# Cezaevlerinden tahliye edilen hükümlülerin yeniden suç işleme oranlarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/28086 - **Veren:** Gülcan Kış (CHP, Mersin) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 9 Mayıs 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 245 gün sonra, 9 Ocak 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/767f6ada-97f6-4c11-bcd7-0196c3c8e8af - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28086-cezaevlerinden-tahliye-edilen-hukumlulerin-yeniden-suc-isleme-oranlarina-iliskin > Gülcan Kış (CHP), 9 Mayıs 2025 tarihinde 7/28086 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 245 gün sonra, 9 Ocak 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ncı maddeleri gereğince Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Gülcan KIŞ Mersin Milletvekili Ceza infaz kurumlarının yalnızca suç işleyen bireyleri toplumdan izole etmekle değil, aynı zamanda onları topluma kazandırmak ve yeniden suç işlemelerini önlemekle yükümlü olduğu, evrensel ceza hukuku prensipleri arasında yer almaktadır. Türkiye'de her yıl binlerce hükümlü cezasını tamamlayarak tahliye edilmekte, bu kişilerin önemli bir kısmı ise belirli bir süre sonra tekrar suç işleyerek cezaevine geri dönmektedir. Adalet Bakanlığı'nın yıllık olarak yayımladığı Ceza İnfaz Kurumları İstatistikleri'nde hükümlülerin yaş, suç türü ve ceza sürelerine göre dağılımları ile denetimli serbestlik uygulamalarına dair genel veriler yer almakta; ancak bu verilerin yeniden suç işleme (recidivism) oranlarıyla ilişkilendirilerek analiz edilmesi, kamu politikaları açısından yeterli düzeyde değerlendirilmemektedir. Bu nedenle, yeniden suç işleme oranlarına ilişkin daha detaylı veri setlerinin kamuoyuna sunulması, bu kişilerin tahliye sonrası yaşam koşulları, istihdam durumları, sosyal destek mekanizmalarına erişimi ve rehabilitasyon süreçlerinin sistematik biçimde değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda yapılacak analizler, suçun tekrarını önleyici etkili sosyal politikalara da zemin hazırlayacaktır. Bu bağlamda, 1. 2014-2024 yılları arasında cezaevlerinden tahliye edilen hükümlülerin 2 yıl içinde yeniden suç işleyerek cezaevine dönme oranı yıllara göre nedir? 2.808b . Buoranlar; a) yaş grubu, b) ilk işlenen suçun türü, c) ceza süresi ve d) tahliye biçimine (koşullu salıverme, infaz tamamlama, denetimli serbestlik) göre nasıl bir farklılık göstermektedir? . Adli sicil sisteminde "yeniden suç işleyen" olarak tanımlanan bireylerin takibi için kullanılan ölçüt ve veri kaynakları nelerdir? . Cezaevinden tahliye edilen bireylerin sosyal hizmetlere, iş gücü piyasasına ve psikolojik destek mekanizmalarına erişim oranları ölçülmekte midir? Ölçülüyorsa, bu veriler yıllara göre kamuoyuyla paylaşılmakta mıdır? . Denetimli serbestlik kapsamında serbest bırakılan kişilerin yeniden suç işleme oranı, diğer tahliye biçimlerine göre nasıl bir farklılık göstermektedir? . 2020 sonrası dönemde, yeniden suç işleme oranlarını düşürmek amacıyla uygulamaya alınan projeler ve bu projelerin etki değerlendirme sonuçları nelerdir? 18 yaş altı hükümlülerin tahliye sonrası yeniden suç işleme oranı nedir? Bu oran yetişkinlere göre nasıl bir fark göstermektedir? . Yeniden suç işleme oranları illere veya bölgelere göre farklılık göstermekte midir? En yüksek ve en düşük oranlara sahip iller hangileridir? . Cezaevinde mesleki eğitim, psikolojik destek veya madde bağımlılığı tedavisi programlarına katılan hükümlülerin, bu programlara katılmayanlara kıyasla yeniden suç işleme oranları nedir? ## Bakanlığın cevabı 1630684 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Mersin Milletvekili Gülcan Kış tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/28086 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş. uyap.gov.tr adresinden gvLWW/N - zsbzoj8 - CI 7YINp - hhsNMkz ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-849-5812/7998 İ Konu : Yazılı soru önergesi GT 2026 Sayın Gülcan KIŞ Mersin Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/28086 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. İ- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı" kenar başlıklı 105/A maddesinin birinci fıkrasında, hükümlülerin dış dünyaya uyumlarını