# Tarımsal üreticilere sağlanan su kullanım hizmet bedellerinde yaşanan bölgesel farklılıklara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/27510 - **Veren:** Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 25 Nisan 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 194 gün sonra, 5 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/92cdfc15-da01-4431-a708-01967bade1ed - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27510-tarimsal-ureticilere-saglanan-su-kullanim-hizmet-bedellerinde-yasanan-bolgesel-farklilikla > Ferit Şenyaşar (DEM Parti), 25 Nisan 2025 tarihinde 7/27510 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 194 gün sonra, 5 Kasım 2025). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı alarak cevaplandırılmasını arz ederim. Ferit Şenyaşar Sulama birlikleri tarafından tarımsal üreticilere sağlanan su kullanım hizmet bedellerinde ciddi bölgesel farklılıklar yaşanmaktadır. Aynı ürün ve benzer sulama yöntemleri için belirlenen bu bedeller, sadece farklı iller arasında değil, aynı ilin ilçeleri arasında dahi büyük değişiklik göstermektedir. Örneğin, pamuk üretiminde Adana ilinde faaliyet gösteren Ceyhan Sol Sahil Sulama Birliği dönüm başına 850 TL hizmet bedeli belirlerken, Şanlıurfa'nın Suruç ilçesinde yer alan Topçu Gündaş Sulama Birliği aynı ürün ve sulama tipi için 2.900 TL talep etmektedir. Bu fahiş farklar, çiftçilerin üretim maliyetlerini doğrudan artırmakta, tarımsal üretimde o sürdürülebilirliği tehdit etmekte ve bölgesel ekonomik eşitsizlikleri derinleştirmektedir. Bu bağlamda, fiyat farklılıklarının sebepleri, denetim mekanizmalarının varlığı ve olası çözüm yolları kamuoyu açısından açıklığa kavuşturulması gereken konulardandır. Bu bağlamda: 1. Aynıürün ve benzer sulama yöntemleriyle üretim yapılmasına rağmen; Suruç ilçesinde dönüm başına 2.900 TL, Adana Ceyhan'da ise 850 TL su kullanım bedeli alınmasının gerekçesi nedir? Bu fiyat farkının belirlenmesinde hangi kriterler esas alınmaktadır? 2. Sulamabirliklerinin hizmet bedellerinde bölgeler arasında ciddi farklılıklar bulunmakta ve bu durum çiftçilerin üretim maliyetlerini doğrudan etkilemektedir. Tarım ve Orman Bakanlığı bu konuda herhangi bir denetim veya fiyat standardizasyonu mekanizması uygulamakta mıdır? 3. Su kullanım bedellerindeki bu farklılıkların üretici üzerindeki yükünü azaltmak amacıyla, sulama birliklerinin tarifelerine yönelik sulama tiplerine göre bir standart fiyat belirlenmesi veya fiyat farklarının devlet sübvansiyonu ile dengelenmesi yönünde bir çalışmanız var mıdır? ## Bakanlığın cevabı Sulama birliklerinin işletme ve bakım giderleri, detayda birçok alt kalemi barındırsa da esas itibarıyla personel, bakım ve onarım, araç ve makine parkı giderlerinin yanı sıra, terfili sulamalarda enerji ve diğer cari giderlerden oluşmaktadır. İzleme ve değerlendirme çalışmalarına göre maliyeti etkileyen başlıca gider unsurları aşağıda sıralanmıştır: e Sulama tesisinin klasik, kanaletli veya borulu sisteme göre inşa edilmesi, e Sulama tesisine suyun cazibeli, terfili veya yer altı suyu kuyuları ile sağlanması, e Sulama tesisinin terfili olması durumunda terfi merkezi sayısı, terfi yüksekliği vb, e Suiletim ve dağıtım kayıpları, e Sulama sahasında uygulanan sulama yöntemi (vahşi, yüzeysel, basınçlı vb), " Tesisten kaçak veya kontrolsüz su kullanım durumu, e Sulama tesisinin işletme yaşı ve kalan ekonomik ömrü, e Sulama tesisinin bakım ve onarım ihtiyacı, e Sulamatesisinin yenileme ihtiyacı ve sulama birliğinin imkanları, e İşletme, bakım ve onarım faaliyetlerinde kullanılan diğer girdi fiyatlarındaki artışlar (elektrik, asgari ücret, boru ve ekipmanları vb), e Projedeki planlama öngörülerinin gerçekleşme durumu, e" Sulama sahasındaki bitki deseni, e Sulama sahasında sulu tarım kültürü (entansif veya esktansif), geleneksel alışkanlıklar, çiftçinin işbirliği ve katılımı, e Sulama birliğinin kurumsal kapasitesi (teşkilat yapısı, personelin vasfı ve sayısı, araç ve iş makinası parkı durumu, araç veya iş makinası kiralama ihtiyacı), e Sulama sahasındaki toplulaştırma ve tarla içi geliştirme çalışmalarındaki durum ve ihtiyaç ile e Sulama birliğinin borç stoğu ve birliğin bu borcu ödeme kabiliyeti, mali yeterliliği ve etkinliği gelmektedir. Sulama birliklerinin işletme ve bakım sulama ücreti tarifeleri, denk bütçe esası çerçevesinde belirlenmekte olup gelir-gider dengesi gözetilerek her birlik kendi teknik, coğrafi ve ekonomik koşullarına uygun bir tarife belirlemektedir. Sulama sistemlerinin modemize edilmesi ve çiftçilerin maliyet yükünün azaltılması amacıyla yeni projeler geliştirilmektedir. 05.03.2022 tarihli ve 31772 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7381 sayılı Kanun'un 27'nci maddesiyle değiştirilen 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu'nun 3'üncü maddesinin dördüncü fıkrasının ç) bendi "Devraldığı tesisi DSİ'nin onayını almak suretiyle geliştirmek bu tesis ile ilgili yeni projeler yapmak veya yaptırmak, yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanmak üzere sulama tesisinin mütemmim cüzü olacak şekilde projeler geliştirmek, enerji tesisleri kurmak ve işletmek veya diğer kurum ve kuruluşlar tarafından geliştirilen, kurulan yenilenebilir enerji tesislerini devralarak işletmek, sulama birliğinin feshi hâlinde tesisleri çalışır hâlde DSİ'ye devretmek." hükmü çerçevesinde sulama tesislerinin mütemmim cüzü olacak şekilde yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanılması için çalışmalar yürütülmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa). “Tarımsal üreticilere sağlanan su kullanım hizmet bedellerinde yaşanan bölgesel farklılıklara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27510, 25 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27510-tarimsal-ureticilere-saglanan-su-kullanim-hizmet-bedellerinde-yasanan-bolgesel-farklilikla (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/92cdfc15-da01-4431-a708-01967bade1ed Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.