# Malatya ilinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/28266
- **Veren:** Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 13 Mayıs 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 111 gün sonra, 1 Eylül 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2dbfb457-a04a-4170-aab4-0196ce2a0d7a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28266-malatya-ilinde-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmes

> Ferit Şenyaşar (DEM Parti), 13 Mayıs 2025 tarihinde 7/28266 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 111 gün sonra, 1 Eylül 2025).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Ferit Şenyaşar

Malatya ilimizde yaşanan don felaketi nedeniyle başta kayısı üreticileri olmak üzere çok sayıda çiftçimiz ağır zarara uğramıştır. Ancak felaketin üzerinden yaklaşık bir ay geçmesine rağmen hâlâ hasar tespit çalışmalarının başlatılmadığı yönünde yoğun şikayetler bulunmaktadır.

Özellikle TARSİM sigortası yaptırmamış ancak Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı olan üreticiler, zararın ne kadarının karşılanacağı konusunda bilgi sahibi olamamaktadır. Ayrıca teknik sebeplerle ÇKS'ye kayıt yaptıramayan ancak fiilen üretim yapan çok sayıda çiftçi de mağduriyet yaşamaktadır.

Bu bağlamda;

I. Don felaketinin üzerinden neredeyse bir ay geçmesine rağmen hasar tespit çalışmalarının başlatılmamasının gerekçesi nedir?

| 2. TARSİM sigortası olmayan ancak ÇKS'ye kayıtlı çiftçilerin uğradığı zarar hangi | oranda karşılanacaktır?

3. Teknik sebeplerden ötürü ÇKS"ye kaydolamamış ancak fiilen üretim yapan çiftçilerin zararlarının karşılanmasına yönelik bir çalışmanız var mıdır?

4. Hasar tespiti için bölgede görevlendirilen teknik ekipler mevcut mudur? Varsa, ne zaman çalışmalarına başlayacaklardır?

5. Yaşanan bu felaket sonrası çiftçilerin borç ertelemesi ya da hibe desteği alabilmeleri için bir planlama yapılmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir.

Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.

Yaşanan zirai don olayı sonrasında uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır.

Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip ililçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.

Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 9667 oranında devlet prim desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; 905 oranında "şehit yakını ve gazi indirimi", 965 oranında "peşin ödeme indirimi", 9010 oranında "kadın çiftçi indirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 945 oranında "genç çiftçi indirimi" ve 965 oranında "engelli çiftçi indirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 010 ila 9015 oranlarında ve tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise 9610 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır.

Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9625 ile 96359i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır.

Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir.

8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren 7025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak 1 yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.

Ayrıca, TBMM tarafından 2025 yılının Nisan ayında ülkemizde gerçekleşen zirai don olayının sonuçlarının araştırılması, üreticilerin ve tarımsal ürünlerin uğradığı zararların tespiti ve gelecekte yaşanabilecek benzer olayların etkilerinin en aza indirilmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu kurulmuştur.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa). “Malatya ilinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28266, 13 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28266-malatya-ilinde-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmes (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2dbfb457-a04a-4170-aab4-0196ce2a0d7a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
