# 2015 yılından bu yana oluşan dış borçlara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/28226 - **Veren:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 30 Nisan 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 90 gün sonra, 29 Temmuz 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/70f1aab2-5d7a-4af8-a3b7-0196aad5717e - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28226-2015-yilindan-bu-yana-olusan-dis-borclara-iliskin > Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 30 Nisan 2025 tarihinde 7/28226 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 90 gün sonra, 29 Temmuz 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ve talep ederim. Av.Dr. M. Zaza TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili Ülkemizde kamu kaynaklarının belirli gruplara aktarılması, borçlanmanın sürekli hale getirilmesi ve bu borç yükünün toplumun en yoksul kesimine ödetilmesi ciddi bir ekonomik ve sosyal çöküşü beraberinde getirmektedir. Bu süreç, uluslararası literatürde "Tiksindirici Borç" veya "Haksız Borç" veya "Menfur Borç" (odious debt) kavramları ile tanımlanmaktadır. Bu kavram, genel anlamda halkın rızası olmadan alınan, halkın yararına kullanılmayan ve sonuçta yine halka yüklenen borçlar için kullanılmaktadır. Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu Özel Raportörü Mohammed Bedjaoui (1979-1980 "Devletlerin Halefiyeti"' - State Succession - konusundaki çalışmalar için ) ise "Tiksindirici Borç" veya "Haksız Borç" veya "Menfur Borç" kavramını teknik olarak "Toplum açısından çağdaş uluslararası hukukla, özellikle Birleşmiş Milletler Şartı'nda yer alan ilkelerle uyumsuz amaçlarla alınmış her türlü borç" olarak tanımlamıştır. Ekonomik göstergeler, bu kavramın ülkemiz için de geçerli olup olmadığının sorgulanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda; 1 Ocak 2015 — 28 Nisan 2025 tarihleri arasındaki dönemde alınan dış borçların toplam tutarı ne kadardır? 1 Ocak 2015 — 28 Nisan 2025 tarihleri arasındaki dönemde alınan dış borçların tutarlarının hangi alanlara harcandığına dair detaylı döküm nedir ? Detaylı dökümün tarafıma sunulmasını talep ediyorum. 1 Ocak 2015 — 28 Nisan 2025 tarihleri arasındaki dönemde alınan dış borçların ne kadarlık tutarı doğrudan özel sektör holdinglerine ne kadarlık tutarı kamu-özel iş birliği projeleri (KOİ) kapsamında aktarılan altyapı yatırımlarına tahsis edilmiştir, aktarılmıştır ? 1 Ocak 2015 — 28 Nisan 2025 tarihleri arasındaki dönemde alınan dış borçların faiz ödemeleri toplam tutarı ne kadardır? 1 Ocak 2015 — 28 Nisan 2025 tarihleri arasındaki dönemde alınan dış borçlar sonucu yoksul kesimlerin borç ve faiz yükünü taşıma kapasitelerinin güncel ölçümlerinin tespitleri için Bakanlığınızca düzenli raporlamalar yapılmakta mıdır? 1 Ocak 2015 — 28 Nisan 2025 tarihleri arasındaki dönemde alınan dış borçlar sonucu yoksul kesimlerin borç ve faiz yükünü taşıma kapasitelerinin gerçekleşen toplam rakamsal karşılığı nedir ? 1 Ocak 2015 — 28 Nisan 2025 arasındaki dönemde ülkenin kamu varlıklarının (arsa, arazi, kamu binaları, doğal kaynaklar vb.) satışa çıkarılması sonucu elde edilen brüt ve net gelirler toplam tutarı ne kadardır? 7 * 2822b 7. 1 Ocak 2015 — 28 Nisan 2025 arasındaki dönemde dış borç yükü nedeniyle sosyal devlet uygulamalarında (sağlık, eğitim, sosyal yardımlar gibi) gerçekleştirilen bütçe kısıtlamalarının toplam tutarı ne kadardır ? 8. Uluslararası hukukta "Tiksindirici Borç" veya "Haksız Borç" Menfur Borç" kavramı dikkate alındığında, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin mevcut borçlanma politikaları bu tanım çerçevesinde değerlendirildiğinde risk taşımakta mıdır? 9. Bakanlığınız "Tiksindirici Borç" veya "haksız borç" veya "Menfur Borç" kavramı üzerinden en son hangi tarihte bir risk raporu veya çalışması oluşturmuştur? Oluşturulmuş bir rapor mevcutsa söz konusu raporun tam metni ile tarafıma sunulmasını talep ediyorum. ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Mevlide Mehmet ŞİMŞEK Bakan Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 7128226 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Bakanlığımız sorumluluğunda olan borç istatistikleri düzenli periyotlarla derlenerek kamuoyuna duyurulmaktadır. Bu kapsamda, dış borç istatistiklerine ilişkin bilgilere "hiips:/www.hmb.gov.tr/kamu-finansmani-istatistikleri ", bu istatistiklerle ilgili raporlara "htips://www.hmb.gov.ir/kamu-finansmani-raporlari" ve dış borç faiz ödemelerine ilişkin bilgilere "htips://muhasebat.hmb.gov.ir/merkezi-yönetim-butce-istatistikleri" internet adreslerinden erişilebilmektedir. Ayrıca, kamu özel işbirliği ile yürütülen projeler özel hukuka tabi kurulan görevli şirketler aracılığıyla yurt dışından temin edilen finansmanla proje özelinde finanse edilmektedir. Söz konusu projelerden Bakanlığımızca 4749 sayılı kanun 8/A maddesi kapsamında borç üstlenim taahhüdü verilenlerin kredi tutarlarına dair bilgilere "https:/www.hmb.gov.ir/kamufinansmani-raporlari" internet adresinden ulaşılabilmektedir. Diğer taraftan, yıllar itibarıyla gerçekleştirilen özelleştirme uygulamalarına ilişkin detaylı bilgiler "A/1ps-//www.oib. gov.ir/türkiyede-özelleştirme " internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “2015 yılından bu yana oluşan dış borçlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28226, 30 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28226-2015-yilindan-bu-yana-olusan-dis-borclara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/70f1aab2-5d7a-4af8-a3b7-0196aad5717e Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.