# III. ve IV. Tarım Şuralarında alınan kararların uygulanmasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/28379
- **Veren:** Hasan Karal (Yeni Yol, İstanbul)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 16 Mayıs 2025
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6c304510-3a0f-4990-842a-0196ec910e8d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28379-iii-ve-iv-tarim-suralarinda-alinan-kararlarin-uygulanmasina-iliskin

> Hasan Karal (Yeni Yol), 16 Mayıs 2025 tarihinde 7/28379 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıda yer alan sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması hususunu arz ederim.

Tarım ve hayvancılık, yalnızca ekonomik bir üretim alanı değil; aynı zamanda Türkiye'nin gıda güvenliğinin, kırsal refahın ve milli egemenliğin temelidir. Ancak son yıllarda, artan girdi maliyetleri, düşen üretici fiyatları, plansız ithalat politikaları ve etkisiz destekleme sistemleri nedeniyle tarımsal üretimde sürdürülebilirlik ciddi tehdit altına girmiştir.

Bu çerçevede, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 2019 yılında düzenlenen ll. Tarım Orman Şurası ile 2025 yılında gerçekleştirilen IV. Tarım Orman Şurası ülkemizin tarım politikalarının yönünü belirleyen iki önemli belgedir. Her iki şurada da üretim planlaması, dijitalleşme, iklim değişikliği, su yönetimi ve çiftçi destekleri gibi temel başlıklara yer verilmiştir. Ancak;

2019'daki şurada alınan 60 maddelik kararın üzerinden yaklaşık 6 yıl geçmiş olmasına rağmen, bu kararların ne kadarının uygulanıp uygulanmadığına dair kamuoyuna açık bir izleme ve değerlendirme raporu yayımlanmamıştır.

Üçüncü şurada belirlenen "aktif çiftçi odaklı destekleme sistemi", "ürün planlaması", "girdi maliyetlerinin düşürülmesi", "stok ve fiyat spekülasyonlarının önlenmesi" gibi maddelerin hayata geçirilmediği; tam aksine, üretici maliyetlerinin artarken taban fiyatların maliyetin altında açıklanmaya devam ettiği görülmektedir.

Dördüncü şurada ise madde sayısı 86'ya çıkmış, yapay zeka, blokzincir, yeşil lojistik gibi kavramlar dahil edilmiş; ancak bu detayların üreticinin temel sorunu olan yüksek girdi maliyetleri, düşük fiyatlar ve ithalat baskısı gibi konuları ne ölçüde çözeceği belirsizdir.

Alınan karar sayısının artması, bazı çevrelerce bir "ilerleme" gibi gösterilse de; aslında bu durum, tarımsal krizin daha da derinleştiğini ve çözüm arayışlarının dağınıklaştığını göstermektedir. Ayrıca her iki şurada da alınan kararların büyük bölümü temenniler düzeyinde kaldığı, etkin bir uygulama planı, bütçe tahsisi, takvimlendirme yapılmadığı gibi, tarımsal kamu politikalarının kurumsallaşmasında da ilerleme sağlanamadığı görülmektedir.

Bu bağlamda; i

1. IN. Tarım Orman Şürası'nda alınan 60 kararın kaçı uygulanmış, kaçı kısmen hayata geçirilmiş, kaçı uygulamaya konulmamıştır? Bunların yıllara göre izleme ve değerlendirme raporu var mıdır?

2. Ili. Şura kararları doğrultusunda uygulamaya konulan herhangi bir politika, tarımda üretici lehine bir iyileşme (girdi maliyeti düşüşü, üretici fiyat artışı, ithalatın azalması vb.) sağlamış mıdır? Sayısal verilerle açıklar mısınız?

3. Son 5 yılda Şüra kararlarıyla bağlantılı olarak tarımsal verimlilik, ihracat, istihdam ve üretici gelirlerinde gözlemlenen değişim nedir? Varsa, bu değişimler doğrudan hangi kararlar sayesinde olmuştur?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karalG©tbmm.gov.tr

8. IV. şurada alınan 86 maddelik kararın önceki şuraya göre madde sayısı bakımından artışı, bakanlığınızca tarımsal problemlerin derinleştiği şeklinde mi değerlendirilmiştir?

IV. şurada yüksek maliyet-düşük fiyat krizine, gıda enflasyonuna, üretici gelirlerinin düşmesine yönelik somut hangi çözüm önerileri yer almıştır? Bu maddeler hangi takvimle hayata geçirilecektir?

Her iki şurada da yer alan "üretim planlaması", "aktif çiftçi tanımı", "sözleşmeli üretim", "çiftçi desteklerinin şeffaflaştırılması", "gıda israfının önlenmesi", "kooperatiflerin güçlendirilmesi" gibi tekrar eden öneriler neden halen kalıcı çözüme kavuşturulamamıştır?

Tarım Şüralarında alınan kararların bir "strateji belgesi" niteliğinde mevzuat ile bağlayıcılığı olacak şekilde uygulanması yönünde herhangi bir yasal düzenleme çalışması var mıdır?

Bakanlığınız, her iki şurada alınan kararların etkinliğini izlemek ve kamuoyu ile paylaşmak üzere bağımsız bir değerlendirme kurulu kurmayı planlamakta mıdır?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal©tbmm.gov.tr

---

**Kaynak gösterme:** Hasan Karal (Yeni Yol, İstanbul). “III. ve IV. Tarım Şuralarında alınan kararların uygulanmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28379, 16 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28379-iii-ve-iv-tarim-suralarinda-alinan-kararlarin-uygulanmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6c304510-3a0f-4990-842a-0196ec910e8d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.