sağlamak, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini ve güçlendirmelerini temin etmek amacıyla; açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin talebi hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına, ceza infaz kurumu idaresince hükümlü hakkında hazırlanan değerlendirme raporu dikkate alınarak, hükmün infazına ilişkin işlemleri yapan Cumhuriyet başsavcılığının bulunduğu yer infaz hâkimi tarafından karar verilebileceği, hükümlünün bu infaz usulünden yararlanabilmesi için beş günden az olmamak üzere koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmiş olmasının gerektiği, üçüncü fıkrasının (a) bendinde, sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan ve koşullu salıverilmesine iki yıl veya daha az süre kalan kadın hükümlülerin diğer şartları da taşımaları hâlinde birinci fıkrada düzenlenen infaz usulünden yararlanabilecekleri hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. 11- Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinin "Denetim ve takip" kenar başlıklı 46. maddesinin birinci fıkrasında, yükümlülerin toplum içinde izlenmesi, denetimi ve takibinin, denetim bürosunda görevli denetimli serbestlik memurları tarafından yerine getirileceği; ikinci fıkrasında, tehlikeli veya mükerrir suçlular ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, cinsel saldırıda bulunma, çocukların cinsel istismarı ve cinsel taciz gibi suçlardan hüküm giyenlerin denetim ve takibinde kollukla iş birliği yapılacağı; üçüncü fıkrasında, denetlenecek yükümlülerin listesi ve denetim usulünün vaka sorumlularınca belirlenerek, müdürün onayına sunulacağı, denetim görevlilerinin kendilerine verilen listeye uygun olarak denetim görevini yerine getirecekleri, yapılan denetimlerin tarih, saat ve yer belirtilmek suretiyle tutanak altına alınacağı; dördüncü fikrasında, yükümlü hakkında belirlenen tedbirin türüne, denetimin yoğunluğuna, suçun özelliğine ve yükümlünün durumuna göre, geceleri ve hafta sonlarını da kapsayacak şekilde denetim yapılacağı; beşinci fıkrasında, yükümlülerin topluma veya mağdura zarar verme durumu ile tekrar suç işleme riski açısından yoğun denetim altında tutulması söz konusu ise yükümlünün denetim ve takibinde elektronik cihazlar kullanılabileceği; altıncı fıkrasında, yükümlülerin müdürlüklere girişlerinde gerek duyulması halinde üstlerinin aranabileceği, alkol kontrolü yapılabileceği hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. o HI 17 Şubat 2021 tarihinde Avrupa Birliği destekli "Bağımlılıkla Mücadelede Yargı ve İnfaz Sisteminin Kurumsal Kapasitesinin Güçlendirilmesine Yönelik Teknik Destek UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş uyap.gov.tr adresinden 9la9rat - VEXhWBp - NHİW/FC - gg8HOoz ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Projesi" uygulanmaya başlanmıştır. Proje kapsamında yükümlülere yönelik farkındalık artırma, danışmanlık ve eğitim faaliyetleri yoluyla yargı ve infaz sisteminin kurumsal kapasitesi güçlendirilerek risk değerlendirmesi ve yükümlülerin izlenmesine yönelik sistemlerin uygulanması yoluyla yeniden suç işleme oranını düşürme hedefi doğrultusunda çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda haklarında tedavi ve denetimli serbestlik kararı bulunan kişiler denetimli serbestlik müdürlüğüne müracaat ettiklerinde bağımlılık odaklı risk ve ihtiyaç değerlendirme aracı kullanılarak bağımlılık risk düzeyleri ile ihtiyaç duydukları eğitim ve iyileştirme programları belirlenmekte, denetimli serbestlik sürecinde uymaları gereken yükümlülükler ile katılmaları gereken programları içeren denetim planları hazırlanmaktadır. Bu süreçte kişiler tedaviye tabi tutulmak üzere ilgili sağlık kurumuna sevk edilmektedir. Sağlık kurumları tarafından kişilerin belirlenen ihtiyaç durumlarına göre yatılı veya ayaktan tedavi programları ile rehabilitasyon çalışmaları yürütülerek tedavi işlemleri gerçekleştirilmektedir. Tedavi sürecinin olumlu şekilde neticelendiğini bildiren tıbbi kanaat raporunun bildirilmesinin ardından denetimli serbestlik müdürlükleri tarafından; kişilerin uyuşturucu kullanmalarına neden olan veya kullanma isteğine yol açan etkenler değerlendirilerek maddeye olan ihtiyaçlarını kontrol etmeleri, yaşam standartlarını yükseltmeleri, belirlenen ihtiyaçları doğrultusunda