# İş kazalarına ve işçi ölümlerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/27440 - **Veren:** Salihe Aydeniz (DEM Parti, Mardin) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 28 Nisan 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 427 gün sonra, 29 Haziran 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e3ebd2e8-4fd1-4704-9e7c-01968094d68a - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27440-is-kazalarina-ve-isci-olumlerine-iliskin > Salihe Aydeniz (DEM Parti), 28 Nisan 2025 tarihinde 7/27440 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 427 gün sonra, 29 Haziran 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzük ün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı /olarak cevaplandırılmasını arz ederim. TBMM İdari Amiri Türkiye'de çalışma koşulları her geçen gün daha da ağırlaşmakta, işçi sağlığı ve güvenliği alanında yaşanan ihlaller kamuoyunda tartışma konusu olmaktadır. İSİG Meclisi verilerine göre, 2023 yılında 1.932 işçi, 2024 yılında ise 1.897 işçiiş kazaları sonucu yaşamını yitirmiştir. Bu veriler, iş kazalarının çeşitli sektörlere ve farklı yaş gruplarına yaygın bir şekilde sirayet ettiğini göstermektedir. Özellikle çocuk işçiliğin ulaştığı boyut dikkat çekmektedir. 2024 yılında hayatını kaybeden işçiler arasında 22'si 14 yaş ve altında, 49'u 15-17 yaş aralığında çocuk işçidir. Bu durum, çocukların ekonomik ve sosyal güvenceden yoksun kalmaları nedeniyle ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırıldıklarını göstermekte, çocuk işçiliğin önlenmesine yönelik tedbirlerin önemini bir kez daha ortaya koymaktadır. Aynı dönemde iş kazalarında 94 mülteci/göçmen işçi hayatını kaybetmiştir. Göçmen işçilerin düşük ücretli, güvencesiz ve yüksek risk taşıyan işlerde istihdam edildikleri, iş kazaları açısından hassas bir grup oluşturdukları görülmektedir. Öte yandan, Afganistan uyruklu işçi Vezir Mohammad Nourtani'nin katledildiği iddiası da tabloyu daha vahim duruma getirmektedir. Nourtani, Zonguldak'ta ruhsatsız bir maden ocağında çalıştığı sırada fenalaşmış; iddiaya göre hastaneye götürülmek yerine ormanlık bir alana taşınarak yakılmak suretiyle katledilmiştir. Söz konusu olay hakkında açılan dava süreci devam etmektedir. İş kazaları verileri, işçi sağlığı ve güvenliği alanında daha etkin önlemlerin önemine işaret etmektedir. İş kazalarının münferit olaylar olmaktan çıkarılması ve sistematik olarak önlenebilmesi için kayıt dışı çalışma, çocuk işçiliği ve göçmen emeği gibi alanlarda izleme ve müdahale mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Bu bağlamda; 2024 yılı içerisinde yaşamını yitiren işçilerden kaçı kayıt dışı olarak çalışmaktaydı? Bu konuda Bakanlığınızın herhangi bir denetim veya araştırması bulunmakta mıdır? İSİG Meclisi'nin verilerine göre 2024 yılında en az 71 çocuk işçi iş kazalarında hayatını kaybetmiştir. Çocuk işçiliğiyle mücadele kapsamında Bakanlığınızın aldığı önlemler nelerdir? Mevcut politikaların yeterliliği nasıl değerlendirilmektedir? 2025 yılı başından beri kaç işçi yaşamını yitirmiştir? Bu işçilerin kaçı çocuk, kaçı kadın, kaçı göçmendir? En çok ölümün yaşandığı iş kolu hangisidir? Kadın işçilerin çalışma yaşamında toplumsal cinsiyet temelli ayrımcılıklara ve eşitsizliğe maruz kalmasının önlenmesi amacıyla Bakanlığınız tarafından yürütülen özel bir politika, program veya eylem planı bulunmakta midir? Göçmen ve mülteci işçilerin iş kazalarındaki oranı nedir? 