# Tarımsal ürünlerde tespit edilen pestisit kalıntılarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/28273
- **Veren:** Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 15 Mayıs 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 106 gün sonra, 29 Ağustos 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/babc20f2-5c28-4255-acad-0196d7fc13a0
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28273-tarimsal-urunlerde-tespit-edilen-pestisit-kalintilarina-iliskin

> Selçuk Özdağ (Yeni Yol), 15 Mayıs 2025 tarihinde 7/28273 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 106 gün sonra, 29 Ağustos 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince arz ederim. Saygılarımla.

Doç. Dr. Sehşuk Özdağ

Greenpeace Türkiye tarafından 28 Nisan 2025 tarihinde yayımlanan "Pestisitler ve Çocuklar" başlıklı rapora göre, İstanbul'daki zincir marketler ve semt pazarlarından alınan 155 sebze-meyve örneğinin yaklaşık üçte birinde, Türkiye yönetmeliklerine aykırı düzeyde pestisit kalıntısına rastlanmıştır. Basına da yansıyan haberlere göre ise bu örneklerin 9033'ünde yasaklı ya da ruhsatsız pestisitler tespit edilmiş, ayrıca kalıntı bulunan ürünlerin 4690'ında üreme sağlığı ve çocuk gelişimi açısından risk taşıyan en az bir kimyasal maddeye rastlanmıştır.

Bu bulgular, özellikle çocuk sağlığı açısından ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğuna işaret etmektedir.

Bu bağlamda;

1. Türkiye genelinde tarımsal ürünlerdeki pestisit kalıntılarını düzenli ve kapsamlı biçimde analiz eden güncel bir izleme sistemi var mıdır? Varsa, bu sistemin kapsamı nedir?

2. 2022, 2023, 2024 ve 2025 yıllarında tespit edilen yasaklı ya da ruhsatsız pestisit kalıntısı bulunan ürün sayısı nedir? Hangi ürünlerde daha sık görülmüştür?

3. Tarımda yasaklı pestisit kullanımına karşı denetim mekanizmaları ne sıklıkla ve hangi yöntemlerle uygulanmaktadır? Bu denetimlerin sonuçları kamuoyuyla paylaşılmakta mıdır?

4. Çocuk sağlığını tehdit eden pestisitlere maruz kalma riskini azaltmak amacıyla Bakanlığınız tarafından yürütülen herhangi bir özel çalışma veya program mevcut mudur?

## Bakanlığın cevabı

Ülkemiz piyasasında arz edilen gıdaların güvenilirliğine ilişkin Bakanlığımız denetimleri Avrupa Birliği (AB) mevzuatı ile uyumlu bir şekilde yürütülmektedir.

Ülkemizde toplam 41 kamu gıda kontrol laboratuvar müdürlüğü bulunmaktadır. Bunlardan 40'ı uluslararası standartlara uygun şekilde akredite edilmiş durumdadır. Bu laboratuvarlar, gıda güvenliği analizlerini doğru ve güvenilir bir şekilde yapmak için onaylanmış yöntemler kullanmaktadır. AB standartlarına uygun testlerin yapılabilmesi için laboratuvar altyapısı sürekli olarak modernize edilmektedir.

Taze meyve ve sebzelerde tarladan sofraya kadar tüm tedarik zincirinde uygulanabilecek pestisitlerin yasaklı, tavsiye dışı ve hatalı kullanımının önlenmesi amacıyla denetimler yapılmaktadır. Bu çerçevede tarla, bağ, bahçe ve sera gibi üretim alanlarında 2012 yılından itibaren "Hasat Öncesi Pestisit Denetimi" yapılmaktadır. Ayrıca taze meyve ve sebzelerde pestisit kalıntısı denetimleri Bakanlığımız il/ilçe tarım ve orman müdürlükleri tarafından özellikle; e Hal girişnoktalarında, " Toptan ve perakende satış noktalarında ve e Taze meyve sebze paketleme işletmelerinde yapılmaktadır.

Bitkisel üretimde kimyasal mücadeleye alternatif yöntemlerin yaygınlaştırılması ve pestisitlerin mevzuat doğrultusunda kullanılması amacıyla Kalıntı Eylem Planı (2022-2027) uygulamaya konulmuştur.

Bakanlığımızca uluslararası standartlar doğrultusunda pestisit kullanımına alternatif yöntemlerin kullanılması, çevre dostu mücadele yöntemlerinin yaygınlaştırılması amacıyla Entegre Zararlı Yönetimi (İPM), Entegre ve Kontrollü Ürün Yönetimi (EKÜY) projeleri teşvik ve tavsiye edilmekte olup, bu yönde eğitim, proje ve kontrol faaliyetleri yürütülmektedir. Pestisit kullanımına alternatif yöntemlerden biyolojik ve biyoteknik mücadele yöntemlerini kullanan üreticilere destekleme ödemesi yapılmaktadır.

Denetim ve kontrollerde "Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği"nde belirtilen maksimum kalıntı limitlerinin üzerinde pestisit kalıntısı çıkması ya da tavsiye dışı pestisit kullanımının tespit edilmesi durumunda ürünler imha edilmekte veya uygunluk sağlanana kadar hasat geciktirilmektedir.

Ülkemiz mevzuatına uygun olmadığı tespit edilen ürünler nedeniyle gıda işletmesine ve birincil üreticiye 5996 sayılı "Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu" kapsamında yasal işlem uygulanmaktadır.

Ayrıca ülkemizde AB uyum çerçevesinde çevre ve insan sağlığı açısından olumsuz etkileri tespit edilen 223 aktif madde yasaklanmıştır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla). “Tarımsal ürünlerde tespit edilen pestisit kalıntılarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28273, 15 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28273-tarimsal-urunlerde-tespit-edilen-pestisit-kalintilarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/babc20f2-5c28-4255-acad-0196d7fc13a0

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.