# Bakanlıkça yapılan işyeri denetimlerine ve çocuk işçiliğinin önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/27444
- **Veren:** Ersin Beyaz (AK Parti, İstanbul)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 28 Nisan 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 508 gün sonra, 18 Eylül 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ae21f6f6-61ca-4863-885b-019681f6b28d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27444-bakanlikca-yapilan-isyeri-denetimlerine-ve-cocuk-isciliginin-onlenmesi-icin-yapilan-calism

> Ersin Beyaz (AK Parti), 28 Nisan 2025 tarihinde 7/27444 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 508 gün sonra, 18 Eylül 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. (22.04.2025)

Sin BEYAZ İsfanbul Milletvekili

Türkiye'de çocuk işçiliği, temel hak ihlalleri arasında en önemli sorunlardan biridir. Ülkemizde çocuklar küçük yaşlardan itibaren çalışmakta ve çalıştırılmaktadır. Bu durum toplumumuzda sosyo-ekonomik ve psikolojik sorunların büyümesine de neden olmakta, toplum yapımızı olumsuz etkilemekle beraber, eğitim seviyesinde giderek geri kalınmasına sebebiyet vermektedir.

15 yaşından küçük çocukların çalıştırılmasının yasak olduğu, yaş aralığı 16-18 arası olan çocukların ise ağır işlerde çalıştırılmamasının esas alındığı bilinmektedir. Son 1 haftada 3

" çocuğun hayatını kaybettiği haberleri kamuoyunun gündemine yansımış ve hayatını kaybeden çocuklardan birisinin 14 yaşında olduğu, diğerinin ise 17 yaşında olmasına rağmen kum ocağında yani ağır işte çalışırken hayatını kaybettiği bilgisi paylaşılmıştır. İşçi Sağlığı ve İş

Güvenliği Meclisi raporuna göre maalesef geçtiğimiz yıl 71 çocuk çalışırken hayatını kaybetmiştir. Bu bağlamda;

I- Ülkemizde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının denetlemeleri hangi sıklıkla yapılmaktadır? Yapılan denetlemelerde çocuk işçi vakaları hakkında hangi yaptırım ve cezai müeyyideler uygulanmaktadır?

2- Açıklamada bahsi geçen çocukların çalıştıkları şirketlerde daha önce denetim gerçekleştirilmiş midir? Gerçekleştirilmişse bu denetimler sonucunda uygulanan yaptırımlar nelerdir?

3- Bakanlığınız süresince Türkiye'de çocuk işçiliğini bitirmek için yaptığınız çalışmalar nelerdir?

Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası 5. Kat F Blok E-507 Çankaya/ANKARA , Istanbul Milletvekili" Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu Üyesi

4- Niğde'de geri dönüşüm tesisinde çalışırken kolunu makineye kaptıran ve 14 yaşında hayatını kaybeden çocuk işçinin son iki haftadaki mesai süresi nedir?

5. İşverenin, çocuk işçileri işe alma şekillerindeki sorunlar, işe aldıktan sonra söylenilen pozisyonlardan farklı alanlarda çalıştıklarına dair bulgular ortaya çıktığında hangi cezalar uygulanmaktadır?

6- Usulsüz çalıştırılmalarına rağmen iş başında hayatını kaybeden çocuklar için, ailelerine ne gibi desteklerde bulunulmaktadır? Maddi, manevi, hukuki ve psikolojik destek almaları için çalışmalarınız nelerdir?

7- Çocuk işçilerle alakalı istismar suçlarının istatistiki bilgileri bakanlığınızda mevcut mudur? Yasak ve tehlikeli olan yaş aralıklarında ekonomik ve sosyal nedenlerden ötürü çalışmak zorunda olan çocuklarımızın ruh ve beden sağlığını korumak ve oluşabilecek sorunlar için önlem alan çalışmalarınız var mıdır?

8- 18 yaşına girene kadarki süreçte çalışmak zorunda olan ve henüz ruhsal ve fiziksel gelişiminin en verimli döneminde olan çocuk işçilerin bedensel, zihinsel, ahlaki ve psiko-sosyal gelişimlerinin, kişisel yatkınlık ve yeteneklerinin dikkate alınmadığı açıktır. Potansiyel genç nüfusumuzun daha verimli bir şekilde çalışma hayatına katılmaları için erken dönemler için geliştirilen politikalarınız nelerdir?

Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası 5. Kat F Blok E-507 Çankaya/Ankara

A M—şğ—Zğ—"—>—m m x—

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 06.05.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1623946 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Ersin BEYAZ tarafından yöneltilen 7/27444 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"Bakanlığımız çocuk işçiliği konusunda çalışmalar yapan kamu kurum ve kuruluşları, meslek kuruluşları, işçi-işveren kuruluşları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları arasında koordinasyon ve işbirliğini sağlamaktadır. Bu kapsamda, ülkemiz Uluslararası Çalışma Örgütünün temel sözleşmelerinden olan ve asgari çalışma yaşını düzenleyen 138 sayılı Sözleşme ile ülkelerin çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılmasına yönelik eylem programları belirlemesini ve uygulamasını düzenleyen 182 sayılı Sözleşmesini onaylamış olup ulusal mevzuatı ile politika ve programlarını söz konusu sözleşmelere uygun olarak düzenlemiştir.

Çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılması amacıyla 'Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı (2017- 2023)' uygulanmıştır. Cumhurbaşkanlığı İkinci 100 Günlük İcraat Programı kapsamında, 81 ilde Çocuk İşçiliği ile Mücadele Birimleri 2019 yılı Ocak ayı itibarıyla kurulmuştur. Ayrıca, Bakanlığımız koordinasyonunda 2025-2028 dönemi için hazırlanan yeni Ulusal İstihdam Siratejisi 1 Şubat 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Strateji'de, Sosyal Koruma-İstihdam İlişkisinin Güçlendirilmesi Temel Politika Alanı altında çalışma hayatında temel hakların korunması ve insana yakışır işlerin desteklenmesi kapsamında çocuk işçiliği ile mücadeleye yönelik tedbirlere yer verilmiş olup, bu kapsamda ilgili kurum ve kuruluşlarla çalışmalar yürütülmektedir. Diğer taraftan, mevsimlik tarım işçisi olarak başka illere giden işçiler ve ailelerinin yaşam koşullarının iyileştirilmesi ile başta eğitim ve sağlık olmak üzere kamu hizmetlerinin sağlanması amacıyla projeler uygulanmıştır.

Gençlerimizin kalıcı, kayıtlı ve nitelikli istihdam içine girmesini sağlayan, işsizliği azaltan ve ülkemiz rekabet gücünü büyüten kapsamlı Genç İstihdam Hamlesi 2026 yılında hayata geçirilmiştir. "Staj Desteği", "Geleceğim Meslekte', 'NEET İşgücü Uyum', 'İşe İlk Adım' ve "İŞKUR Gençlik' olmak üzere 5 ana programın çatısı olan bu Program ile gençlerin erken yaşta iş deneyimi kazanmaları, becerilerinin işgücü piyasasının ihtiyaçlarıyla uyumlu hale getirilmesi ve nitelikli istihdama yönelmeleri amaçlanmaktadır. Özel politika gerektiren gruplar başta olmak üzere 15 yaşını tamamlamış Türkiye İş Kurumuna (İŞKUR) kayıtlı işsizlerin mesleki niteliklerinin geliştirilmesine, iş deneyimlerini artırmalarına yardımcı olmak üzere aktif işgücü hizmetleri kapsamında mesleki eğitim kursları ve işbaşı eğitim programları düzenlenmektedir. Ayrıca, Danışman Bilgi Sistemi (DABİS) gençlerin eğitim ve kariyer planlamalarında önemli bir yer tutan lise ve üniversite tercih dönemlerinde doğru kararlar almalarına destek olmak amacıyla geliştirilen; ortaöğretim mesleki alanları ile yükseköğretim programlarının işgücü piyasası performanslarını ortaya koyan ve tercih süreçlerinin veriye dayalı olarak desteklenmesini sağlayan bir karar destek sistemi olarak uygulanmaktadır.

Bununla birlikte, Bakanlığımızca yürütülen tüm teftişlerde çocuklar öncelikli risk grubu olarak belirlenmekte, ayrıca çocuk işçiliğine ilişkin şikayet ve ihbarlar öncelikli olarak değerlendirilerek teftiş kapsamına alınmaktadır. Gerçekleştirilen teftişler sonucunda ise 4857 sayılı İş Kanununun "Çalıştırma Yaşı ve Çocukları Çalıştırma Yasağı' başlıklı 71 inci maddesi ile bu maddeye dayanılarak hazırlanan Yönetmelik hükümlerini ihlal eden işyerleri hakkında gerekli idari işlemler uygulanmaktadır. Ayrıca 4857 sayılı İş Kanunu'nun 'İşin düzenlenmesine ilişkin hükümlere aykırılık" başlıklı 104 üncü madgesinde Kanuna aykırılık durumunda uygulanacak idari para cezaları hükme bağlanmıştır. "

Prof. Dr. Vedat IŞSIKHAN

Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68

---

**Kaynak gösterme:** Ersin Beyaz (AK Parti, İstanbul). “Bakanlıkça yapılan işyeri denetimlerine ve çocuk işçiliğinin önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27444, 28 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27444-bakanlikca-yapilan-isyeri-denetimlerine-ve-cocuk-isciliginin-onlenmesi-icin-yapilan-calism (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ae21f6f6-61ca-4863-885b-019681f6b28d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
