# Yurt dışındaki e-ticaret firmalarının Türkiye temsilciliklerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/27834
- **Veren:** Seda Kâya Ösen (Bağımsız, İzmir)
- **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat)
- **Veriliş tarihi:** 5 Mayıs 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 134 gün sonra, 16 Eylül 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b0bad938-4cd7-431b-85f3-0196a481594c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27834-yurt-disindaki-e-ticaret-firmalarinin-turkiye-temsilciliklerine-iliskin

> Seda Kâya Ösen (Bağımsız), 5 Mayıs 2025 tarihinde 7/27834 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 134 gün sonra, 16 Eylül 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.

İzmir rik

Ticaret Bakanlığının e-ticarette haksız rekabet ve tekelleşmenin önüne geçmek amacıyla hazırlamış olduğu Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, 2022 yılının temmuz ayında yasalaşmış ve I Ocak 2024 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Ticaret Bakanlığı sonrasında da E-ticaret kanununu destekleyici alt mevzuatları tamamlamıştır. İlgili kanunlar çerçevesinde yerli üreticilerimizi ve firmalarımızı korumak adına uluslararası firmalara, Türkiye'ye temsilci atama yükümlülüğü getirilmiştir. Ancak buna karşın, halen, bazı uluslararası e-ticaret firmalarının Türkiye'ye temsilci atamadığı bilinmektedir. Bu durum da yerli üretici ve firmalarımızın mağdur olmasına sebep olmaktadır. Ticaret Bakanlığı, e-ithalatla yurda güvensiz ve kalitesiz ürün girişini azaltmak için gümrüksüz alışveriş limitini düşürüp vergileri artırmasına rağmen bu soruna tam olarak çare bulunamamıştır.

Nitekim, Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği ile Ev ve Mutfak Eşyaları Sanayicileri ve İhracatçıları Derneğinin, kamuoyuna yansıyan şikayetleri de yaşanan mağduriyetin boyutlarını gözler önüne sermektedir. Ayakkabı Sanayicileri Derneğinin sektör üzerine yaptığı bir çalışma sonucu elde edilen verilere göre sadece geçen yıl, Çin'de faaliyet gösteren ve Türkiye'de temsilcisi bulunmayan bir platformdan 7-8 milyon çift ayakkabı sipariş ettiği anlaşılmıştır. Söz konusu durum yerli sanayicinin ürettiği kaliteli ürünlerin rekabet gücünü zayıflatırken, aynı zamanda ciddi istihdam kayıplarına da neden olmaktadır. Yine sektör temsilcilerinin açıkladığı verilere göre 2022 yılında 380 bin dolaylarında olan istihdam bugün 250 binin altına gerilemiştir. 130 bine yaklaşık istihdam kaybının sebepleri arasında denetimsiz ve kontrolsüz e-ithalat gösterilmektedir. Ayakkabı sektöründe ihracat seviyesi 1.2 milyar dolar civarında seyrederken ithalat tutarı da 1.7 milyar dolara yükselmiştir.

Bununla birlikte 30 Euro'nun altındaki gümrüksüz ürünlerin, gümrükten geçişinde herhangi bir teste tabi tutulmadığı da bilinmektedir. Öte yandan bu durum, haksız rekabet ve ülkemizdeki istihdam daralmasının yanı sıra bir de halk sağlığı ile ilgili endişelere de sebep olmaktadır. Bu konuda Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği, Ticaret Bakanlığı ile temasa geçmiş ve bu şekilde Türkiye'ye getirilen ayakkabıların kanserojen ve alerjen risk taşıdığına yönelik iddiaların araştırılmasını istemiştir.

Benzer şikayetler ev ve mutfak eşyaları sanayicilerinden de gelmektedir. Özellikle, mutfaklarda kullanılan küçük elektrikli ev aletlerinin e-ithalat yoluyla Çin'den gümrüksüz bir şekilde ülkemize sokulması bir çok riski beraberinde getirmektedir. Güvensiz ürünle karşılaşan vatandaşlar karşılarında muhatap da bulamamaktadır

Bu bağlamda;

I- Ticaret Bakanlığı, E-Ticaret Kanunu kapsamında ülkemize temsilci ataması gereken ancak halen atamayan firmalara ilişkin nasıl bir önlem alacaktır, bu konuda bir çalışma başlatılmış mıdır?

