# Kayseri ilinde olası bir kuraklığa karşı alınan önlemlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/27518 - **Veren:** Mustafa Baki Ersoy (MHP, Kayseri) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 28 Nisan 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 225 gün sonra, 9 Aralık 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/faa59449-526d-4908-9b8a-0196820b66c9 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27518-kayseri-ilinde-olasi-bir-kurakliga-karsi-alinan-onlemlere-iliskin > Mustafa Baki Ersoy (MHP), 28 Nisan 2025 tarihinde 7/27518 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 225 gün sonra, 9 Aralık 2025). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98. Maddesi ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. M. Baki ERSOY Kayseri Milletvekili İklim değişikliği ve yağış rejimlerindeki düzensizlik, ülkemizin pek çok bölgesinde olduğu gibi Kayseri ilimizde de olası kuraklık riskini artırmaktadır. Özellikle sulama ihtiyacının yoğun olduğu tarım havzalarında ve hayvancılıkla geçinen kırsal bölgelerde, kuraklık Kaynaklı su yetersizliğine dair endişeler artmaktadır. Olası bir kuraklık senaryosunda, Yamula Barajı, Bahçelik Barajı, Sarımsaklı Ovası ve Sultan Sazlığı gibi kritik su alanlarında yaşandbilecek çekilmelere karşı suyun daha verimli kullanılması, alternatif kaynakların devreye alınması ve üreticilerin desteklenmesi yönündeki hazırlık düzeyi kamuoyu açısından önem arz etmektedir. Bu kapsamda; 1. Bakanlığımız tarafından Kayseri özelinde hazırlanmış olası kuraklık senaryoları ve etki analizleri bulunmakta mıdır? Varsa bu çalışmalar hangi kurumlarla iş birliği içinde yürütülmektedir? 2. Kayseri'de özellikle kırsal bölgelerdeki üreticilere yönelik, su tasarrufu sağlayan modem sulama sistemlerine geçiş için sağlanan teşvik ve hibelerin kapsamı nedir? 3. Yeraltı su seviyelerinin düşüşüyle ilgili olarak Bakanlığınızca yapılan son ölçümler neyi göstermektedir? Önlem alınan kritik bölgeler belirlenmiş midir? 4. Olası bir kuraklık durumunda tarımsal üretimin devamlılığı için acil destek planı veya tazminat mekanizması hazırlanmış mıdır? 2, 5. Kuraklık riskine karşı yerel yönetimlerle koordineli biçimde yürütülen yağmur suyu toplama, su geri kazanımı veya kuraklığa dayanıklı ürün teşviki gibi projeler var mıdır? 6. Önümüzdeki yıllarda Kayseri'deki su kaynaklarının güvenliği adına yeni baraj, gölet veya su toplama projeleri planlanmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı İklim değişikliğinin etkilerinin yoğun olarak hissedildiği Akdeniz iklim kuşağında yer alan ülkemizde büyüyen ekonomi ve artan üretimle tarımda, sanayide, enerjide, turizmde ve daha birçok sektörde suya olan ihtiyaç artmaktadır. Bakanlığımızca 2016 yılında tamamlanan "İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi" ile iklim değişikliğinin tüm havzalarda yüzey ve yer altı sularına muhtemel etkisi tespit edilmiş ve gerekli uyum faaliyetleri belirlenmiştir. Ülkemizde tüm sektörlerde suyun verimli kullanılması ve su verimliliği konusunda toplumsal farkındalığın artırılması amacıyla 31.01.2023 tarihinde "Ulusal Su Verimliliği Seferberliği" başlatılmıştır. Seferberlik kapsamında kentsel, endüstriyel ve tarımsal su verimliliğinin sağlanmasına ilişkin rehber dokümanlar hazırlanmış olup www.suverimliligi.gov.tr adresinden dokümanlara ulaşılabilmektedir. Tüm sektörlerde su verimliliği bilincinin oluşturulması ve farkındalık oluşturulması maksadıyla ülke genelinde eğitim çalışmaları yürütülmektedir. Suyun verimli kullanılmasına ilişkin afişler ve reklam panoları hazırlanmış olup halkın farkındalığının sağlanması maksadıyla ortak alanlarda sergilenmeye başlanılmıştır. Su verimliliği