# Yüksek güvenlikli ceza infaz kurumlarında yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/28202 - **Veren:** Dilan Kunt Ayan (DEM Parti, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 13 Mayıs 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 248 gün sonra, 16 Ocak 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/47b4c4b8-5759-4694-b84d-0196cda5d468 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28202-yuksek-guvenlikli-ceza-infaz-kurumlarinda-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin > Dilan Kunt Ayan (DEM Parti), 13 Mayıs 2025 tarihinde 7/28202 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 248 gün sonra, 16 Ocak 2026). ## Önerge metni Sayı 1...... | 1851 , HALKLARIN EŞİTLİK VE DENOKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞKANLIĞI Tarih 8.051.205 | TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA 28909 Aşağıda belirtilen sorularımın Adalet Bakanı YILMAZ TUNÇ tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 06.05.2025 Dİ KUNT AYAN DEM P nlıurfa Milletvekili Yüksek Güvenlikli Cezaevleri, mahpusların sürekli gözetim altında tutulduğu, fiziksel ve sosyal etkileşimin ciddi şekilde sınırlandığı, yoğun tecrit ve izolasyon koşullarının uygulandığı kurumlar olarak öne çıkmaktadır. Ulusal ve uluslararası birçok insan hakları kuruluşu tarafından eleştirilen bu yapılar, insan onuruna aykırı olduğu gerekçesiyle sıklıkla tartışılmaktadır. Bu cezaevlerinde mahpuslar günde 23 saate varan hücre izolasyonuna maruz kalmakta, ortak alanlara çıkış ya çok sınırlı sağlanmakta ya da tamamen engellenmektedir. Sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler neredeyse hiç yapılmamakta; aile ve avukat görüşmeleri ciddi biçimde kısıtlanmakta, mahpuslar arasında dayanışma ve iletişim engellenmektedir. Bu uygulamalar, psikolojik ve fiziksel tahribata yol açmakta; özellikle hasta mahpuslar açısından hayati riskler doğurmaktadır. Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi (CPT) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarında da bu tür tecrit uygulamaları işkence ve kötü muamele yasağını ihlal eden uygulamalar arasında gösterilmektedir. TAYAD'lı Aileler olarak tarafımıza iletilen tutuklu başvurularına göre, bu koşulları protesto eden 10 tutuklu ve hükümlü şu anda süresiz açlık grevindedir. Bunlardan Sercan Ahmet Arslan, İzmir Buca Yüksek Güvenlikli Cezaevi'nde 194 gündür, Mulla Zincir, Marmara Kapalı Cezaevi'nde 165 gündür süresiz açlık grevindedir. Ayrıca Yurdagül Gümüş, açlık grevindeki oğluna destek olmak amacıyla | Ocak 2025'ten bu yana Marmara Kapalı Cezaevi'nde süresiz açlık grevini sürdürmektedir. Başka cezaevlerinde de altı tutuklunun aynı şekilde açlık grevine devam ettiği bildirilmektedir. Açlık grevleri, mahpusların son çare olarak başvurduğu ve yaşamlarını riske attığı ağır bir direniş biçimidir. Bu noktada Adalet Bakanlığı'nın insan hakları temelinde sorumluluk üstlenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda; 1. Türkiye genelinde Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumları'nda toplam kaç kişi tek kişilik hücre koşullarında tutulmaktadır? 2. YGClerde mahpuslara yönelik hangi sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler düzenlenmektedir? Bu etkinliklere katılım ne düzeydedir? . YGC'lerde günde 22-23 saat hücrede tutulan mahpus sayısı kaçtır? Bu uygulamanın mahpusların fiziksel ve ruhsal sağlığı üzerindeki etkileri izlenmekte midir? . Şu anda cezaevlerinde kaç mahpus süresiz açlık grevinde bulunmaktadır? Açlık grevinde olanların sağlık durumu ne sıklıkla kontrol edilmektedir? . Açlık grevi yapan Sercan Ahmet Arslan, Mulla Zincir, Yurdagül Gümüş ve 7 mahpus hakkında Bakanlığınız tarafından alınmış herhangi bir tedbir veya girişim bulunmakta mıdır? . Adalet Bakanlığı, Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumları"ndaki ağır tecrit koşullarını hafifletmek veya bu hapishane modelini yeniden değerlendirmek yönünde herhangi bir çalışma yürütmekte midir? . YGC modeline dair ulusal ve uluslararası insan hakları raporları Bakanlığınız tarafından dikkate alınmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı 1632619 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Şanlıurfa Milletvekili Dilan Kunt Ayan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/28202 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana bttp://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden *d9D7/c - PCb*#Ozn - gtteHKE - t102Z9Y- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı :E-56020453-610-859-3611/5040 Konu : Yazılı soru önergesi .151 01, 12026 Sayın Dilan KUNT AYAN Şanlıurfa Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/28202 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun; A) "İnfazda temel ilke" kenar başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasında, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin kuralların hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefi inanç, milli veya sosyal köken ve siyasi veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanacağı, B) "Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları" kenar başlıklı 9. maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarında, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar ile süresine bakılmaksızın, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek suçlarından veya bu örgütün faaliyeti çerçevesinde bu fıkrada sayılan suçlardan mahkum olanların cezalarının, yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında, bu kurumların ihtiyacı karşılama bakımından yetersiz olması hâlinde diğer kapalı ceza infaz kurumlarının yüksek güvenlikli bölümlerinde infaz edileceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Gerek yüksek güvenlikli kurumlarda gerekse diğer kapalı ceza infaz kurumlarında tecrit ve izolasyon şeklinde bir uygulama bulunmamaktadır. 1i- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden XKt#V7Zz - k1J7uG5C - P9Z6mYn - MGTR8g ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir. Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT),27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir. Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir. Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir. MI- 5275 sayılı Kanunun; A) "Hükümlülerin gözlem ve sınıflandırılması" kenar başlıklı 23. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, hükümlülerin kişisel özellikleri, bedensel, akli ve sağlık durumları, suç işlemeden önceki yaşamları, sosyal çevre ve ilişkileri, sanat ve meslek faaliyetleri, ahlâki eğilimleri, suça bakış açıları, hükümlülük süreleri ve suç türleri belirlenerek, durumlarına uygun infaz kurumlarına ayrılmaları ve bunlara göre saptanacak infaz ve iyileştirme rejiminin; gözlem, inceleme ve değerlendirme yöntemiyle çalışan gözlem ve sınıflandırma merkezlerinde veya kapalı ceza infaz kurumlarının bu hizmete ayrılan bölümlerinde yapılacağı; hükümlülerin, işledikleri suç tiplerine, gösterdikleri eğilimlere, tutum ve davranışları nedeniyle sıkı gözetim ve denetim altında bulundurulmaları gerekip gerekmediğine göre yüksek güvenlikli ceza infaz kurumlarına veya normal güvenlikli ceza infaz kurumlarına veya açık ceza infaz kurumlarına gönderilecekleri, B) "Hükümlülerin gruplandırılması" kenar başlıklı 24. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ilk defa suç işleyenler, mükerrirler, itiyadi suçlular veya suç işlemeyi meslek edinenler; akli ve bedensel durumları nedeniyle veya yaşları itibarıyla özel bir infaz rejimine tâbi tutulması gerekenler; tehlike hâli taşıyanlar; terör suçluları ile suç örgütlerine veya çıkar amaçlı suç örgütlerine mensup olan suçlular şeklinde gruplara ayrılacağı; ikinci fıkrasında hükümlülerin ayrıca yaşları, hükümlülük süreleri ve suç türleri itibarıyla da gruplandırılacağı, C) "Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının infazı" kenar başlıklı 25. maddesinin birinci fıkrasında, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum edilmiş olan hükümlünün tek kişilik odada barındırılacağı, Ç) "Hükümlünün barındırılması ve yatırılması" kenar başlıklı 63. maddesinin üçüncü fıkrasında, kadınların erkeklerle, hükümlülerin tutuklularla, çocukların yetişkinlerle, örgüt veya çıkar amaçlı örgüt suçluları ile terör suçlularının Kanunda sayılan hâller dışında bir araya gelmelerine ve bağlantı kurmalarına izin verilmeyeceği, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. Bu kapsamda hükümlü ve tutukluların gözlem, sınıflandırma, gruplandırma ve odalara yerleştirme işlemleri, anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda Ceza İnfaz Kurumları İdare ve Gözlem Kurulu kararlarıyla gerçekleştirilmekte olup, bu kararlara karşı yargı yolu açıktır. UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden XKt-V7Z7 - k)J7uG5C - P9Z6mYn - MGTR8g- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü IV- 28/03/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin "Psiko-sosyal yardım servisi" kenar