# 3-5 yaş aralığındaki çocukların okullaşma oranına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/28143 - **Veren:** Rıdvan Uz (İYİ Parti, Çanakkale) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 8 Mayıs 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 36 gün sonra, 13 Haziran 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5471c3e4-442d-47b6-b594-0196b3c2cda1 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28143-3-5-yas-araligindaki-cocuklarin-okullasma-oranina-iliskin > Rıdvan Uz (İYİ Parti), 8 Mayıs 2025 tarihinde 7/28143 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 36 gün sonra, 13 Haziran 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanı Sn. Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı maddesi gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Okul öncesi eğitim, bireyin bilişsel, duygusal ve sosyal gelişiminin temellerinin atıldığı kritik bir dönemdir. Ancak Türkiye'de, özellikle 3-5 yaş aralığındaki çocukların okullaşma oranları, OECD ülkeleri ortalamasının oldukça altında seyretmektedir. Bu durum, çocukların ilerleyen eğitim kademelerinde karşılaşabilecekleri öğrenme güçlüklerinin ve sosyal uyum problemlerinin temelini oluşturabilir. Milli Eğitim Bakanlığı'nın 2023 yılı hedefleri arasında, 3 yaşta okullaşma oranını 16'dan 9650'ye, 4 yaşta 638'den 9670'e ve 5 yaşta W99'dan 9100'e ulaştırmak yer almaktadır. Ancak mevcut veriler, bu hedeflere ulaşmada zorluklar yaşandığını göstermektedir. OECD verilerine göre, Türkiye'de 3-5 yaş aralığındaki çocukların okul öncesi eğitime katılım oranı 22 ile OECD ülkeleri arasında en düşük seviyededir. Bu bağlamda; SORULAR: 1. 2024-2025 eğitim-öğretim yılı itibarıyla Türkiye genelinde 3-5 yaş aralığındaki çocukların okul öncesi eğitime katılım oranı nedir? 2. Belirlenen hedeflere ulaşmak için Bakanlığınız tarafından yürütülen projeler ve bu projelerin başarı oranları nelerdir? 3. Kırsal bölgelerde okul öncesi eğitime erişimi artırmak amacıyla ne tür çalışmalar yapılmaktadır? 4. Okul öncesi eğitimde öğretmen sayısı ve nitelikleri konusunda mevcut durum nedir? 5. Ailelerin okul öncesi eğitime yönelik farkındalığını artırmak için yürütülen bilgilendirme ve teşvik programları var mıdır? 6. OECD ülkeleriyle kıyaslandığında, Türkiye'nin okul öncesi eğitime ayırdığı bütçe oranı nedir ve bu oranı artırmak için planlanan adımlar nelerdir? Bu iki gruba yönelik eğitimde fırsat eşitliğini artırmaya yönelik önümüzdeki 5 yıla dair Bakanlığınızın stratejik planı var mıdır? ## Bakanlığın cevabı ç) 26/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1634428 sayılı yazınız. d)28/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1636504 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU"nun 7/27022, İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN'ın 7/28043, Aydın Milletvekili Hüseyin YILDIZ'ın 7/2813$, Tekirdağ Milletvekili Cem AVŞAR"ın 7/28140, Çanakkale Milletvekili Rıdvan UZ"un 7/28142 ve 7/28143, Kocaeli Milletvekili Nail ÇİLER"in 7/28148, Ankara Milletvekili Murat EMİR'in 7/28347, Adana Milletvekili Bilal BİLİCİ'nin 7/28348 ile Ordu Milletvekili Mustafa ADIGÜZEL'in 7/28457 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. Itim Bakanı MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı YUZYILI nn Zan 1/1814) YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ Soru önergesinde Resmi