# Aydın'da yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/27512 - **Veren:** Bülent Tezcan (CHP, Aydın) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 28 Nisan 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 191 gün sonra, 5 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/762ee4e8-0891-4789-afdc-019681d561ca - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27512-aydin-da-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmesi-tale > Bülent Tezcan (CHP), 28 Nisan 2025 tarihinde 7/27512 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 191 gün sonra, 5 Kasım 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı rak yanıtlanmasını saygılarımla arz ve talep ederim. • Bülent Tezcan Aydın Milletvekili e zniii Aydın Sultanhisar ilçesinde ve Atça'da 24 Nisan 2025 tarihinde akşam saatlerinde gerçekleşen şiddetli dolu yağışı, başta çilek tarlaları olmak üzere kayısı bahçeleri, zeytinlikler ve henüz filizlenmiş karpuz-kavun fidelerinde büyük tahribata yol açmıştır. Dolu nedeniyle üreticilerin bir yıllık emeği yok olmuş, birçok çiftçinin geçim kaynakları ciddi şekilde zarar görmüştür. Üreticiler, "Dolu bizi bitirdi, halimiz çok kötü" ifadeleriyle yaşadıkları mağduriyeti dile getirmiştir. Bu bağlamda: 1. Aydın'ın Sultanhisar ve Atça bölgelerinde yaşanan dolu felaketine ilişkin Bakanlığınız tarafından herhangi bir hasar tespit çalışması yapılmış mıdır? 2. Doludan' etkilenen üreticilerin kaçı TARSİM sigortası kapsamındadır? Kaç üretici sigorta kapsamı dışındadır? 3. Sigorta kapsamında olan ürünlerin türü, sigortalı arazi miktarı ve bu ürünlerin tahmini ekonomik değeri nedir? Sigorta kapsamında olmayan üreticilerin ürünlerine ve arazilerine ilişkin tespit edilen zarar miktarı ve ekonomik kayıp ne kadardır? 4. Doludan etkilenen çiftçilerin zararlarının karşılanması için kısa vadede öngörülen herhangi bir destek ya da yardım planı var midi? 5. Bölgedeki çiftçilerin kredi borçlarının ertelenmesi veya yapılandırılması yönünde bir girişiminiz olacak mıdır? 6. Yeniden: üretimi desteklemek "amacıyla fide. veya tohum - desteği sağlanacak mıdır? vi ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir. Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır. Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır. Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır. Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 9067 oranında Devlet Prim Desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; 965 oranında "Şehit Yakını ve Gazi İndirimi", 905 oranında "Peşin Ödeme İndirimi", 9010 oranında "Kadın Çiftçi İndirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 965 oranında "Genç Çiftçi İndirimi" ve 905 oranında "Engelli Çiftçi İndirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de "010 ila 9015 oranlarında ve Tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise "010 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır. Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının "025 ile 9035'i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır. 2025 Yılında Meydana Gelen Zirai Don Nedeniyle Ürünleri Hasar Gören Çiftçilere Destekleme Ödemesi Yapılmasına İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 14.09.2025 tarihli ve 33017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.02.2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Söz konusu karar kapsamında 2025 yılı Şubat, Mart ve Nisan aylarında 65 ilde meydana gelen zirai don olayından etkilenen ve Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS)'ne kayıtlı olan çiftçilere (2025 üretim yılı için 13 Nisan'a kadar kayıtları bulunan) toplam 16 üründe (Antep fıstığı, armut, ayva, badem, ceviz, elma, erik, fındık, kayısı, kiraz, limon, mandalina, portakal, şeftali/nektarin, üzüm, vişne) destekleme ödemesi yapılmaya başlanmıştır. Müracaat eden ve hasarları il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerince tespit edilen; tarım sigortası yaptırmamış olanlar veya tarım sigortası bulunmakla birlikte don teminatı bulunmayan çiftçiler destekten yararlanmaktadır. Ödemeler, girdi maliyetleri, hasar alanları ve hasar oranları nispetinde hesaplanarak ödenmektedir. Bu kapsamda, tarım sigortası bulunan üreticilere 23 milyar TL hasar tazminatı ödenecek olup bugüne kadar 19 milyar TL"si ödenmiştir. Tarım sigortası bulunmayan ancak ÇKS'ye kayıtlı üreticilere ise 23,5 milyar TL destekleme ödemesi yapılacak olup 13,4 milyar TL'si ödenmiştir. 8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren "025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar 9020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir. Ayrıca, TBMM tarafından 2025 yılının Nisan ayında ülkemizde gerçekleşen zirai don olayının sonuçlarının araştırılması, üreticilerin ve tarımsal ürünlerin uğradığı zararların tespiti ve gelecekte yaşanabilecek benzer olayların etkilerinin en aza indirilmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu kurulmuştur. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Bülent Tezcan (CHP, Aydın). “Aydın'da yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27512, 28 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27512-aydin-da-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmesi-tale (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/762ee4e8-0891-4789-afdc-019681d561ca Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.