başlıklı 12. maddesinin birinci fikrasında; psiko-sosyal yardım servisinin, personel ve hükümlülerin ruh ve beden sağlığı ve bütünlüğüne ilişkin koruyucu, geliştirici programları araştıran, uygulayan ve gerektiğinde tedavi sürecine katılarak psikolojik destek ve müdahalede bulunan, ayrıca hükümlülerin bireysel özelliklerini, yaşam koşullarını ve suç işleme nedenlerini belirleyerek bireysel gelişmelerine yardımcı olan, kurum yaşamına uyumlarını ve toplumsal yaşamla uyumlaşmalarını sağlayan ve bireyin yeniden suç işlemesini engelleyecek önlemleri alan ve bu amaçla gerektiğinde kurum en üst amirinin bilgisi dahilinde, aileler ve sosyal çevreyle görüşme yapan servis olduğu, psiko-sosyal yardım servisinde, psikolog, sosyal çalışmacı, sosyolog ve çocuk gelişimi uzmanının görev yapacağı; ikinci fikrasında, bu servisin, iyileştirme programları kapsamında spor alanları, çok amaçlı salon, kütüphane ve iş atölyelerinden yararlanma, meslek edinme kursları gibi faaliyetlere katılabilecek durumdaki hükümlüler ile kurumun iç hizmetlerinde çalıştırılacak hükümlüleri belirleyerek idare ve gözlem kuruluna sunma görevi bulunduğu hükümlerine yer verildiği malâümlarıdır. V- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir. B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır. VI- 5275 sayılı Kanunun "Hükümlünün kendisine verilen yiyecek ve içecekleri reddetmesi" kenar başlıklı 82. maddesinin birinci fıkrasında, hükümlülerin, hangi nedenle olursa olsun, kendilerine verilen yiyecek ve içecekleri sürekli olarak reddetmesi halinde; bu hareketlerinin kötü sonuçları ile bırakacağı bedensel ve ruhsal hasarlar konusunda ceza infaz kurumu hekimince bilgilendirileceği, psiko-sosyal hizmet birimince de bu hareketlerinden vazgeçmeleri yolunda çalışmalar yapılacağı ve sonuç alınamaması hâlinde, beslenmelerine kurum hekimince belirlenen rejime göre uygun ortamda başlanacağı düzenlenmiştir. Vİ- "Genç ve Yetişkin Hükümlü ve Tutukluların Eğitim ve İyileştirilme İşlemleri ve Diğer Hükümler" konulu, 27/07/2007 tarihli ve 46/1 Nolu Genelgenin "Eğitim-Öğretim Çalışmaları, Sosyal-Kültürel ve Sportif Faaliyetler" başlıklı Üçüncü Bölümünün "A- Genel Esaslar" kısmının 1 ilâ 5. maddelerinde, eğitim-öğretim çalışmaları ile sosyal-kültürel ve sportif faaliyetlerin Standartlar Sistemi çerçevesinde Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak kurumlara gönderilen "eğitim haritası" kapsamında yürütülmesi ile bu amaçla yapılacak duyuru, seçim ve yerine getirmeye ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir. Anılan Bölümün "B- Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumlarındaki Eğitim-Öğretim UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden Xkt4-V7z - k)J7uG5C - P9Z6mYn - MGTR8g- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Çalışmaları, Sosyal-Kültürel ve Sportif Faaliyetlere İlişkin Esaslar" kısmının 1. maddesinde ise yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında ve kapalı ceza infaz kurumlarının yüksek güvenlikli bölümlerinde kalan hükümlü ve tutukluların, bireysel veya 10 kişiyi aşmayacak gruplar hâlinde eğitim-öğretim, sosyal-kültürel ve sportif çalışmalardan genel esaslar çerçevesinde yararlandırılacağı belirtilmiştir. VMI- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden; A) Ülkemizdeki ceza infaz kurumlarında açlık grevi eyleminde bulunan hükümlü ve tutukluların sağlık durumlarının düzenli olarak takip edildiği, Kurum doktorlarının kontrolünde öncelikle B kompleks vitaminleri olmak üzere gerekli görülen vitaminlerin, tuz, şeker, limon ve sıvıların kendilerine verildiği, her gün sağlık birimi tarafından periyodik olarak tansiyon, şeker, kilo ve nabız ölçümlerinin yapıldığı, B) Ülkemizdeki ceza infaz kurumlarında tüm iş ve işlemlerin insan onuruna saygı ilkesi esas alınarak mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, C) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Anlaşılmıştır. Yılmaz TUNÇ Bakan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden XKt-V7Z - k77uG5C - P9Z6mYn - MGTR8g ile erişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Dilan Kunt Ayan (DEM Parti, Şanlıurfa). “Yüksek güvenlikli ceza infaz kurumlarında yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28202, 13 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28202-yuksek-guvenlikli-ceza-infaz-kurumlarinda-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/47b4c4b8-5759-4694-b84d-0196cda5d468 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.