# Cezaevlerinde annesiyle birlikte kalan 0-6 yaş arası çocuklara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/28406 - **Veren:** Nimet Özdemir (CHP, İstanbul) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 21 Mayıs 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 237 gün sonra, 13 Ocak 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/92b43a79-5a34-4d90-893e-0196f8168906 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28406-cezaevlerinde-annesiyle-birlikte-kalan-0-6-yas-arasi-cocuklara-iliskin > Nimet Özdemir (CHP), 21 Mayıs 2025 tarihinde 7/28406 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 237 gün sonra, 13 Ocak 2026). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Ceza infaz kurumlarında annesiyle birlikte kalan çocukların fiziksel, zihinsel ve duygusal gelişimleri, Anayasa ve tarafı olduğumuz uluslararası sözleşmeler çerçevesinde devletin sorumluluğu altındadır. Bu çocuklar herhangi bir suça karışmamış olmalarına rağmen, cezaevlerinin kısıtlayıcı ve travmatik ortamında büyümek zorunda kalan mahpus mahkümlardır. Yaşıtlarıyla sosyalleşemeyen, yeterli hijyen, sağlık ve beslenme olanaklarına erişemeyen çocukların uzun vadede telafisi zor zararlarla karşılaşabileceği açıktır. Öte yandan ceza infaz kurumlarının faaliyet raporlarının yanı sıra cezaevlerine ilişkin istatistiklerin TUİK tarafından kamuoyuyla paylaşılmaması, kamu denetimi ve şeffaflık açısından ciddi bir eksiklik doğurmaktadır. Bu durum, kamuoyunun bilgiye erişim hakkını engellediği gibi, karar alıcılar açısından da sağlıklı politika üretimini zorlaştırmaktadır. Bu çerçevede; 1. ) Cezaevlerinde annesiyle kalan çocukların sayısı nedir? Bu çocukların yaş aralıklarına göre dağılımı nasıldır? 2. ) Annesi hükümlü ya da tutuklu olduğu için onunla birlikte cezaevinde kalmak zorunda olan çocuklara, gelişimlerine uygun olarak yaşıtlarıyla sosyalleşebilecekleri ortamlar sağlanmakta mıdır? Bu kapsamda, çocuk parkı, oyun alanı, grup etkinlikleri gibi faaliyetler düzenlenmekte midir? 3. ) Cezaevlerinde artan mahkum sayısına bağlı olarak çocuklu annelerin kaldığı koğuşların kapasitesi ve fiziki durumu nedir? Bu anneler ve çocuklar, diğer hükümlü ve tutuklularla aynı ortamda mı barındırılmaktadır, yoksa ayrı ve uygun koşullara sahip birimler mi tahsis edilmiştir? 4. ) 0-6 yaş grubundaki çocukların, 6 yaşını doldurmaları halinde cezaevinden ayrılma süreci nasıl işlemektedir? Bu çocuklar hangi kurumlara yönlendirilmektedir? Anneler bu süreçle ilgili ne zaman ve nasıl bilgilendirilmektedir? 5. ) Cezaevinde annesiyle birlikte kalan çocuklara temiz içme suyuna erişim imkânı kesintisiz olarak sağlanmakta mıdır? Gelişim çağında olmaları nedeniyle bu çocuklar için diyetisyen kontrolünde özel bir beslenme programı uygulanmakta mıdır? Ayrıca, çocuklara yönelik belirlenen günlük iaşe bedelinin miktarı nedir ve enflasyon artışı dikkate alındığında yeterliliği konusunda Bakanlığınızca yapılmış bir değerlendirme bulunmakta mıdır? 6. ) Annesi cezaevinde bulunan fakat onunla birlikte kalmayan çocuklardan kaç tanesi koruyucu aile yanına yerleştirilmiştir? Bu çocukların yaşam koşulları ne sıklıkla denetlenmektedir? 7. ) Annesi cezaevinde olduğu için devlet korumasına alınan çocuk sayısı kaçtır? Bu çocuklara anneleriyle görüşme hakkı hangi aralıklarla ve hangi koşullarda tanınmaktadır? 9.) Annesi veya babası cezaevinde olduğu için akraba yanında ya da başka kurum ve kuruluşlarda yaşamak zorunda kalan çocuklara yönelik yaşam koşullarının takibi yapılmakta mıdır? Bu çocuklara yönelik psikososyal destek hizmetleri nelerdir? 10.) Cezaevinde annesiyle birlikte kalan çocuklara yönelik olarak pedagojik gözlem, gelişim takibi ile travma ve duygu durumları izleme çalışmaları yapılmakta mıdır? Bu çocuklar ne sıklıkla çocuk doktoru ve çocuk gelişim uzmanı tarafından kontrol edilmektedir? Bu kontroller düzenli olarak raporlanmaktadır? 