2024 yılında iş kazalarında hayatını kaybeden 94 göçmen işçiye dair Bakanlığınız özel bir rapor hazırlamış mıdır? Vezir Mohammad Nourtani'nin Zonguldak'ta çalıştığı ruhsatsız maden ocağında fenalaşmasının ardından ormanlık alanda yakılması iddiası üzerine açılan davaya Bakanlığınız müdahil olmuş mudur? Davayı takip etmek için bir görevlendirme yapılmış mıdır? Ruhsatsız işletilen madenler ve kaçak işyerleri konusunda son 5 yıl içerisinde kaç denetim yapılmıştır? Denetim eksikliklerinin sorumluluğu nasıl değerlendirilmektedir? 2024 yılında iş kazalarında yaşamını yitiren işçilerin sektörel dağılımı nasıldır? En çok ölüm hangi iş kollarında gerçekleşmiştir? Çalışma hayatında "kayıt dışı istihdam" oranı 2025 yılı itibariyle hangi seviyededir? Kayıt dışı çalışmanın iş kazalarına etkisi konusunda Bakanlığınız bir analiz yapmış mıdır? İş kazalarında sorumluluğu bulunan işverenlerin cezasız kalması işçi sağlığı ve güvenliği alanındaki ihlallerin devam etmesine yol açmaktadır. Bu konuda caydırıcı ceza mekanizmalarını güçlendirmek adına yeni bir yasal düzenleme çalışmanız var mıdır? Çocuk işçiliğin önlenmesine yönelik Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) ve staj programlarının çocuk işçi ölümlerine etkisi hakkında bir araştırma yapılmış mıdır? Türkiye'de işçi sağlığı ve güvenliği politikasının güçlendirilmesi için uluslararası standartlara (ILO sözleşmeleri vb.) uyum sağlama konusunda Bakanlığınızın 2025 yılı için hedeflediği adımlar nelerdir? Vekili olduğum Mardin ilinde son 5 yılda kaç işçi yaşamını yitirmiştir? Bu işçilerin yaş dağılımı ne şekildedir? Vekili olduğum Mardin ilinde ölümlü iş kazalarının en çok yaşandığı iş kolu hangisidir? Mardin ilinde 2020-2025 yılları arasında kaç işyeri iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uymadığı gerekçesiyle denetlenmiştir? Bu denetimlerin sonucu olarak kaç işverene idari para cezası kesilmiştir? Mardin'de kayıt dışı çalışan işçilerin toplam işgücüne oranı nedir? Kayıt dışı çalışmanın engellenmesine yönelik Bakanlığınızın son 5 yılda yürüttüğü çalışmalar nelerdir? ji Mardin ilinde 2020-2025 yılları arasında çalışırken hayatını kaybeden işçilerden kaçı mülteci/göçmen statüsündedir? 18. Mardin'de 18 yaş altı çalıştırılan çocuk işçi sayısına dair Bakanlığınızın elinde bir veri bulunmakta mıdır? Bu veriler kamuoyuna açıklanacak mıdır? 19.Son 5 yılda Mardin'de meydana gelen iş kazalarının kaçı tarım sektöründe gerçekleşmiştir? Tarım işçilerine yönelik iş sağlığı ve güvenliği denetimi yapılmakta mıdır? 20. Mardin'de mevsimlik tarım işçileri arasında yaşanan iş kazalarına dair herhangi bir veri tutulmakta mıdır? Bu işçilerin çalışma koşulları hakkında bir rapor hazırlanmış mıdır? 21. Mardin ilinde maden, taş ocağı, inşaat gibi riskli iş kollarında çalışan işçilerin iş sağlığı ve güvenliği eğitimine erişimi konusunda bir çalışma yapılmış mıdır? 22. Mardin'de iş kazalarına bağlı olarak açılan idari veya adli soruşturmaların sonuçları kamuoyuna açıklanmakta mıdır? Kaç işverene dava açılmıştır? 23. İş kazaları sonrası tazminat ve sosyal güvenlik haklarının eksiksiz sağlanması için Mardin özelinde bir izleme veya denetim mekanizmanız bulunmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 06.05.