İstatistik Programı kapsamında talep edilen veriler; Bakanlığımızın "https://sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64" internet adresinde yayınlanan Milli Eğitim Örgün Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim adlı yayında yer alan "1.1.a Öğretim yılı ve eğitim seviyesine göre okullaşma oranı" ve "2.1 Okulöncesi eğitim kurumlarının okul türlerine göre okul, şube, öğrenci, öğretmen ve derslik sayısı" başlıklı tablolarda yer almaktadır. Türkiye'de eğitim hizmetlerine ayrılan kamu kaynakları, ülkenin sosyal kalkınma ve beşeri sermaye yatırımlarına verdiği önemin açık bir göstergesidir. 2024 yılı itibarıyla eğitime ayrılan kamu harcamalarının, toplam kamu harcamaları içindeki payı 9010,7 olup, bu oran 9010 olan OECD ortalamasının üzerinde seyretmektedir. Bununla beraber Türkiye'de okul öncesi eğitime yönelik toplam harcamanın (kamu-özel) 9678*ini kamu harcamaları oluşturmaktadır. Bu oran, kamu sorumluluğunun erken çocukluk eğitimi alanındaki ağırlığını ortaya koymaktadır. OECD ortalamasına (9086) yaklaşmakta olan bu oran, kamu eliyle yürütülen hizmetlerin erişilebilirliğini ve kalitesini artırma yönünde önemli bir gösterge olarak değerlendirilmektedir. Eğitim kurumlarına yönelik toplam harcamaların gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) içindeki payı ise 904,2 olarak gerçekleşmiştir. Bu oran, OECD ortalaması olan "04, 9'a yakın bir seviyededir ve Türkiye'nin eğitim yatırımlarını sürdürülebilir şekilde artırma yönündeki çabalarının bir yansımasıdır. Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (PA) kapsamında Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ortak finansmanı ile uygulamaya konulan Erken Çocukluk Eğitiminde Kalite ve Erişimin Artırılması Projesi 1 Kasım 2020'de başlamış ve 30 Kasım 2024 tarihinde uygulaması sona ermiştir. Projeyle dezavantajlı çocuklar başta olmak üzere tüm çocukların erken çocukluk eğitimi hizmetlerine erişiminin ve sunulan eğitimin kalitesinin arttırılması, erken çocukluk eğitimi hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve çeşitlendirilmesi hedeflenmiştir. Projenin hedef gruplarını; erken çocukluk eğitimi (EÇE) hizmetlerine erişime sınırlı olan veya hiç erişimi olmayan en dezavantajlı 0-6 yaş aralığındaki çocuklar ve onların ebeveynler/bakıcıları ile okul öncesi öğretmenleri, okul müdürleri ve diğer EÇE hizmet sağlayıcıları oluşturmaktadır. Proje bütçesi 29.999.779 Euro olup proje; Adana, Ankara, Antalya, Aydın, Bitlis, Bursa, Diyarbakır, Erzurum, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kastamonu, Konya, Manisa, Mardin, Samsun, Şanlıurfa, Tekirdağ, Trabzon ve Van olmak üzere 20 ilde uygulanmış ve aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır: e Özellikle en dezavantajlı durumdaki 0-6 yaş arası çocuklar için EÇE hizmetleri yaygınlaştırılmıştır. e Standartların iyileştirilmesi, programın güncellenmesi ve yeni materyaller geliştirilmesi yoluyla EÇE hizmetlerinin kalitesi arttırılmıştır. e Özellikle dezavantajlı ailelerin EÇE hizmetlerinin kalitesi ve değerine ilişkin düşünce ve tutumlarını olumlu yönde değiştirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmüştür. " Güncellenen EÇE mevzuatı aracılığıyla kaliteli EÇE hizmetlerine erişimin arttırılmasını destekleyen bir öğrenme ortamı teşvik etmeye yönelik faaliyetler yürütülmüştür. Şartları elverişsiz yerleşim yerlerindeki çocuklar başta olmak üzere tüm çocukların kaliteli okul öncesi eğitime erişimi için 2023-2024 eğitim öğretim yılından bu yana çağ nüfusu az olduğu için sınıf açılamayan yerleşim yerlerinde okul öncesi eğitime erişim modelleri MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI IC0 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı 0 YÜZYILI len ni uygulanmaktadır. 