# Aydın'ın Koçarlı ilçesinde bulunan bir mahallede şap vakalarının görülmesine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/27954
- **Veren:** Hüseyin Yıldız (CHP, Aydın)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 7 Mayıs 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 153 gün sonra, 7 Ekim 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a8facdea-5614-4c31-9513-0196aec5e33e
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27954-aydin-in-kocarli-ilcesinde-bulunan-bir-mahallede-sap-vakalarinin-gorulmesine-iliskin

> Hüseyin Yıldız (CHP), 7 Mayıs 2025 tarihinde 7/27954 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 153 gün sonra, 7 Ekim 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Aydın Milletvekili ,

Aydın ilinde, Koçarlı ilçesine bağlı Hacıhamzalar Mahallesi'nde şap hastalığı vakalarının görüldüğü ve bu nedenle Aydın Hayvan Pazarı'nın ikinci bir emre kadar kapatıldığı kamuoyuna yansımıştır. Salgın hastalık riski taşıyan bu durum, yalnızca hayvan sağlığını değil, bölgedeki hayvancılıkla geçinen yurttaşlarımızın ekonomik yaşamını da doğrudan etkilemektedir.

Aydın Kasaplar ve Celepler Odası'nın önceki dönem başkanı tarafından kamuoyuna yapılan açıklamaya rağmen, ilgili kurumlar tarafından resmi bir duyuru yapılmaması dikkat çekicidir. Salgın hastalıklara karşı şeffaflık ve hızlı müdahale büyük önem taşımaktadır.

Bu bağlamda:

1. Aydın ilinde, 2025 yılı itibarıyla toplam kaç şap hastalığı vakası tespit edilmiştir? Bu vakaların ilçe bazında dağılımı nedir?

2. Koçarlı ilçesine bağlı Hacıhamzalar Mahallesi'nde görüldüğü ifade edilen şap hastalığına ilişkin olarak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından başlatılan bir karantina uygulaması var mıdır? Varsa, süresi ve kapsamı nedir? O"

3. Aydın Hayvan Pazarı'nın kapatılması kararı hangi tarihte, hangi kurumun yazısıyla alınmıştır? Bu karar doğrultusunda alınan diğer önlemler nelerdir?

4. Şap hastalığı tespit edilen hayvan sayısı ve bu hayvanların sahiplerine uygulanan tazminat ödemesi süreci nasıl işletilmektedir? Kaç üretici bu süreçten etkilenmiştir?

. Aydın genelinde büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar için en son ne zaman şap aşısı uygulanmıştır? Aşılama oranı nedir?

. Söz konusu karantina ve pazar kapatma uygulaması hakkında üreticilere, besicilere ve kamuoyuna bilgi verilmemesinin gerekçesi nedir?

. Aydın'daki hayvan üreticilerinin ekonomik kaybını telafi etmek amacıyla Bakanlığınız tarafından kısa vadeli bir destek veya zarar tazmini planlanmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Şap hastalığı, ülkemizin coğrafi konumu nedeniyle endemik olarak seyreden ihbarı mecburi hayvan hastalıkları arasında yer almaktadır. Hastalıkla mücadele kapsamında gerekli tüm iş ve işlemler Bakanlığımızın ilgili birimlerince hassasiyetle yürütülmektedir.

Ülkemizde endemik olarak seyreden şap hastalığına karşı, aşılama programı uygulanmaktadır. 2025 yılı bahar dönemi aşılama çalışmaları, Mayıs ayı itibarıyla tamamlanmıştır.

2025 yılında şap hastalığında gözlenen vaka artışlarının temel nedeni, hastalığa yol açan virüsün ülkemizde yeni bir serotipinin (Sat-1) ortaya çıkmış olmasıdır. Bu yeni serotipe karşı hayvanların bağışıklığının bulunmaması, hastalığın yayılımında en önemli etken olarak kabul edilmektedir.

Şap hastalığının yeni varyantına karşı 16 milyon 213 bin doz aşı üretimi tamamlanmış ve taşra birimlerimize dağıtımı gerçekleştirilmiştir. Aşı üretim ve uygulama çalışmaları, hastalıkla etkin mücadele kapsamında yoğun şekilde devam etmektedir.

Bölgesel incelemeler neticesinde, hayvan hareketlerinin yoğun olduğu, mera kullanımının yaygınlaştığı ve hayvanlar arasında doğrudan temasın yüksek olduğu bölgelerde, hastalığın bulaşma hızı daha yüksek seyretmektedir. Bu durum, hastalığın yayılımında hayvan hareketliliği ve temasın ne denli etkili olduğunu ortaya koymaktadır.

