# Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yaşanan kuraklıktan etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/28268
- **Veren:** Şahzade Demir (HÜDA PAR, Gaziantep)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 13 Mayıs 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 108 gün sonra, 29 Ağustos 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0f39668f-b450-4600-b910-0196cda27519
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28268-guneydogu-anadolu-bolgesi-nde-yasanan-kurakliktan-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-gid

> Şahzade Demir (HÜDA PAR), 13 Mayıs 2025 tarihinde 7/28268 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 108 gün sonra, 29 Ağustos 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

2025 yılı itibarıyla Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yaşanan şiddetli kuraklık, hem tarımsal üretimi hem de hayvancılığı ciddi biçimde etkilemiştir. Gaziantep, Kilis, Şanlıurfa, Adıyaman, Diyarbakır, Batman, Şırnak ve Mardin gibi illerde yağışların mevsim normallerinin çok altında kalması, buğday, arpa ve mercimek gibi temel ürünlerin gelişimini durdurmuş, birçok köyde tarlalardaki ürünler başak bile tutmamıştır. Ekinlerin boyu birçok yerde 10-15 santimetrede kalmış, biçerdöverle hasat yapılamayacak hale gelmiştir. Kuruyan ürünler hayvan yemi olarak tarlada bırakılmıştır.

Mazot, gübre gibi tarımsal girdilerin borçla temini için çiftçilerin borçlandığı bu süreçte ürün alınamaması, çiftçileri ağır borç yükü altına sokmuş; hayvancılıkla geçinen köylüler ise iflas noktasına gelmiştir. Kuraklığın etkisinin sadece bu yılla sınırlı kalmayacağı, gelecek dönemin üretimini de tehdit ettiği uzmanlarca dile getirilmektedir. Bu durum, artık bir doğal afet olarak değerlendirilmelidir.

Bu bağlamda:

TBMM Halkla İlişkiler Binası ı.Kat F-120 Nolu Oda

" Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yaşanan kuraklık nedeniyle tarımsal ve hayvansal üretimde oluşan zararların tespiti için Bakanlığınız tarafından yapılan bir çalışma var mıdır? Varsa sonuçları nedir?

Kuraklıktan etkilenen çiftçilere yönelik doğrudan gelir desteği sağlanması ve borçlarının ertelenmesi yönünde bir çalışma yapılacak mıdır?

Kuraklığın doğal afet ilan edilerek Tarım Sigortaları kapsamında özel destek sağlanması düşünülmekte midir?

. Söz konusu illerde sulama altyapısının güçlendirilmesi için Bakanlığınızın kısa ve uzun vadeli projeleri nelerdir? Bu projelerin uygulama takvimi nedir? Kuraklıktan etkilenen bölgelerde köy bazlı kriz masaları kurularak çiftçilerin ihtiyaçlarının yerinde tespiti için Bakanlığınızca bir çalışma yapılacak mıdır?

TBMM Halkla İlişkiler Binası

1. Kat F-120 Nolu Oda

## Bakanlığın cevabı

İklim değişikliği kaynaklı risklerin etkilerini en aza indirmek için Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) kapsamında yer alan "Köy Bazlı Verim Sigortası" ile kuru tarım alanlarında yetiştirilen buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, nohut, kırmızı mercimek, yeşil mercimek ve yağlık ayçiçeği ürünlerinde kuraklık, don, sıcak rüzgar, sıcak hava dalgası, aşırı nem ve aşırı yağış risklerinden kaynaklı verim azalışları teminat altına alınmaktadır. Köy Bazlı Verim Sigortası kapsamında poliçede yazılı primin 9670*i Devlet tarafından karşılanmaktadır.

Köy Bazlı Verim Sigortası yaptıran üreticilerimize 9070 oranında Devlet Prim Desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; 905 oranında "şehit yakını ve gazi indirimi", "05 oranında "peşin ödeme indirimi", 4010 oranında "kadın çiftçi indirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 965 oranında "genç çiftçi indirimi" ve 905 oranında "engelli çiftçi indirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de "010 ila "615 oranlarında ve tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise "010 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır.

8038 ve 8039 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024-31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9625-96100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.

Bu doğrultuda; basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına 15 milyon üst limite kadar "0100'e varan oranlarda faiz/kâr payı desteği verilmektedir.

Tarımda dijitalleşme ile bitkinin ne zaman ne kadar sulama suyuna ihtiyaç duyduğunun tahmin edilmesi için dijital sulama yönetimi projeleri yürütülmektedir. Bu amaçla TAGEM-suET (Sulama Yönetimi ve Bitki Su Tüketimi Sistemi) hayata geçirilmiştir.

Tarımsal kuraklığın izlenmesi ve kuraklık internet portalının oluşturulması çalışmaları tamamlanmıştır.

"Dijital Sulama Yönetim Sisteminin (DiSU) Geliştirilmesi" projesi kapsamında 6 farklı bölgede çalışmalar yürütülmektedir.

Ülkemizde tarım sektöründe dijital teknolojilerin kullanımı, dijital tarım uygulamaları ve akıllı sulama tekniklerinin yaygınlaştırılmasını sağlamak amacıyla Türkiye İklim Akıllı ve Rekabetçi Tarımsal (O Büyüme (o Projesi O(TUCSAP) kapsamında "İklim Akılı o Tarım Teknolojilerinin/Uygulamalarının Benimsenmesinin Teşvik Edilmesi (3.2 Alt Bileşen)" çalışmaları yürütülmektedir.

Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresindem/taksit tarihinden itibaren "025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Şahzade Demir (HÜDA PAR, Gaziantep). “Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yaşanan kuraklıktan etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28268, 13 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28268-guneydogu-anadolu-bolgesi-nde-yasanan-kurakliktan-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-gid (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0f39668f-b450-4600-b910-0196cda27519

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
