# Patnos L Tipi Kapalı Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/2803 - **Veren:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 2 Ağustos 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 110 gün sonra, 20 Kasım 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/79ea95c7-80c0-48d8-ae66-0189ba9c1195 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2803-patnos-l-tipi-kapali-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin > Nejla Demir (DEM Parti), 2 Ağustos 2023 tarihinde 7/2803 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 110 gün sonra, 20 Kasım 2023). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederim. Nejla DEMİR Yeşil Sol Parti Ağrı Milletvekili Türkiye hapishanelerinde özellikle siyasi mahpuslara yönelik gerek var olan mevzuatlardan gerekse de cezaevi idaresinin kişisel, keyfi tutum ve davranışlarından kaynaklanan hak ihlalleri her geçen gün artmaktadır. Hapishanelerde yaşanan hak ihlalleri, genelde tüm mahpuslar özelde ise kadın ve çocuk mahpuslar üzerinde ciddi, telafisi zor zararlara sebep olabilmektedir. Basına ve insan hakları alanında çalışma yürüten sivil toplum kuruluşlarının raporlarına yansıyan ihlal verilerine genel hatlarıyla bakıldığında; keyfi ve hukuksuz infaz yakmalar, sistematik olarak verilen disiplin ve hücre cezaları, çıplak aramalar, hijyen malzemelerine, temiz suya ve sağlık hakkına erişimde yaşanan zorluklar, beslenme ve fahiş kantin fiyatları, Kürtçe basın yayın kaynaklarının ve anadilinde savunma hakkının engellenmesi, işkence ve kötü muamele gibi sayısız konuda ağır hak ihlalinin yaşandığı görülmektedir. Türkiye hapishaneleri son zamanlarda Kürtçe şarkı söyleyip halay çeken mahpuslara hukuki dayanaktan yoksun bir şekilde verilen disiplin ve hücre cezalarıyla kamuoyunun gündemine gelmektedir. Kürtçe konuşma, halay çekme ve şarkı söylemekten kaynaklanan hak ihlallerinin en sonuncusu, mahpuslara yönelik hak ihlalleri ile gündemden düşmeyen Patnos L Tipi Kapalı Cezaevi'nde yaşanmıştır. Siyasi mahpus Zozan Kabişen ve 3 kadın mahpusa Kürtçe şarkı söyledikleri ve halay çektikleri için cezaevi idaresi tarafından hücre cezası verildiği basının ve hak örgütlerinin gündemine yansımıştır. Mahpus yakınlarının verdiği bilgiye göre, yaklaşık bir haftadır tek kişilik hücreye konulan kadın mahpuslardan herhangi bir bilgi alınamamaktadır. Bu bağlamda; Patnos L Tipi Kapalı Cezaevi'nde 9 kadın mahpus hakkında Kürtçe şarkı söyledikleri ve halay çektikleri için hücre cezası verildiği bilginiz dahilinde midir? Kürtçe şarkı söyleyip halay çekmenin hücre cezasına gerekçe yapılmasının yasal dayanağı nedir? Kürtçe şarkı söyleyip halay çekmek yasak mıdır? Kürtçe şarkı söyledikleri ve halay çektikleri için hücreye konulan ve kendilerinden haber alınamayan kadın mahpusların akıbeti nedir? Hücreye atılan mahpuslardan haber alamayan yakınlarının kaygılarını gidermek için herhangi bir adım atılacak mıdır? Mahpuslara yönelik hak ihlalleri ile gündemden düşmeyen Patnos L Tipi Kapalı Cezaevinde çalışan, yönetim de dâhil olmak üzere çalışanlara insan ve tutuklu hakları konusunda hizmet içi eğitim verilmiş midir? Cezaevi yönetimi tarafından mahpuslara keyfi bir şekilde verilen disiplin cezalarının araştırılması ve gerekli soruşturmaların yapılması için herhangi bir girişimde bulunacak mısınız? 2015 yılından bu yana Kürtçe savunma yaptığı ve şarkı söylediği için kendisine uygulanan işkence ve kötü muamele nedeniyle kaç mahpus şikâyet başvurusunda bulunmuştur? Yapılan şikâyetlerin kaçı sonuçlanmıştır ve kaç cezaevi çalışanı bu yüzden ceza almıştır? 2015 yılından bu yana hücre cezası verilen ve sevk edilen mahpus sayısı nedir? ## Bakanlığın cevabı 1266800 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Ağrı Milletvekili Nejla Demir tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/2803 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden oh10HIJ u - Hed Lp7/g - WgH&coM - Vİ ANI ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-559-2391/4940 Konu : Yazılı soru önergesi 10/ 1. /2023 Sayın Nejla DEMİR Ağrı Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/2803 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi mahpus" kavramı bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır. Ii- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir. Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler . düzenlenebilecektir. Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir. UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden fgONz9y - E6G8aUl - mevdkMi - CILK7C- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir. TE 5275 sayılı Kanunun 37. maddesinin birinci fıkrasında, kurumda, düzenli bir yaşamın sürdürülmesi, güvenliğin ve disiplinin sağlanması bakımından kanun, yönetmelikler ile idarenin uyulmasını emrettiği veya gerekli kıldığı davranış ve tutumlar, kusurlu olarak ihlâl edildiğinde, hükümlüler hakkında eylemlerinin niteliği ile ağırlık derecesine göre Kanunda belirtilen disiplin cezalarının uygulanacağı hükmü yer almaktadır. Kanunun 38. maddesinde hükümlü ve tutukluların belirtilen kurallara uymamaları hâlinde uygulanabilecek disiplin cezalarına yer verilmiş olup, 39 ilâ 44. maddelerinde disiplin cezalarının niteliği, uygulanma usulleri ile bu cezaları gerektiren eylemler, 47 ve 48. maddelerinde ise disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı halinde belirlenecek disiplin cezaları ile disiplin cezalarının soruşturulması, infaz edilmesi ve kaldırılması usulleri düzenlenmiştir. Ayrıca hükümlü ve tutukluların kurum idaresinin kendileriyle ilgili her türlü disiplin işlemine karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı ise ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz hakkı bulunduğu malumlarıdır. Bu şekilde bağımsız yargı denetiminden geçerek kesinleşen disiplin cezası kararları infaz edilmekte olup bu kararların uygulanmasında herhangi bir keyfilik söz konusu değildir. IV- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden; ceza infaz kurumları ve denetimli serbestlik müdürlüklerinde görevli personel için "İnsan hakları" konulu eğitimlerin, her yıl yapılan personel eğitim planlamaları dahilinde 25 farklı eğitim programında gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. V- Patnos Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 21/08/2023 tarihli cevapta; A) Soru önergesinde bahsi geçen ve Patnos L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan 2 hükümlü, 1 hükümözlü ve | tutuklu hakkında 28/05/2023 tarihli "Suç örgütlerinin eğitim ve propaganda faaliyetlerini yapmak veya yaptırmak" eylemi nedeniyle ll gün hücreye koyma cezası verildiği, bu kararın infaz hâkimliği ve ağır ceza mahkemesi denetiminden geçerek kesinleştiği, B) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, C) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan eli Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “Patnos L Tipi Kapalı Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2803, 2 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2803-patnos-l-tipi-kapali-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/79ea95c7-80c0-48d8-ae66-0189ba9c1195 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.