2- 2024 yılı içerisinde ve I Ocak 2025 — 1 Mayıs 2025 tarihleri arasında ülkemize gümrüksüz şekilde giren ürün tutarının toplamı ne kadardır?

3- E-ithalat ile yurda giren ve kanserojen riski taşıyan bu ayakkabı ve mutfak gereçlerinin toplatılması için bir çalışma yapılacak mıdır?

4- E-ticaret kanunu çerçevesinde yurt içinde yerleşik e-ticaret şirketlerine yönelik birçok düzenleme getirilmekte ve belli kısıtlamalar uygulanmaktadır. Ancak yurt dışı yerleşik şirketlerin bu düzenlemelere tabi olmadan faaliyet gösterdikleri görülmektedir. Bu durumda kanunun yerli şirketleri koruma amacı nasıl yerine getirilecektir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o :12.05.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1626832 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, İzmir Milletvekili Sayın Seda KÂYA ÖSEN tarafından verilen 7/27834 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Prof. Dr. Ömer BOLAT

Bakan

TİCARET BAKANLIĞI

İzmir Milletvekili Sayın Seda KÂYA ÖSEN'e Ait 7/27834 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 44) Güçlü sermaye yapısı ve rekabet gücüne sahip bazı küresel e-ticaret pazar yerlerinin, son bir yıl içinde ülkemize yönelik faaliyetlerini artırdığı, reklam ve indirim kampanyaları aracılığıyla marka bilinirliğini güçlendirdiği ve yurt içi piyasada güç kazandığı görülmektedir. Bu faaliyetler; ekonomik etkilerinin yanı sıra, gümrük mevzuatı, ürün güvenliği, tüketici hakları ve dış ticaret politikaları açısından çok boyutlu şekilde değerlendirilmektedir.

Bakanlığımızca, e-ihracatın sürdürülebilir şekilde artırılması, e-ithalatın ise ekonomik denge ve yerli üretici hassasiyetiyle yönetilmesi amacıyla bütüncül stratejiler geliştirilmekte, gerekli düzenleyici tedbirler hayata geçirilirken, uluslararası gelişmeler yakından takip edilmektedir. Böylece, yerli üreticilerimizin küresel pazarlarda daha güçlü bir şekilde yer alması, iç piyasada adil rekabetin sağlanması, tüketicilerin haklarının korunması ve uzun vadede dijital ticaret ekosistemimizin sağlıklı şekilde gelişmesi hedeflenmektedir. "Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği" bu hedefe yönelik olarak yayımlanarak 01/04/2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik ile, sanal pazaryerlerinde satılan ürünlerin ürün güvenliği gereklerini taşıyıp taşımadıklarının sanki fiziki bir mağazada satılıyormuş gibi hem görseller hem de yazılı bilgiler ile tüketicilere gösterilmesi gerekmektedir. Yine Yönetmelik kapsamında, ürün güvenliği bilgilerinin yanında ürünün satıcısı, imalatçısı, ithalatçısı kimse adres ve iletişim bilgileriyle birlikte bunların satış ilanlarına yansıtılması gerekmektedir. Bu bilgileri sağlamak, ürünü satışa koyana ait bir sorumluluk olmakla birlikte Aracı Hizmet Sağlayıcılardan da, bu bilgilerin sunulabileceği ilgili alanları açması, bu altyapıyı sağlaması beklenmektedir.

Öte yandan, Yönetmelik kapsamında, Bakanlığımızın internet sayfasında yayımlanan listede yer alan mevzuat kapsamında yer alan ve imalatçısı veya ithalatçısı Türkiye'de yerleşik olmayan ürünler için Türkiye'de yerleşik bir iktisadi işletmeci bulunma zorunluluğu getirilmiştir.

Yukarıda bahsedilen gerekliliklere uyulmaması durumunda denetim otoritesinden gelen ilan kaldırma taleplerinin 24 saat içerisinde yerine getirilmesini beklenmektedir. Bunun için, Aracı Hizmet Sağlayıcılar bünyesinde Ürün Güvenliği Temas Noktaları oluşturulması gerekmektedir. Bu birimler vasıtasıyla denetimi yapan kuruluşlarla hızlı bir bilgi alışverişi ve iş birliği sağlanması hedeflenmektedir.

