamışsa nedeni nedir? Suphi Özgen gibi yurttaşların bu dersin tanıtımı için gönüllü ve yasal faaliyet yürütmeleri neden hedef alınmaktadır?

Kürtçenin seçmeli ders statüsünde fiilen hayata geçememesi, Bakanlığınızın dil politikası açısından bir eksiklik olarak değerlendirilmekte midir?

## Bakanlığın cevabı

2/01743 İlgi : a) 24/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1602858 sayılı yazınız. 24239v4 Ge 1S) b)23/04/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1616242 sayılı yazınız.

c) 25/04/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1617845 sayılı yazınız. 7/2779

ç) 02/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1621124 sayılı yazınız. 7/2495?

d) 07/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1624554 sayılı yazınız. 1)27559

7/23692 GX !5Ş

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN'ın 7/25698, Mersin Milletvekili Perihan KOCA'"nın 7/26926, Osmaniye Milletvekili Asu KAYA'nın 7/27020, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7127021, Aydın Milletvekili Süleyman BÜLBÜL"'ün 7/27340, Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'in 7/27341, Konya Milletvekili Ali YÜKSEL'in 7/27343, Sivas Milletvekili Ulaş KARASU'nun 7/27346, Kocaeli Milletvekili Nail ÇİLER'in 7/27351, İstanbul Milletvekili Kezban KONUKÇU'nun 7/27353, Tekirdağ Milletvekili Nurten YONTAR'"'ın 7/27358 ve Diyarbakır Milletvekili Sevilay ÇELENK'in 7/27607 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ekte sunulmuştur.

Milli Pğitim Bakanı

"23740 Se 153 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı 0 YÜZYILI mala YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Soru önergesinin inci maddesinde yer alan hususla ilgili olarak Bakanlığımız kayıtlarında herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktadır.

Ders kitapları ve eğitim araçlarının başvuru, inceleme ve değerlendirme süreçleri Milli Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliği kapsamında yürütülmektedir. Bu kapsamda uygun bulunan ders kitapları ve eğitim araçlarının baskı ve dağıtımı, söz konusu Yönetmelik'in "Baskı ve dağıtım" başlıklı 24*üncü maddesinin "() Genel Müdürlük; Başkanlıkça kabul edilen ve okutulmak üzere her yıl Genel Müdürlüğe liste hâlinde bildirilen ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim ders kitapları ve uygun bulunan eğitim araçları ile elektronik ortamdaki eğitim içeriklerini satın alır. (2) Genel Müdürlükçe satın alınacak kitaplar ve adedi, hizmet birimleri ile iş birliği yapılarak özel öğretim kurumları ve Bakanlığın kendisine bağlı okul ve kurum müdürlüklerince elektronik ortamda girilen ihtiyaca göre belirlenir. " hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilmektedir.

24.08.2023 tarihli ve 43 sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararı ile uygun bulunan İlköğretim Kurumları (ilkokul-ortaokul) Haftalık Ders Çizelgesi ile yaşayan diller ve lehçeler seçmeli dersleri farklı sınıf ve seviyelerde uygulanmaktadır.

İlköğretim Kurumları (İlkokul ve Ortaokul) Haftalık Ders Çizelgesi ile 25.06.2024 tarihli ve 23 sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararı ile uygun bulunan İmam Hatip Ortaokulu Haftalık Ders Çizelgesi'nde yaşayan diller ve lehçeler dersine ilişkin aşağıda yer alan öğretim programları, Bakanlığımıza bağlı resmi eğitim öğretim kurumlarında Talim ve Terbiye Kurulunun ilgili kararları doğrultusunda 2012-2013 eğitim öğretim yılından itibaren uygulanmaktadır:

• Adığece ve Abazaca (Kiril Alfabesi); 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar Öğretim Programı, 2012/153 sayılı Karar

• Lazca; 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar Öğretim Programı 2013/119 sayılı Karar

• Gürcüce 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar Öğretim Programı 2014/89 sayılı Karar

• Adığece (Latin Alfabesi) 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar Öğretim Programı 2015/18 sayılı Karar

• Kürtçe (Kurmancca ve Zazaca);

• 5. Sınıf Öğretim Programı 2012/154 sayılı Karar

• 6. Sınıf Öğretim Programı 2014/5 sayılı Karar

• 7. Sınıf Öğretim Programı 2014/22 sayılı Karar

• 8. Sınıf Öğretim Programı 2015/100 sayılı Karar

• Arnavutça 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar Öğretim Programı 2017/8 sayılı Karar

• Boşnakça 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar Öğretim Programı 2017/9 sayılı Karar

Söz konusu derslere yönelik hazırlanan ve Talim ve Terbiye Kurulu Kararı ile uygun bulunan Yaşayan Diller ve Lehçeler Kurmanci 5, Yaşayan Diller ve Lehçeler Kurmanci 6, Yaşayan Diller ve Lehçeler Kurmanci 7, Yaşayan Diller ve Lehçeler Kurmanci 8, Yaşayan Diller ve Lehçeler Zazaki 5, Yaşayan Diller ve Lehçeler Zazaki 6, Yaşayan Diller ve Lehçeler Zazaki 7 ve Yaşayan Diller ve Lehçeler Zazaki 8 eğitim araçları yer almaktadır. Kabul edilen eğitim araçlarının listesi Ocak 2025 tarihli ve 2806 sayılı Tebliğler Dergisi*nde yayımlanmıştır.

İlköğretim Kurumları Haftalık Ders Çizelgesi'nde haftanın belirli günü/günleri altı (6) ders saatlik zaman dilimi seçmeli ders saatleri olarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda farklı sınıf düzeylerinde olup seçtikleri ders açısından aynı seviyede olan öğrencilerden seçmeli ders grubu MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı 0 YüzYıLı oluşturulması sağlanabilmektedir. Öğrenciler, koşulların uygun olması durumunda "insan, toplum ve bilim", "din, ahlak ve değer" ile "kültür, sanat ve spor" seçmeli ders gruplarının her birinden her yıl en az birer ders olmak üzere istedikleri dersi seçebilmektedirler. Seçmeli derslerin seçilme oranı değişiklik gösterebildiği gibi bu durum seçmeli ders mantığının yansıması olarak nitelendirilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Kürtçe seçmeli ders tanıtımı yapan bir avukat hakkında açılan soruşturmaya ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27341, 11 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27341-kurtce-secmeli-ders-tanitimi-yapan-bir-avukat-hakkinda-acilan-sorusturmaya-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/117a10d3-ad72-4073-bfc2-01963365f8c5

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.