kendilerine ve topluma yararlı bireyler olabilmeleri amacıyla en az üç bireysel görüşme, bağımlılık özelinde bireysel ve grup müdahale programları, seminerler, mesleki eğitim kursları, kişilerin serbest zamanlarının yapılandırılması gibi faaliyetlerden oluşan eğitim ve iyileştirme çalışmaları yürütülmektedir. Bağımlılıkla mücadele kapsamında yetişkin yükümlülere yönelik olarak; SAMBA BAŞARI Bireysel Müdahale ve Bilgilendirme Programı, SAMBA BAŞARI Grup Çalışması, Bağımlılıkla Mücadele Aile Eğitimi Programı (BAMAP), Sigarasız Programı gibi müdahale programları uygulanmaktadır. Yükümlülerle yürütülen çalışmalar, sigara, alkol ve madde kullanımının zararları hakkında bilgilendirme, değişim motivasyonunun artırılması, maddenin doğrudan ve dolaylı zararlarının azaltılması, nükse karşı koruyucu becerilerin kazandırılmasını hedeflemekte ve bu süreçler interaktif yöntemlerle yürütülmektedir. Ailelere yönelik Bağımlılıkla Mücadele Aile Eğitimi Programı ise grup ortamında öğrenme, duyguların paylaşımı ve karşılıklı destek yoluyla ailelerin sürece katılımını güçlendirmekte, bağımlılıkla mücadelede aile ve çevre desteğinin önemine dair farkındalık ve beceri kazandırmayı amaçlamaktadır. Kişiyi sosyal ve ekonomik hayatından koparan, aile ilişkilerine zarar veren, çeşitli suçların işlenmesine zemin oluşturan uyuşturucu ve uyarıcı madde bağımlılığıyla mücadele bütüncül olarak ele alınması gereken bir sorun alanıdır. Bu noktada kurumlar arası iş birliği de büyük önem arz etmektedir. Bu kapsamda 13 Aralık 2024 tarihinde Bakanlığımız ile Türkiye Yeşilay Cemiyeti arasında Bağımlılıkla Mücadele Alanında İş Birliği Protokolü imzalanmıştır. Protokol kapsamında denetimli serbestlik müdürlükleri tarafından bağlı bulundukları il ve ilçelerde yer alan Yeşilay Şubeleri veya Yeşilay Danışmanlık Merkezleri (YEDAM) ile iletişime geçilerek kurum ziyaretleri ve seminerler gerçekleştirilmekte olup bağımlı bireylerin ailelerine yönelik gerekli yönlendirmeler sağlanmaktadır. Ülkemiz genelinde ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutukluların teknolojik gelişmelerden faydalandırılması, iş ve işlemlerinin etkin yürütülmesi amacıyla hazırlanan ve cezaların infazı alanında dünyanın en geniş çaplı kuruluşu olma özelliği taşıyan Uluslararası Islah ve Ceza İnfaz Kurumları Birliği (CPA) tarafından, 2022 yılı Ekim ayında, UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 9ia9rat - VEXhWBp - N*İ1W/FC - gg8HOO- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü ABD'nin Orlando şehrinde yaklaşık 75 ülkeden 600 katılımcının bir araya geldiği yıllık Kongre sırasında, "Yeniden Suç İşlemenin Önlenmesi" kategorisinde en iyi proje seçilerek "Mükemmeliyet Ödülünü" alan Akıllı Teknolojilerin Ceza İnfaz Kurumlarına Entegrasyonu Projesi (ACEP) kapsamında sesli ve görüntülü görüşme, sayım, dilekçe, kantin sipariş ve online ödeme, kütüphane kitap talebi, e-mektup, e-doktor ve Bakanlığımız iletişim uygulamaları yürütülen çalışmalar sonucunda aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır. Diğer yandan; denetimli serbestlik tedbirlerinin uygulanmasında işleyişin daha verimli ve etkin bir şekilde yürütülmesi, hükümlülerin çağdaş, adil ve insan onuruna saygı ilkesine bağlı olarak takibi ve denetlenmesi, çağımızın teknolojik gelişmelerinden daha fazla faydalanılması amacıyla BİOSİS (Biyometrik İmza Yöntemi ile Takip Sistemi) Projesi yürütülmektedir. IV- Soru önergesinde istenilen ayrıntıda bilgi sunulamamakla birlikte, denetimli serbestlik istatistiklerine Bakanlığımız Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün "https://www.cte.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir. Yılmaz TUNÇ Bakan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden 9ia9rat - VEXhWBp - N*İ1W/FC - gg8HOO- ileerişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Gülcan Kış (CHP, Mersin). “Cezaevlerinden tahliye edilen hükümlülerin yeniden suç işleme oranlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28086, 9 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28086-cezaevlerinden-tahliye-edilen-hukumlulerin-yeniden-suc-isleme-oranlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/767f6ada-97f6-4c11-bcd7-0196c3c8e8af Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.