Mevzuata aykırı bir şekilde piyasaya arz edilen ürünlere yönelik ise; Yönetmeliğin 12'nci maddesine göre, yetkili kuruluş tarafından tespit edilen uygunsuz ürünlerin satıştan kaldırılması talep edilecek, uygunsuzluğun devam etmesi halinde ise BTK üzerinden URL kapatma yoluna gidilebilecektir. Yönetmelikle getirilen düzenlemelere uygun hareket etmeyenler hakkında 7223 sayılı "Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu"nda yer alan yaptırımlar uygulanacak, internetten alışveriş yapan vatandaşlarımıza güvenli ve standardına uygun ürünlerin ulaşması sağlanırken kurallara uyan yerli üreticimizin hem başka ülkelerden gelen güvensiz ürünlerle hem de yurtiçinde olup da düzenlemelere uyum sağlamayanların haksız avantaj elde etmesinin önüne geçilecektir.

Diğer taraftan, yurt dışından posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen eşyanın soru önergesinde ifade edildiği haliyle, "gümrüksüz olarak ülkemize girişi" şeklinde bir uygulama bulunmamaktadır. 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4458 Sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın 6'nci maddesi çerçevesinde; yurt dışından posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla bir gerçek kişi adına gelen, ticari miktar veya mahiyet arz etmeyen, miktarı brüt 30 kilogramı, değeri 30 Avro'yu geçmeyen eşya ile kıymeti 1500 Avro'yu geçmeyen ilaç cinsi eşya için tek ve maktu vergi tahsil edilmekte, anılan eşyanın beyanı operatör hızlı kargo firmaları ve posta idaresi tarafından Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi (BGB) kapsamında yapılarak ilgilisine teslim edilmektedir.

2024 yılı ve 2025 ilk 4 ayına ilişkin BGB ile yapılan ithalat verileri ile posta idaresince işlem gören ithalat verilerine aşağıda yer verilmiştir:

YIL KIYMET (DOLAR) | TAHSİL EDİLEN VERGİ (TL) BGB İTHALAT 2024 504.056.353 6.540.973.465 2025 158.064.438 4.846.125.088 YIL GÖNDERİ SAYISI TAHAKKUK EDEN VERGİ (TL) POSTA 2024 630.577 215.428.724,72 2025 112.753 29.797.638,58

Bu kapsamda ülkemize giriş yapan ürünler, tüketici şikayetine konu olması halinde, ürüne ilişkin teknik düzenlemeden sorumlu kamu kurumu tarafından 7223 sayılı Kanun kapsamında elektronik ortamda denetim faaliyeti başlatılmaktadır. Öte yandan, piyasa gözetimi ve denetimi faaliyeti sırasında tespit edilen ürünler, her yıl Ulusal Piyasa Gözetimi ve Denetimi Bilgi Sistemi (PGDBİSY'ne kaydedilmektedir. Bu bilgiler, yine Bakanlığımız uhdesinde yer alan ve ithalat denetimi faaliyetinde kullanılan Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKSY'ne PGDBİS üzerinden iletilmektedir. İletilen bu bilgilere istinaden gerçekleştirilen risk değerlendirmesi neticesinde riskli olan ürünler ithalat denetimine tabi tutulmakta ve uygunsuz ürünlerin ülkemize girişi engellenmektedir.

Öte yandan, Bakanlığımızca yürütülen "E-ticarette Ürün Güvenliği Projesi" kapsamında, yetkili kuruluşların e-ticarette ürün güvenliği denetimleri alanında altyapılarının güçlendirecek elektronik ticaret denetimlerinde etkin bir koordinasyon sağlayacak ve elektronik ticarette PGD'yi mümkün kılacak bir yazılım geliştirilmekte; elektronik ortamda ürün satan üreticiler ile elektronik ortamdan ürün satın alan tüketicilerin ürün güvenliğine ilişkin farkındalıklarını arttıracak etkinlikler yürütülmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Seda Kâya Ösen (Bağımsız, İzmir). “Yurt dışındaki e-ticaret firmalarının Türkiye temsilciliklerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27834, 5 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27834-yurt-disindaki-e-ticaret-firmalarinin-turkiye-temsilciliklerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b0bad938-4cd7-431b-85f3-0196a481594c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