seferberliğinin uygulanmasına yönelik 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmi Gazete'de "Su Verimliliği Yönetmeliği" yayımlanmıştır. Mezkur Yönetmelik ile sektörel su kullanımlarının izlenmesi, kayıt altına alınması, orantısız su kullanımlarının ve su kayıplarının azaltılması, ekosistemlerin ve su kaynaklarının korunarak her türlü su kullanımında verimliliğin sağlanması hedeflenmektedir. Ulusal su verimliliği hedeflerinin ve stratejilerinin ortaya konulduğu "Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023-2033)" hazırlanmıştır. Planda, sektörel ve bireysel su kullanımlarında hedefler, stratejiler, eylemler ve sorumlu kurumlar belirlenmiştir. Ayrıca plan kapsamında tarımsal su kullanım verimliliğini artıran uygulamaların yaygınlaştırılmasıyla mevcut durumda 9050 olan sulama randımanının 2030 yılına kadar 9060, 2050 yılına kadar 9065 seviyesine yükseltilmesi hedeflenmektedir. Bulunduğumuz yüzyıl için yapılan iklim etki değerlendirmeleri, artan sıcaklıklar ve değişen yağış rejimi neticesinde tarımsal sulama, endüstri, kentsel ve turizm kullanımlarının hangi ölçüde artacağı ile ilgili olarak gelecek dönemlere ilişkin su ihtiyaçları projeksiyonları yapılmıştır. Bakanlığımızca çevre, içme suyu, tarım, sanayi, hayvancılık, turizm vb. sektörlerin adil ve dengeli su paylaşımını sağlamak aynı zamanda su kullanımından elde edilecek faydayı en üst seviyeye çıkarmak amacıyla havza ve alt havza bazında Sektörel Su Tahsis Planları (SSTP) hazırlanmaktadır. Şu ana kadar Seyhan, Gediz, Küçük Menderes, Konya, Akarçay, Burdur, Batı Akdeniz, Kuzey Ege, Büyük Menderes, olmak üzere 9 havzada SSTP tamamlanmış ve yayımlanmıştır. SSTP ile havza ve alt havza ölçeğinde her sektörün ihtiyacı olan suyun, ekonomik, sosyal ve çevresel açıdan analiz edilerek planlanması yapılmaktadır. Bu çalışmalarda iklim değişikliği sebebiyle oluşabilecek kuraklık risklerine karşı normal durum ve 4 farklı kuraklık senaryosu Strateji Geliştirme Başkanlığı (hafif kurak, orta kurak, şiddetli ve çok şiddetli kurak dönemler) ile geleceğe yönelik havzadaki çevre, içme suyu, tarım, sanayi, hayvancılık, turizm gibi sektörlerin havza bazındaki su taleplerine uygun olarak su tahsis senaryoları hazırlanmakta ve su tahsis planlaması yapılmaktadır. İklim değişikliğinin tarımsal üretim ve gıda arzı üzerindeki etkileri değerlendirilmekte ve tarım sektöründeki riskler en aza indirilmektedir. İklim değişikliğinin tarım sektörü üzerindeki olumsuz etkileri ise daha sıcak ve az yağışlı iklim koşulları, ekstrem meteorolojik olaylarda artış, su kaynaklarında azalma, kuraklık şiddetinde artış, su ve toprak kalitesinde bozulma ve biyolojik çeşitliliğin azalması gibi hususlar olarak sıralanmaktadır. Bu bağlamda; Bakanlığımız koordinatörlüğünde ülkemiz şartlarına uygun 2008-2012, 2013- 2017, 2018-2022 ve 2023-2027 dönemine ait Türkiye Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı hazırlanarak uygulamaya konulmuştur. Kuraklık risklerinin olumsuz etkilerinin asgari düzeye indirilmesi ve kuraklıklara karşı hazırlıklı olunması maksadıyla ülkemizdeki (Kayseri ilinin yer aldığı Kızılırmak Havzası ve Seyhan Havzası'nın da dahil olduğu) 25 nehir havzası için Kuraklık Yönetim Planları hazırlanmıştır. Kuraklık Yönetim Planları kapsamında su kaynaklarımızın verimli kullanılması ve kuraklıklara karşı hazırlıklı olunmasına yönelik olarak belirlenen tedbirler aşağıda sıralanmaktadır. e Sulamaalanlarının rehabilitasyonu ve modern sulama sistemlerine geçilmesi, e İçme ve kullanma suyu şebekelerindeki kayıp kaçakların azaltılması, " Sanayi sektöründe kullanılan suyun geri kazanılması ve temiz üretim tekniklerinin yaygınlaştırılması, e Alternatif su kaynaklarının belirlenmesi, e