# Bolu ilinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/27704 - **Veren:** Türker Ateş (CHP, Bolu) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 30 Nisan 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 160 gün sonra, 7 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0b2dcd85-a74e-429b-946e-019690e9bb54 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27704-bolu-ilinde-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmesi-t > Türker Ateş (CHP), 30 Nisan 2025 tarihinde 7/27704 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 160 gün sonra, 7 Ekim 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yanıtlanması için gereğini arz ederim. Bolu ilimiz genelinde geçtiğimiz günlerde meydana gelen ani sıcaklık düşüşü sonucu etkili olan zirai don, özellikle meyve üreticilerini olumsuz yönde etkilemiştir. Elma, armut, kiraz, vişne, ceviz gibi birçok meyve türünün bulunduğu bahçelerde büyük çaplı ürün • kayıplarının yaşandığı, bazı üreticilerin ağaçlarının tamamen zarar gördüğü ifade edilmektedir. Bu tür afetlerin çiftçimize etkilerini hafifletmek için alınacak önlemler ve sunulacak destekler büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda; 1. Bolu genelinde son yaşanan zirai don olayından etkilenen ilçe, mahalle ve köyler tespit edilmiş midir? 2. Ürün kaybı yaşayan çiftçilerin zarar tespiti yapılmış mıdır? Yapıldıysa tespit edilen toplam zarar miktarı nedir? i 3. Ürün kaybı yaşayan çiftçilerimizden kaçı TARSİM kapsamında sigortalıdır? Kaçı Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlıdır? 4. Zirai don afeti nedeniyle mağduriyet yaşayan çiftçilere herhangi bir maddi destek, kredi ertelemesi veya hibe planlanmakta mıdır? 5. Bolu'da don riskine karşı önleyici tarımsal uygulamaların yaygınlaştırılması için Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır? 6. Benzer afetlerin gelecekte üreticiyi daha az etkilemesi için Bolu özelinde bir erken uyarı sistemi, sigorta teşviki veya alternatif ürün yönlendirmesi gibi politikalar düşünülmekte midir? TBMM Halkla İlişkiler Binası Üçüncü Kat No: B309 Bakanlıklar / Ankara ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir. Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde iilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır. Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır. Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip ililçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır. Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 9667 oranında devlet prim desteği sağlanmasının yanı sıra çifiçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; 65 oranında "şehit yakını ve gazi indirimi", 965 oranında "peşin ödeme indirimi", 910 oranında "kadın çiftçi indirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 965 oranında "genç çiftçi indirimi" ve 903 oranında "engelli çiftçi indirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 9010 ila 9015 oranlarında ve tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise 9610 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır. Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9625 ile 9635'i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır. 2025 Yılında Meydana Gelen Zirai Don Nedeniyle Ürünleri Hasar Gören Çiftçilere Destekleme Ödemesi Yapılmasına İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 14.09.2025 tarihli ve 33017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.02.2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Söz konusu karar kapsamında 2025 yılı Şubat, Mart ve Nisan aylarında meydana gelen zirai don olayından etkilenen 65 ilde toplam 16 üründe hasar gören çiftçilere destekleme ödemesi yapılacaktır. Bu kapsamda, 2025 üretim yılı için 13 Nisan'a kadar (bu tarih dâhil) Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kayıtları bulunan, Antep fıstığı, armut, ayva, badem, ceviz, elma, erik, fındık, kayısı, kiraz, limon, mandalina, portakal, şeftali/nektarin, üzüm, vişne ürünleri zarar görenlere destek verilecek. Müracaat eden ve hasarları ilfilçe tarım ve orman müdürlüklerince tespit edilen; tarım sigortası yaptırmamış olanlar veya tarım sigortası bulunmakla birlikte don teminatı bulunmayan çiftçiler destekten yararlanacaktır. Ödemeler, girdi maliyetleri, hasar alanları ve hasar oranları nispetinde hesaplanarak ödenecektir. 8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren "025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak 1 yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar 9020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir. Ayrıca, TBMM tarafindan 2025 yılının Nisan ayında ülkemizde gerçekleşen zirai don olayının sonuçlarının araştırılması, üreticilerin ve tarımsal ürünlerin uğradığı zararların tespiti ve gelecekte yaşanabilecek benzer olayların etkilerinin en aza indirilmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu kurulmuştur. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Türker Ateş (CHP, Bolu). “Bolu ilinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27704, 30 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27704-bolu-ilinde-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmesi-t (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0b2dcd85-a74e-429b-946e-019690e9bb54 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.