Salgın niteliği taşıyan hayvan hastalığı tespit edilmesi durumunda, mihraklarda koruma ve gözetim bölgesi oluşturulmaktadır. Hastalık sönüşü yapılana kadar epidemiyolojik incelemeler sonucu belirlenen sınırlar içerisinde hayvan giriş ve çıkışı yasaklanmakta ve hastalık mihrakını çevreleyen koruma ve gözetim bölgelerinde bulunan tüm hayvanlar aşılanmaktadır. Hastalık hakkında tüm paydaşları bilgilendirme ve eğitim çalışmaları, mihrakta temizlik ve dezenfeksiyon işlemleri gerçekleştirilmektedir.

Ülke genelinde hayvan nakillerinden önce tüm hayvanların sağlık kontrolleri "Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelik" kapsamında yapılmaktadır. Ayrıca Veteriner Yol Kontrol ve Denetim İstasyonları 7/24 çalışmaktadır.

Hayvan pazarları, kesimhaneler ve kurbanlık satış yerleri ile kesim yerlerine; il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerinden alınan veteriner sağlık raporu ile sevk edilen tüm hayvanlar, sağlık taramasından geçirilerek gönderilmiştir. Yapılan kontroller sonucunda hastalık tespit edilen hayvanlarla ilgili mevzuat kapsamında gerekli iş ve işlemler uygulanmıştır.

Hayvan pazarlarının kapatılmasının yanı sıra, yapılan epidemiyolojik çalışmalar doğrultusunda riskli illerde, Hayvan Sağlık Zabıtası Komisyon Kararları ile il içi ve il dışı hayvan hareketlerine kısıtlamalar getirilmiştir. Bu kısıtlamalara uymayarak kontrolsüz hayvan hareketinde bulunan kişilere, iVilçe tarım ve orman müdürlüklerince 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun ilgili maddeleri kapsamında cezai işlemler uygulanmaktadır.

Aşılama çalışmaları ve alınan tedbirler sayesinde hastalığın yayılımı büyük ölçüde kontrol altına alınmış, hayvan pazarlarının açılma süreci başlamıştır.

Bu kapsamda, aşılama oranı yüzde 85'in üzerine çıkan 44 ilimizde (Ağrı, Afyonkarahisar, Aksaray, Amasya, Ankara, Ardahan, Artvin, Balıkesir, Bartın, Bilecik, Bolu, Bursa, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Düzce, Edirne, Erzurum, Eskişehir, Hakkari, İstanbul, Iğdır, Karabük, Karaman, Kastamonu, Kayseri, Kars, Kırıkkale, Kırklareli, Kırşehir, Kocaeli, Konya, Kütahya, Nevşehir, Niğde, Sakarya, Sinop, Sivas, Tekirdağ, Tokat, Van, Yalova, Yozgat ve Zonguldak) hayvan pazarları yeniden açılmıştır.

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

Aşılı hayvan popülasyonunun, sürü bağışıklığının sağlanabileceği oranlara ulaşmasıyla birlikte, hastalık risk kriterleri doğrultusunda diğer illerin hayvan varlığı ve hayvan hareketliliği değerlendirilerek, hayvan satış yerlerinin kademeli olarak yeniden açılması planlanmaktadır.

Şap hastalığı, aşılı ari bölgeler haricinde tazminat kapsamında bulunmamaktadır.

Aydın ilinde 2025 yılında 7 şap hastalığı mihrakı tespit edilmiştir. Bu mihrakların 4 tanesi sonlandırılmıştır. Söke, Karpuzlu ve Kuyucak ilçelerinde hastalıkla mücadele çalışmaları devam etmekte olup 29.05.2025 tarihinde hastalık bölgede kontrol altına alınmıştır.

Aydın ilinde ilkbahar kampanyası kapsamında 9099,77 gerçekleşme oranı ile 487.416 büyükbaş hayvan aşılanmış olup sonbahar aşılama programı kapsamında aşılama çalışmaları devam etmektedir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Hüseyin Yıldız (CHP, Aydın). “Aydın'ın Koçarlı ilçesinde bulunan bir mahallede şap vakalarının görülmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27954, 7 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27954-aydin-in-kocarli-ilcesinde-bulunan-bir-mahallede-sap-vakalarinin-gorulmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a8facdea-5614-4c31-9513-0196aec5e33e

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