2023-2024 eğitim öğretim yılında 10 ildeki 54 köyde 314 çocuk ve 19 gezici öğretmen ile bir öğretmenin birden fazla yerleşim yerine giderek oradaki çocuklara eğitim verdiği "Geçici Köy Ana Sınıfı Modeli", 17 ildeki 249 köyü kapsayan 66 merkezde 1349 çocuk ile çocukların okul servisiyle taşınarak eğitim alındığı "Taşıma Merkezinde Ana Sınıfı Modeli" uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Ayrıca 2023-2024 eğitim öğretim yılında 700 adet "Benim Oyun Sandığım" materyal seti okulsuz yerleşim yerlerindeki çocuklara ulaştırılmış ve düzenli ev ziyaretleri ile çocukların gelişimine destek olunmuştur. Ders yılı içerisinde okula gidemeyen 10.036 çocuğun katılımıyla 2023-2024 eğitim öğretim yılı yaz döneminde esnek zamanlı bir uygulama olan yaz eğitimi uygulaması ücretsiz olarak yapılmıştır. 2024-2025 eğitim öğretim yılında Benim Oyun Sandığım Seti dağıtımı ve Geçici Köy Ana Sınıfı ile Taşıma Merkezinde Ana Sınıfı uygulamalarına devam edilmektedir. Nüfusu az ve dağınık olan köy ve benzeri yerleşim yerlerinde okul öncesi eğitimde firsat eşitliği sağlamak için Milli Eğitim Bakanlığı Kurum Açma, Kapatma ve Ad Verme Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle, bir yerleşim yerinde ana sınıfı açılması için gerekli olan çocuk sayısı 10" dan 5? e düşürülmüştür. Böylece 2.000 köyde yaklaşık 20.000 çocuk eğitimle buluşmuştur. Ayrıca, "Erken Çocukluk Eğitiminde Kalite ve Erişimin Arttırılması Projesi" kapsamında özellikle erişimin az olduğu bölgelerde: • 313 konteyner ile 626 okul öncesi eğitim sınıfı kurulumu • 876 EÇE mobilyası ve eğitim materyali dağıtımı • 100 HEM oyun odasına kırtasiye desteği dağıtımı, ?* 20 belediye oyun odasına mobilya ve eğitim materyali dağıtımı, • 1.000 set yaz anaokulu kırtasiye seti dağıtımı, • 2.000 okula kırtasiye seti dağıtımı, • 60.000 set hikâye kitabı basımı ve dağıtımı yapılmıştır. Bunların yanında herhangi bir okula erişimi olmayacak oldukça zor noktalardaki kırsal yerlerdeki çocuklarımıza ev temelli okul öncesi eğitim sunmak için 5000 adet "Benim Oyun Sandığım" okul öncesi eğitim seti dağıtımı yapılmıştır. Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları"na göre okul öncesi öğretmenlik alanına kaynaklık eden lisans bölümleri aşağıdaki gibidir; Okul Öncesi Öğretmenliği Ana Okulu Öğretmenliği Çocuk Gelişimi ve Okul Öncesi Eğitimi Öğretmenliği Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Öğretmenliği Okul öncesi eğitimde aile katılımı eğitim sürecinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu önemi gereği 2023 yılı Aralık ayından itibaren her ay aileler için bilgilendirici Aile Bülteni dergisi hazırlanmakta ve tüm ailelere ücretsiz ulaştırılmaktadır. Ayrıca ailelerin tatil döneminde çocuklarla daha etkili vakit geçirmesi için yarıyıl tatili ve ara tatiller için etkinlik kitapları hazırlanıp çocuklara ücretsiz olarak sunulmaktadır. "Erken Çocukluk Eğitiminde Kalite ve Erişimin Arttırılması Projesi" projesi kapsamında: e Projenin sosyal medya kanalları aracılığıyla sosyal medya içerikleri paylaşılmış, sosyal medya hesaplarından yapılan paylaşımlar 150.000'in üzerinde izlenim, 110.000'in üzerinde erişim ve 7.000'in üzerinde etkileşim ortaya koymuş, proje için bir internet sitesi kurularak düzenli olarak güncellenmiş, 30 ilde açık hava kampanyası düzenlenmiştir. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN alalım N YÜZYILI Strateji Geliştirme Başkanlığı PO e Erken çocukluk eğitimi hizmetlerinin yaygınlaştırılması amacıyla aile ve bakım verenlerin tutumlarını olumlu yönde değiştirmeye yönelik farkındalık arttırma faaliyetleri düzenlenmiştir. e Ailelerin ve hizmet sağlayıcıların, oyun yoluyla öğrenmede çocukları etkili bir şekilde yönlendirmeleri ve oyunun çocuk gelişimindeki rolü konusunda farkındalık arttırma çalışmaları yürütülmüştür. e 39 bölümlük çizgi film geliştirilmiş ve TRT EBA kanalı ile EBA üzerinden yayınlanmıştır. Bakanlığımız 2024-2028 Stratejik Planı 5 yıllık perspektifle hazırlanmıştır. Plana göre; "Amaç 1: Temel eğitimde firsat eşitliği ve eğitime erişimin sağlandığı, öğretim süreçleri ve eğitim ortamlarının etkin kullanıldığı bir ekosistem inşa ederek öğrencileri çağın gerektirdiği evrensel yeterliliklere sahip, milli ve manevi değerleri benimsemiş sağlıklı ve mutlu bireyler olarak yetiştirmek. Hedef 1.1: Temel eğitimde firsat eşitliğini sağlayarak eğitime erişimi artırmaya yönelik iyileştirmeler hayata geçirilecektir." Biçiminde ifade edilen amaç ve hedefler eğitimde fırsat eşitliğini artırmaya yöneliktir. Önümüzdeki dönem de uygulanması planlanan "Erken Çocukluk Eğitiminde Kalite ve Erişimin Arttırılması Projesi 11" projesinin kapsamı ise aşağıda belirtildiği şekildedir; 3 ile 5 yaş aralığındaki tüm çocuklar için EÇE hizmetlerinin kalitesinin ve EÇE hizmetlerine erişimin artırılması amaçlanan projenin toplam bütçesi 8 milyondur. Projenin doğrudan sözleşme usulüyle UNICEF ile uygulanması planlanmıştır. Projenin gösterge niteliğindeki faaliyetleri aşağıda sunulmakta olup ilerleyen süreçte gerekli değişiklik ve eklemeler yapılabilecektir. "e 3-5 yaş grubu çocuklara yönelik alternatif esnek EÇE hizmet modellerinin yaygınlaştırılması. e Hedefillerde 3-5 yaş grubu çocuklara yönelik alternatif esnek EÇE hizmet modellerinin sunulması " Alternatifesnek EÇE hizmet modellerinin geliştirilmesi e Erken öğrenimin kalitesini artırmak için EÇE personelinin bilgi ve becerilerle donatılması e Okul öncesi eğitim kurumlarının EÇE mobilya ve malzemeleri ile desteklenmesi e Hedefillerde EÇE personelinin bilgi ve becerilerinin artırılması amacıyla söz konusu personele eğitim verilmesi e Öğretim ve öğrenim materyallerinin geliştirilmesi e Enhassas topluluklarda, ebeveyn ve toplumun EÇE hizmetlerine katılımının artırılması. e Hedefillerde ebeveynlerin/çocukların bakımından sorumlu olanların EÇE hizmetlerine katılımının teşvik edilmesi " Ebeveynlerin çocukların bakımından sorumlu olanların ebeveyn ve toplum faaliyetlerine katılımının teşvik edilmesi --- **Kaynak gösterme:** Rıdvan Uz (İYİ Parti, Çanakkale). “3-5 yaş aralığındaki çocukların okullaşma oranına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28143, 8 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28143-3-5-yas-araligindaki-cocuklarin-okullasma-oranina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5471c3e4-442d-47b6-b594-0196b3c2cda1 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.