# Samsun'un Alaçam ilçesine bağlı Alparslan Mahallesi'nde heyelan riski yüksek olan bir alanın imara açılmasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/28004
- **Veren:** Murat Çan (CHP, Samsun)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 30 Nisan 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 155 gün sonra, 2 Ekim 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/92664c6c-083f-45b9-84dc-01968ff1a6ce
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28004-samsun-un-alacam-ilcesine-bagli-alparslan-mahallesi-nde-heyelan-riski-yuksek-olan-bir-alan

> Murat Çan (CHP), 30 Nisan 2025 tarihinde 7/28004 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 155 gün sonra, 2 Ekim 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sn. Murat Kurum tarafından Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını talep ederim.

Seçim bölgem Samsun'un Alaçam ilçesi Alparslan Mahallesi sınırları içerisinde bulunan ve mülkiyeti Alaçam Belediyesi?"ne ait olup, 1980 yılında meydana gelen heyelandan sonra, tekrarını önlemek üzere ağaçlandırılmış olan saha, Belediye Meclisi'nin Mart 2025 tarihli kararıyla imara açılmıştır.

Meclis kararının hemen akabinde, belediyeye ait iş makineleri sahaya girmiş, yaklaşık 50 çam ağacı kesilmiş; yaşanan bu ağaç katliamına mahalle sakinleri, yöre halkı ve çevre kuruluşları büyük tepki gösterince çalışmalara ara verilmiştir.

Bölge, ciddi anlamda heyelan riski taşırken, geçmişte aynı noktada heyelan vukuu bulmuşken, hatta bu gelişmenin yaşandığı günlerde Samsun'un bir başka noktasında meydana gelen bir heyelanda ikisi çocuk üç kişi hayatını kaybetmişken; heyelan riski taşıyan bir arazinin ilgili belediye tarafından kat karşılığı imara açılması büyük tehlike arz etmektedir.

Bu tespit ve değerlendirmelerden hareketle;

1 — Söz konusu bölgenin jeolojik ve jeoteknik etüt raporları hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysa, bu raporların sonuçları nelerdir?

2 — Bölgenin imara açılmasına ilişkin karar alınırken, heyelan riski göz önünde bulundurulmuş mudur?

3 — İmar planı hazırlanırken, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve ilgili diğer kurumların görüşleri alınmış mıdır?

4 — Bölgede yaşayan vatandaşların can ve mal güvenliğini sağlamak, inşası planlanan yapıları heyelan riskinden arındırmak adına hangi önlemler alınmıştır?

. 5 — Heyelan riski taşıyan bir alanı imara açma kararında kamu yararı mı gözetilmiştir yoksa imar rantı oluşturma kaygıları mı ön planda tutulmuştur?

6 — Geçmişte heyelan yaşanan ve heyelan riski devam ettiği için 40 yıl önce ağaçlandırılmış olan bu sahanın kat karşılığı imara açılmasına yönelik olarak alınan meclis kararının iptali veya yeniden değerlendirilmesi söz konusu mudur?

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Seçim bölgem Samsun'un Alaçam ilçesi Alparslan Mahallesi sınırları içerisinde bulunan ve mülkiyeti Alaçam Belediyesi"ne ait olup, 1980 yılında meydana gelen heyelandan sonra, tekrarını önlemek üzere ağaçlandırılmış olan saha, Belediye Meclisi'nin Mart 2025 tarihli kararıyla imara açılmıştır.

Meclis kararının hemen akabinde, belediyeye ait iş makineleri sahaya girmiş, yaklaşık 50 çam ağacı kesilmiş; yaşanan bu ağaç katliamına mahalle sakinleri, yöre halkı ve çevre kuruluşları büyük tepki gösterince çalışmalara ara verilmiştir.

Bölge, ciddi anlamda heyelan riski taşırken, geçmişte aynı noktada heyelan vukuu bulmuşken, hatta bu gelişmenin yaşandığı günlerde Samsun'un bir başka noktasında meydana gelen bir heyelanda ikisi çocuk üç kişi hayatını kaybetmişken; heyelan riski taşıyan bir arazinin ilgili belediye tarafından kat karşılığı imara açılması büyük tehlike arz etmektedir.