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1623946 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile Mardin Milletvekili Sayın Salihe AYDENİZ tarafından yöneltilen 7/27440 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olup ilgili Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmaktadır. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak için her türlü tedbirin alınması işverenin yükümlülüğünde olup Kanunun hükümlerinin uygulanmasının izlenmesi ve teftişi, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili Bakanlık iş müfettişlerince yerine getirilmektedir. Bununla birlikte çalışma hayatında iş kazalarının önlenebilmesi için yapılması gereken bir healing önemli husus iş sağlığı ve güvenliği kültürünün toplumun tüm kesimlerine kazandırılmasıdır. Bu kapsamda iş sağlığı ve güvenliği kültürünün geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasına yönelik ilgili kamu kurumları, üniversiteler, sendikalar ve sivil toplum kuruluşları (STK) ile eğitim, seminer ve bilgilendirici Jaaliyetler düzenlenmekte, kısa film, çizgi film, mobil uygulamalar, kamu spotları, rehber, broşür ve afişler hazırlanmaktadır. Bakanlığımız çocuk işçiliği konusunda çalışmalar yapan kamu kurum ve kuruluşları, meslek kuruluşları, işçi-işveren kuruluşları, universiiyeler ve sivil toplum kuruluşları arasında koordinasyon ve işbirliğini sağlamaktadır. Bu kapsamda, ülkemiz Uluslararası Çalışma Örgütünün 138 sayılı İstihdama * Kabulde Asgari Yaşa İlişkin Sözleşmeyi ve 182 sayılı En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Eylem Sözleşmesini onaylamış olup ulusal mevzuatı ile politika ve programlarını söz konusu sözleşmelere uygun olarak düzenlemiştir. Cumhurbaşkanlığı İkinci 100 Günlük İcraat Programı kapsamında, 81 ilde Çocuk İşçiliği ile Mücadele Birimleri 2019 yılı Ocak ayı itibarıyla kurulmuştur. Diğer taraftan, mevsimlik tarım işçisi olarak başka illere giden işçiler ve ailelerinin yaşam koşullarının iyileştirilmesi ile başta eğitim ve sağlık olmak üzere kamu hizmetlerinin sağlanması amacıyla projeler uygulanmıştır. Bakanlığımızca yürütülen tüm denetimlerde çocuklar öncelikli risk grubu olarak belirlenmekte, ayrıca çocuk işçiliğine ilişkin şikâyet ve ihbarlar öncelikli olarak değerlendirilerek teftiş kapsamına alınmaktadır. Gerçekleştirilen teftişler sonucunda ise 4857 sayılı İş Kanununun "Çalıştırma Yaşı ve Çocukları Çalıştırma Yasağı" başlıklı 71 inci maddesi ile bu maddeye dayanılarak hazırlanan Yönetmelik'in hükümlerini ihlal eden işyerleri hakkında gerekli idari işlemler uygulanmaktadır. Ayrıca, tüm teftişlerde işyerlerinde kayıt dışı istihdam olup olmadığı ile 6733 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamındaki yabancıların yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri incelenmektedir. Öte yandan, önergede yer alan iş kazalarına ilişkin veriler SG, esmi web sifesinde (www.sgk.gov.ir) yer almaktadır. " Prof. Dr. VedafİŞIKHAN Bakân Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296 — 71 68 --- **Kaynak gösterme:** Salihe Aydeniz (DEM Parti, Mardin). “İş kazalarına ve işçi ölümlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27440, 28 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27440-is-kazalarina-ve-isci-olumlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e3ebd2e8-4fd1-4704-9e7c-01968094d68a Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.