# IŞİD saldırıları sonucunda hayatını kaybeden veya esir alınan Ezidilere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/2793
- **Veren:** Kamuran Tanhan (DEM Parti, Mardin)
- **Muhatap:** Cumhurbaşkanı Yardımcılığı (Cevdet Yılmaz)
- **Veriliş tarihi:** 3 Ağustos 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 113 gün sonra, 24 Kasım 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/02dd1ca0-f41e-42e5-b57f-0189bf74e8ba
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2793-isid-saldirilari-sonucunda-hayatini-kaybeden-veya-esir-alinan-ezidilere-iliskin

> Kamuran Tanhan (DEM Parti), 3 Ağustos 2023 tarihinde 7/2793 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Cumhurbaşkanı Yardımcılığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 113 gün sonra, 24 Kasım 2023).

## Önerge metni

Aşağıdaki soruların Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet YILMAZ tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM içtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı amuran TANHAN Mardin Milletvekili olarak yanıtlanmasını arz ederim.

3 Ağustos 2014 yılında IŞİD'in, Ezidilere yönelik Şengal'de gerçekleştirdiği katliam ve soykırım tüm dünyanın gözü önünde gerçekleştirilmiş ve bu planlı saldırı 74'üncü ferman adıyla tarihe geçmiştir. IŞİD çeteleri 3 Ağustos 2014'ten itibaren, binlerce Ezidi Kürt'ü katletmiş, çoğunluğu kadın ve çocuk olmak üzere 6 bin 500 kişiyi kaçırmıştır. IŞİD'in; Ezidi toplumuna yönelik öldürme, cinsel şiddet, kölelik, işkence, insanlık dışı muamele, Ezidi çocuklarını ailelerinden alıkoyarak kendi inançlarından ve toplumundan koparma gibi uygulamalarla Ezidi kimliğini yok etmeyi amaçlamıştır. Özellikle Ezidi kadınları ve çocukları savaş ganimeti olarak esir alınmış, kaçırılmış, köleleştirilmiş, sistematik cinsel şiddete maruz bırakılmış, din değiştirmeye zorlanmış ve köle olarak satılmıştır.

Bu saldırılar, uluslararası toplum tarafından soykırım olarak tanınmıştır. 2015 yılında Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, IŞİD'in Ezidilere planlı şekilde 'soykırım' yaptığını rapor etmiştir. Yine, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi tarafından Haziran 2016 tarihinde yayınlanan raporda da IŞİD'in Ezidilere yönelik soykırım işlediği belirtilmiştir. 2016 tarihinde Avrupa Parlamentosu Ezidi soykırımını tanıma kararı almıştır. Yine aynı yıl, ABD yönetimi IŞİD'in Ezidilere ve diğer azınlıklara yönelik 'soykırım' yaptığını tanıdığını açıklamış, Ekim 2017 tarihinde Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi IŞİD'in Irak ve Suriye'de "özellikle Ezidi, Hristiyanlar ve Sünni olmayan Müslümanlara karşı soykırım gerçekleştirdiğini" resmen tanımaları için Avrupa devletlerine çağrı yapmıştır. Belçika, Hollanda, Almanya Kanada, Avustralya, İrlanda, Portekiz, Birleşik Krallık gibi ülkeler Ezidi soykırımını resmen tanımıştır. Diğer ülkelerde de bu katliamı tanımaya yönelik çalışmalar devam etmektedir.

Bu bağlamda;

1. Bu saldırılar sonucunda kaç Ezidi hayatını kaybetmiş, kaç Ezidi esir alınmış ve kaç Ezidi yerinden yurdundan edilmiştir?

2. 3 Ağustos 2014'te IŞİD çetelerinden kaçarak Türkiye'ye sığınan ve halen burada yaşayan Ezidilerin sayısı kaçtır?

IŞİD çetelerinin özellikle Ezidi kadın ve çocuklara karşı işlediği suçlar, insanlık dışı muamelelere maruz kalan, ailelerinden koparılarak esir alınıp köle olarak kullanılan kadın ve çocukların sayısı kaçtır?

Buttür etnik ve dini gruplara yönelik şiddet olayları, insan hakları ihlallerinin en temel örneklerinden biridir. Benzer olayları önlemek için Türkiye'de yapılan çalışmalar nelerdir?

Şimdiye kadar Fzidilere yönelik saldırılara karşı Türkiye'nin sağladığı maddi ve manevi yardımlar nelerdir?

Ezidilerin yaşadığı katliam birçok devlet tarafından soykırım olarak tanımlandı.

Türkiye'nin bunu bir soykırım olarak tanımamasının nedeni nedir?

IŞİD'in, Ezidilere yönelik saldırıları sonucunda gerçekleşen soykırımın tanınması, sorumluların uluslararası mahkemelerce yargılanması ve yargı mekanizmalarının işletilmesi için Türkiye'nin attığı adımlar nelerdir?

Ezidilerin yaşadığı toplumsal ve kültürel hayatın korunması ve insan haklarına saygı gösterilmesi için yürütülen çalışmalar nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

Anayasanın 98 inci maddesi uyarınca Başkanlığınızca tarafıma gönderilen yazılı soru önergelerinden, Cumhurbaşkanlığı Merkez Teşkilatı ile Cumhurbaşkanlığına Bağlı Kurum ve Kuruluşların görev alanına giren konulara ilişkin önergeler cevaplandırılmaktadır.

I sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca bakanlıkların görev ve yetki alanına giren önergeler bakanlıklar tarafından cevaplandırılmaktadır.

Bu itibarla, Mardin Milletvekili Sayın Kamuran TANHAN tarafından verilen 7/2793 esas numaralı yazılı soru önergesinde bahsi geçen hususlar İçişleri Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığının görev ve yetki alanına girmektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Cevdet YILMAZ Cumhurbaşkanı Yardımcısı İntermet Adresi: www.tecb.gov.tr Telefon No:(312) 525 43 82 ini :N

Cevdet YILMAZ
Cumhurbaşkanı Yardımcısı

---

**Kaynak gösterme:** Kamuran Tanhan (DEM Parti, Mardin). “IŞİD saldırıları sonucunda hayatını kaybeden veya esir alınan Ezidilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2793, 3 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2793-isid-saldirilari-sonucunda-hayatini-kaybeden-veya-esir-alinan-ezidilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/02dd1ca0-f41e-42e5-b57f-0189bf74e8ba

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