Gözlem ağının geliştirilmesi, " Kullanılmış suların yeniden kullanımının sağlanması, " Kuraklığa dayanıklı bitkisel ürünlerin artırılması, e Kuraklığın ekosistem üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması ve "e Kuraklık farkındalığının artırılması. IV. Tarım Orman Şurası Sonuç Bildirgesi'nde de iklim değişikliği ve kuraklıkla ilgili hedefler yer almaktadır. Sonuç bildirgesinde; iklim değişikliği etkilerine dayanıklı yeni bitki çeşitlerinin ve hayvan ırklarının geliştirilmesi ile kuraklık ve aşırı hava olaylarına karşı erken uyarı ve dijital kuraklık izleme sisteminin kurulması kararları alınmıştır. Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı'nın yol göstericiliğinde illerin kendi dinamiklerine ve özel koşullarına uygun olarak "İl Kuraklık Eylem Planı" oluşturulmuştur. İl Eylem Planı kapsamında; Vali başkanlığında ilgili kurum ve kuruluşların katılımı ile oluşturulan İl Kriz Merkezi kararlarıyla olası kuraklık ile ilgili tedbirler alınarak il bazında uygulanmaktadır. Bu bağlamda; Kayseri ili 2025 yılı kuraklık toplantısında suyun tasarruflu kullanılmasına ilişkin kararlar alınmış olup ilgili kurum ve kuruluşların kararlara uyması gerektiği belirtilmiştir. Kayseri ilinde "Kayseri Kocasinan Höbek Göleti ve Sulaması", "Kayseri Pınarbaşı Şehit Arda Şen Göleti ve Sulaması" işlerinin planlaması tamamlanmış olup "Kayseri Pınarbaşı Aşağı Strateji Geliştirme Başkanlığı Karagöz Sulaması Yenileme" ve "Kayseri Pınarbaşı Büyükgümüşgün Sulaması Yenileme" işlerinin planlama aşaması devam etmektedir. Ülkemizdeki yer altı suyu seviyeleri, akifer türüne ve havzadaki yer altı suyu tüketimine bağlı olarak son 10 yıl esas alındığında 0,5 m ila 10 m arasında düşüm göstermiştir. 167 sayılı Yeraltısuları Hakkında Kanun kapsamında emniyetli rezerv oranında yer altı suyu tahsisleri yapılmakta olup emniyetli rezervi dolmuş sahalar yeni yer altı suyu tahsislerine kapatılmaktadır. Yasal olmayan yer altı suyu çekimleriyle ilgili 167 sayılı Kanun'un 18'inci maddesi kapsamında idari işlem uygulanmaktadır. Ayrıca "Kuraklık Tahmini ve Erken Uyarı Sisteminin Kurulması" çalışmalarına başlanmış olup 2027 yılında tamamlanması hedeflenmektedir. Bu sistemle kuraklık öncesinde tarım, içme suyu, turizm, sanayi gibi su kullanan sektörlere gerekli uyarılar yapılarak kuraklık zararlarının en aza indirilmesi hedeflenmektedir. Bakanlığımızca 2021 yılından itibaren ülke genelinde işlenmeyen ve nadasa bırakılan arazilerde gerek bitkisel üretimin artırılması gerekse kuraklığa dayanıklı çeşitlerin ekilişlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" yürütülmektedir. Proje kapsamında uygun münavebe planı ve ekim yöntemleri uygulayarak stratejik ürünlerin üretiminde kullanılması, iklim değişikliğini dikkate alarak uygun çeşitlerle hububat, baklagil ve yağlı tohumlu bitkilerin üretiminin geliştirilmesi sağlanmaktadır. Tarımda dijitalleşme ile bitkinin ne zaman ne kadar sulama suyuna ihtiyaç duyduğunun tahmin edilmesi için dijital sulama yönetimi projeleri yürütülmektedir. Bu amaçla TAGEM-SuET (Sulama Yönetimi ve Bitki Su Tüketimi Sistemi) hayata geçirilmiştir. Tarımsal kuraklığın izlenmesi ve kuraklık internet portalının oluşturulması çalışmaları tamamlanmıştır. "Dijital Sulama Yönetim Sistemi Geliştirilmesi (DiSU)" projesi kapsamında 6 farklı bölgede çalışmalar yürütülmektedir. Çeşit geliştirme Ar-Ge faaliyetleri sonucunda tarla bitkilerinde kuraklığa dayanıklı 79 çeşit tescil edilerek üretimde yaklaşık 9020 artış sağlanmıştır. Bakanlığımızca, tarımsal üretimde suyun etkin ve verimli kullanılması amacıyla, 2800 sayılı "Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar ve Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımlarının Desteklenmesine İlişkin Karar" ve bu Karar kapsamında hazırlanan "Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Bireysel Sulama Sistemlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (2021/7)" hükümleri doğrultusunda, modem basınçlı sulama sistemlerinin çiftçiler tarafından benimsenmesi ve yaygınlaşması hedeflenmektedir. Bu kapsamda, 2025 yılında projeye esas hibe üst limiti 10.000.000 TL olarak belirlenmiş olup "050 oranında hibe desteği sağlanmaktadır. Sulama sistemleri başvuru konuları aşağıda sıralanmaktadır. " Tarla içi damla sulama sistemi kurulması, e Tarla içi yağmurlama sulama sistemi kurulması, e Tarla içi mikro yağmurlama sulama sistemi kurulması, Strateji Geliştirme Başkanlığı e Tarla içi yüzey altı damla sulama sistemi kurulması, e Lineer veya Center Pivot sulama sistemi kurulması, e Tamburlu sulama sistemi kurulması, se Güneşenerjili sulama sistemi kurulması, e Tarımsal sulama amaçlı güneş enerji sistemleri ve " Akıllı sulama sistemleri. Kurak ve yarı kurak bölgelerde yağış sularından maksimum fayda sağlanmak üzere yağmur hasadı projeleri yürütülmektedir. 2022 yılında Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında tarımsal kuraklığı önlemeye yönelik kırsalda yağmur hasadı için havuz yapımı (Jeomembran) 9050 hibe kapsamına alınmıştır. IPARD III Programı kapsamında çıkılan ve çıkılacak çağrılarda 9050-75 değişen oranlarda yatırım tedbirlerine (damla sulama, yağmurlama, pivot ve tamburlu sulama sitemlerinin ayrıca suyun kaynağından çıkarılmasında ihtiyaç duyulan enerjinin karşılanabildiği modern tarımsal solar sulama sistemlerinin dahil olduğu) hibe desteği sağlanmaktadır. İklim değişikliği kaynaklı risklerin etkilerini en aza indirmek için Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) kapsamında yer alan "Köy Bazlı Verim Sigortası" ile kuru tarım alanlarında yetiştirilen buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, nohut, kırmızı mercimek, yeşil mercimek ve yağlık ayçiçeği ürünlerinde kuraklık, don, sıcak rüzgâr, sıcak hava dalgası, aşırı nem ve aşırı yağış risklerinden kaynaklı verim azalışları teminat altına alınmaktadır. Köy Bazlı Verim Sigortası kapsamında poliçede yazılı primin 9670'i Devlet tarafından karşılanmaktadır. Bakanlığımız tarafından su kısıtının belirlendiği bölgelerde, belirlenen kriterlere uygun üretim yapan üreticilerimizin Devlet Destekli Tarım Sigortası yaptırmaları halinde; poliçe primi üzerinden 9010 oranında "Su Kısıtı Desteği" indirimi uygulanmaktadır. 8038 ve 8039 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024-31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9625-0100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir. Bu doğrultuda, e Basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına 15 milyon TL üst limite kadar *0100"e varan faiz/kâr payı desteği, e Hayvancılık, kanatlı sektörü ve su ürünleri sektöründe yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave 945, e Bitkisel üretim konularında işletme kredi/finansman kullandırımlarında basınçlı sulama sistemi kullanımında ilave 9410, e Kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave 620, yatırımlarda yağmur suyu hasatı değerlendirildiğinde ilave 9010 ve e Planlı üretime uygun üretim yapan faydalanıcılara ilave 9620 faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Baki Ersoy (MHP, Kayseri). “Kayseri ilinde olası bir kuraklığa karşı alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27518, 28 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27518-kayseri-ilinde-olasi-bir-kurakliga-karsi-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/faa59449-526d-4908-9b8a-0196820b66c9 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.