# Aydın ilinde jeotermal enerji santrallerinin çevresel etkilerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/27881
- **Veren:** Hüseyin Yıldız (CHP, Aydın)
- **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar)
- **Veriliş tarihi:** 7 Mayıs 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 18 Haziran 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5b24a095-af4f-4e84-bd23-0196af35ce1e
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27881-aydin-ilinde-jeotermal-enerji-santrallerinin-cevresel-etkilerine-iliskin

> Hüseyin Yıldız (CHP), 7 Mayıs 2025 tarihinde 7/27881 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 18 Haziran 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın TBMM içtüzüğü'nün 96'ıncı ve 99*uncu maddeleri uyarınca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Aydın ki Aydın ilimiz, Türkiye'nin en yoğun jeotermal enerji santrali (JES) faaliyetlerinin sürdüğü illerin başında gelmektedir. Her ne kadar jeotermal enerji, yenilenebilir enerji kaynakları arasında yer alsa da, özellikle Aydın'da tarım alanlarına yakın bölgelerde yoğunlaşan JES faaliyetleri, çevre ve halk sağlığı açısından ciddi kaygılara yol açmaktadır.

Yöre halkı, JES'lerin neden olduğu kötü koku, hava kirliliği, yer altı su kaynaklarının kirlenmesi, tarımsal üretimde verim kaybı ve doğal yaşamın bozulması gibi etkiler nedeniyle tedirgindir. Zira bu tesislerin bazıları zeytinlik, incirlik, pamuk tarlası gibi verimli tarım arazilerine yakın konumlandırılmıştır. Ayrıca fay hattı üzerinde bulunan bölgelerde yapılan derin sondaj faaliyetlerinin mikro depremleri tetiklediğine dair bilim insanları ve yerel halkın şüpheleri bulunmaktadır.

Bu bağlamda:

1. Aydınilinde faaliyette olan jeotermal enerji santrali sayısı kaçtır? Bunların ilçelere göre dağılımı nedir?

2. 2020-2025 yılları arasında Aydın'da faaliyet gösteren JES*lerde toplam kaç denetim yapılmıştır? Bu denetimlerin sonuçları nelerdir?

3. Denetimler sonucunda çevre mevzuatına aykırı faaliyet yürüttüğü tespit edilen santral sayısı kaçtır? Bu tesislere yönelik hangi cezai işlemler uygulanmıştır? yi 02831

4. JES'lerin bulunduğu bölgelerdeki yer altı ve yer üstü su kaynaklarında meydana gelen kirliliğe ilişkin son 5 yıla ait analiz sonuçları nelerdir?

5. JES'lerin yakın çevresindeki tarımsal üretim alanlarında verim düşüşü yaşandığına dair Bakanlığınızca yapılan veya desteklenen bir bilimsel araştırma var mıdır?

6. Faaliyette olan JES"lerin oluşturduğu hidrojen sülfür (H2S) ve diğer gaz emisyonlarının halk sağlığı üzerindeki etkileri hakkında herhangi bir sağlık taraması ya da çalışma yapılmış mıdır?

7. Aydın'daki JES"lerin yer seçimi yapılırken zeytinlik ve tarım arazilerine mesafelerine ilişkin hangi kriterler göz önüne alınmıştır?

8. Aydın'da JESlerin yoğunlaştığı bölgelerde halkın katılımıyla düzenlenmiş bir ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) süreci yürütülmüş müdür?

9. Aydın'dajeotermal boru hatlarının geçtiği güzergâhlara dair Bakanlığınızda mevcut bir harita ya da envanter bulunmakta mıdır?

10. Mahallelerin içinden, yerleşim alanlarından ya da konutların çatılarından geçen boruların yasal statüsü nedir?: Bu tür geçişlere hangi mevzuat çerçevesinde izin verilmektedir? i

11. Bu boruların geçiş güzergâhları belirlenirken ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) süreci işletilmiş midir?

12. Son5 yılda Aydın'da JES'lerle ilgili olarak yerleşim yerlerine yakınlık, sızıntı, patlama, koku ve benzeri şikâyetler doğrultusunda kaç resmi denetim yapılmıştır? Bu denetimlerin sonuçları nelerdir?.

13. Bakanlığınızın Aydın'da yaşayan vatandaşların şikâyetlerine yanıt olarak yürüttüğü denetim ve geri bildirim mekanizmaları nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

Ülkemizde (o yürürlükte (oOolan (elektrik (oOüretim (o tesislerine (Oait O istatistiki bilgilere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun https://lisans.epdk.gov.tr/epvysweb/faces/pageş/lisans/elektrik Üretim/elektrikUretimOzetSorgula.xhtmi internet adresinden ulaşılabilmekte olup, Aydın ilimizde yürürlükte olan farklı kurulu güçlerdeki jeotermal enerji santrallerinin ilçe bazlı dağılımı aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

İlçe Adı Santral Sayısı Merkez 1

Köşk 5 İncirliova 2 Germencik 14 Kuyucak 6 Sultanhisar 3 Buharkent 1

Efeler 1

5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu ve Uygulama Yönetmeliği hükümleri ile bu Kanun kapsamında belirlenmiş ve belirlenecek jeotermal kaynakların aranması ve işletilmesi için ruhsat verilmesi, ruhsatların devredilmesi, sona erdirilmesi, yürürlük süresinin uzatılması, kaynağın ve çevrenin denetlenmesi, ruhsat alanlarında açılacak olan kuyuların izinleri, teknik sorumluların belirlenmesi gibi konularda yürütme yetkisi ilgili İl Özel İdareleri/Valiliklere verilmiştir.

Önerge içeriğinde yer alan ve diğer Bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin ilgili kurum/kuruluşlardan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Hüseyin Yıldız (CHP, Aydın). “Aydın ilinde jeotermal enerji santrallerinin çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27881, 7 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27881-aydin-ilinde-jeotermal-enerji-santrallerinin-cevresel-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5b24a095-af4f-4e84-bd23-0196af35ce1e

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.