Bu tespit ve değerlendirmelerden hareketle;

I - Söz konusu bölgenin jeolojik ve jeoteknik etüt raporları hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysa, bu raporların sonuçları nelerdir?

2 - Bölgenin imara açılmasına ilişkin karar alınırken, heyelan riski göz önünde bulundurulmuş mudur?

3 - İmar planı hazırlanırken. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve ilgili diğer kurumların görüşleri alınmış mıdır?

4 - Bölgede yaşayan vatandaşların can ve mal güvenliğini sağlamak, inşası planlanan yapıları heyelan riskinden arındırmak adına hangi önlemler alınmıştır?

5 - Heyelan riski taşıyan bir alanı imara açma kararında kamu yararı mı gözetilmiştir yoksa imar rantı oluşturma kaygıları mı ön planda tutulmuştur?

6 - Geçmişte heyelan yaşanan ve heyelan riski devam ettiği için 40 yıl önce ağaçlandırılmış olan bu sahanın kat karşılığı imara açılmasına yönelik olarak alınan meclis kararının iptali veya yeniden değerlendirilmesi söz konusu mudur?

CEVAPLAR

Afete duyarlı oOplanlama (o yaklaşımında; yerleşim (o alanlarında (o yapılacak İmar Planına Esas Jeolojik-Jeoteknik/Mikrobölgeleme Etütleri ile afet tehlikelerinin ve risklerinin önceden belirlenerek yerleşime uygunluk durumunun net olarak ortaya konulması, tüm doğa kaynaklı afet riskleri dikkate alınarak planlama yapılması, sürdürülebilir ve yaşanabilir alanlar yaratmaya dönük çalışmalar yapılması Bakanlığımızın en öncelikli hedeflerindendir.

Yerleşim alanlarının seçimi ve mekansal planlama çalışmaları yapılmadan önce afet tehlikelerini belirleyen Jeolojik-Jeoteknik veya Mikrobölgeleme Etütleri yapılarak "yerleşime uygunluk durumu " ortaya konulmaktadır. J eolojik-Jeoteknik Etütleri kapsamında yürütülen sondaj çalışmaları, jeofizik çalışmalar, paleosismoloji çalışmaları ve çeşitli laboratuvar analizleri ile yerleşime açılacak alanlardaki afet tehlikeleri tespit edilerek hangi bölgelerin "yerleşime uygun alan" hangi bölgelerin "yerleşime uygun olmayan alan" olduğu belirlenmektedir.

Yapılan arşiv incelemelerinde; bahse konu alanın, 03.10.2018 tarihinde Bakanlığımız tarafından onaylanan, "Samsun İli Alaçam İlçesi İmar Planına Esas Jeolojik-Jeoteknik Etüt Raporu " sınırları içinde yer aldığı belirlenmiştir. Bakanlığımızca onaylanmış olan bu raporda, söz konusu alanın yerleşime uygunluk açısından "Önlemli Alanlar 2.1a/b (Ö4-2.1): Önlem Alınabilecek Nitelikte Stabitize Sorunlu Alanlar "olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca inceleme alanı içerisinde "4/efe Maruz Bölge (AMB) bulunmakta olup Samsun İl Afet ve Acil Durum İl Müdürlüğü'nün 04.09.2018 tarih ve 132117 sayılı yazısına istinaden 1980 yılında meydana gelen heyelandan kaynaklanan AMB sınırı aynen korunmuştur. Raporun, Bakanlığımızın 08.09.2011 tarih ve 2011/09 sayıl genelgesi kapsamında onaylanmasına müteakip 30.10.2018 tarih ve 195910 sayılı yazı ile "... imar planı ile ilgili iş ve işlemlerde bu rapordaki hususlara uyulması gerekmekte olup, raporda belirtilen önlemlerin alınmasından ilgili idare sorumludur" ibaresi ile ilgili kurumlara gönderildiği belirlenmiştir.

---

**Kaynak gösterme:** Murat Çan (CHP, Samsun). “Samsun'un Alaçam ilçesine bağlı Alparslan Mahallesi'nde heyelan riski yüksek olan bir alanın imara açılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28004, 30 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28004-samsun-un-alacam-ilcesine-bagli-alparslan-mahallesi-nde-heyelan-riski-yuksek-olan-bir-alan (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/92664c6c-083f-45b9-84dc-01968ff1a6ce

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
