# Antalya ilinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/27707 - **Veren:** Cavit Arı (CHP, Antalya) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 30 Nisan 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 160 gün sonra, 7 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fad9b488-8e52-4c96-99cb-01969f4bc753 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27707-antalya-ilinde-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmes > Cavit Arı (CHP), 30 Nisan 2025 tarihinde 7/27707 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 160 gün sonra, 7 Ekim 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Saygılarımla, i AVNCavitARI Antalya Milletvekili Son yıllarda iklim değişikliğinin etkileri tarım üzerinde daha sert hissedilmeye başlandı. Mart ve Nisan aylarında peş peşe yaşanan zirai don olayları üreticimizin emeğini, alın terini yok etti. Ülkemiz genelinde yaşanan don olayı sebebiyle çiftçimiz, üreticimiz ürünlerinde ciddi kayıplar yaşamıştır. Antalya'nın Korkuteli ilçesi Dereköy, Sülekler, Esenyurt ve Bayat Bölgesinde yaşanan zirai don, bölgedeki tarımsal üretimi büyük ölçüde sekteye uğrattı. Çiçekten meyveye dönüşme aşamasında olan meyveler geçtiğimiz günlerde yaşanan don felaketi nedeniyle kurumuş durumda. Bu sadece Esenyurt'ta değil; Korkuteli'nin genelinde ve Elmalı, Gündoğmuş, Akseki ve Alanya'nın, Gazipaşa'nın, Kaş'ın yayla köylerinde yaşanmış bir felakettir. Çiftçimizin tanıda ağaçlardaki çiçeklerin meyveye dönüştüğü bu günlerde yaşanan felaketten dolayı meyve ağaçları, sebze üretimi ve tarla bitkilerinde ciddi zararlar meydana gelmiş elde edilebilecek olan ürünün neredeyse Yo10'u kadar ancak ürün elde edileceğini tahmin edilmektedir. Yaşanan süreç neticesinde zirai don, hem bölgesel hem de ülke genelinde bir doğal afet olarak kabul edilmelidir. Zirai don felaketi nedeniyle çiftçilerimizin oldukça zor durumda oldukları ve ilerleyen süreçte bu durumun ağırlaşarak devam edeceği çok açıktır. Bu yüzden Devlet üreticisine sonuna kadar sahip çıkmalıdır. Bu bağlamda; 1. Zirai don nedeniyle zarar gören tarım alanlarının tespiti yapılmış 'mıdır ve ne kadar ürün zarar görmüştür? 2. Bölgesel veya ülke bazında zirai dondan dolayı çiftçilerimize yönelik 'doğal afet' ilan edilmesi ile ilgili bir çalışmanız bulunmakta mıdır? 3. Yaşanan afet neticesinde çiftçilerimizin ve üreticilerimizin zararının giderilmesine yönelik destek planlaması yapılmakta mıdır? 4. Çiftçilerimizin Ziraat Bankası ve diğer finans kurumlarına olan tarımsal kredi borçları için faizsiz erteleme yapılıp; çiftçilerimize yeni krediler sağlanacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir. Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır. Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır. Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip illilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım si gortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır. Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 9667 oranında devlet prim desteği sağlanmasının yanı sıra çifiçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; 905 oranında "şehit yakını ve gazi indirimi", 905 oranında "peşin ödeme indirimi", 9610 oranında "kadın çiftçi indirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 95 oranında "genç çiftçi indirimi" ve 905 oranında "engelli çiftçi indirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 9010 ila 9015 oranlarında ve tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise 9610 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır. Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 925 ile 9635"i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır. 2025 Yılında Meydana Gelen Zirai Don Nedeniyle Ürünleri Hasar Gören Çiftçilere Destekleme Ödemesi Yapılmasına İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 14.09.2025 tarihli ve 33017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.02.2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Söz konusu karar kapsamında 2025 yılı Şubat, Mart ve Nisan aylarında meydana gelen zirai don olayından etkilenen 65 ilde toplam 16 üründe hasar gören çiftçilere destekleme ödemesi yapılacaktır. Bu kapsamda, 2025 üretim yılı için 13 Nisan'a kadar (bu tarih dâhil) Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kayıtları bulunan, Antep fistığı, armut, ayva, badem, ceviz, elma, erik, fındık, kayısı, kiraz, limon, mandalina, portakal, şeftali/nektarin, üzüm, vişne ürünleri zarar görenlere destek verilecek. Müracaat eden ve hasarları il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerince tespit edilen; tarım sigortası yaptırmamış olanlar veya tarım sigortası bulunmakla birlikte don teminatı bulunmayan çiftçiler destekten yararlanacaktır. Ödemeler, girdi maliyetleri, hasar alanları ve hasar oranları nispetinde hesaplanarak ödenecektir. 8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren "025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak 1 yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar 7020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir. Ayrıca, TBMM tarafından 2025 yılının Nisan ayında ülkemizde gerçekleşen zirai don olayının sonuçlarının araştırılması, üreticilerin ve tarımsal ürünlerin uğradığı zararların tespiti ve gelecekte yaşanabilecek benzer olayların etkilerinin en aza indirilmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu kurulmuştur. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Cavit Arı (CHP, Antalya). “Antalya ilinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27707, 30 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27707-antalya-ilinde-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmes (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fad9b488-8e52-4c96-99cb-01969f4bc753 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.