11.) Cezaevlerinde bulunan annelere, çocuklarıyla ilgili hakları, gelişimsel destekler ve devlet hizmetleri konusunda düzenli ve sistematik bilgilendirme yapılmakta mıdır? 12.) Cezaevlerinde görev yapan personellere, tutuklu ve hükümlülere, özellikle çocuklar ve kadınlar gibi hassas gruplara yaklaşımda dikkat etmeleri gereken etik ve iletişim kurallarına dair düzenli bir eğitim verilmekte midir? bu kapsamda personele hangi eğitim, denetim ve rehberlik mekanizmaları uygulanmaktadır? 13.) Ceza infaz kurumlarına ait faaliyet raporlarının kamuoyuyla paylaşılmamasının gerekçesi nedir? Bu uygulama Bakanlığınızın bilgisi veya yönlendirmesiyle mi gerçekleşmektedir? 14.) Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından ceza infaz kurumlarına ilişkin istatistiklerin yayımlanmamasının gerekçesi nedir? Yayınlanması Bakanlığın bilgi ve yönlendirmesiyle mi engellenmektedir? ## Bakanlığın cevabı 1636504 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, İstanbul Milletvekili Nimet Özdemir tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/28406 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99, maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden Rİ 6keS p - i52Bw4B - rJOvx /s - gÖE İŞS- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-884-3919/5507 Konu : Yazılı soru önergesi (2/01. /2026 Sayın Nimet ÖZDEMİR İstanbul Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/28406 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. • A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Hükümlünün beslenmesi" kenar başlıklı 72. maddesinin birinci fıkrasında, hükümlüye Adalet ve Sağlık bakanlıklarınca birlikte belirlenecek kalori esasına göre, sağlıklı ve güçlü kalması için nitelik ve nicelik olarak besleyici, sağlık koşullarına uygun, makul çeşitlilikte, yaş, sağlık, çalıştığı işin özelliği, dini ve kültürel gerekleri göz önünde tutularak besin verileceği ve içme suyu sağlanacağı, B) Hükümlü ve Tutuklular ile Ceza İnfaz Kurumları Personelinin İaşe Yönetmeliğinin; I- "Devlet tarafından iaşe edilecek kişiler" kenar başlıklı 4. maddesinin üçüncü fıkrasında, görevi başında bulunan personelin, hükümlü ve tutuklu ile aynı şekilde iaşe edileceği, personel için özel yemek veya tabldot çıkarılamayacağı, günlük olarak mahkeme veya hastaneye sevk olan hükümlü ve tutuklular ile sevkte görevli memurların, kurumda bulunmadığı öğünler için kumanya verileceği; dördüncü fıkrasında, görev başında bulunan personel, kurumlara staj için gelenler, eğitim-öğretim, kültürel ve sportif faaliyetler ile görevlendirilen görevliler ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından görevlendirilen personel, eğitim merkezlerinde eğitim görenler ya da ceza infaz kurumunda mevcut olan hükümlü ve tutukluların, hangi öğünlerde kurumda hazırsa o öğüne ait iaşe miktarından yararlanacakları, ancak, günlük iaşe miktarının içinde kalmak koşulu ile gece vardiyasında görev yapan personele kumanya verileceği; yedinci fıkrasında, çocuk hükümlü ve tutuklular ile kurumda annesiyle birlikte kalan çocuklara, süt emziren anneler ve hamilelere durumlarına uygun ve Bakanlıkça belirlenen tutarda gıda verileceği, 2- "Günlük iaşe miktarı" kenar başlıklı 5. maddesinde, günlük iaşe miktarının, Sağlık Bakanlığı ile birlikte belirlenen günlük kalori ihtiyacı ve bütçe imkânları da değerlendirilerek saptanan tutar olduğu, 3- "Hastaların iaşe edilmesi" kenar başlıklı 9. maddesinin birinci fıkrasında, hasta hükümlü ve tutukluya, diyetisyen veya hekimlerin belirleyeceği besinlerin verileceği; ikinci fıkrasında, inancı gereği veya vegan, vejeteryan türü özel bir beslenme şekline sahip hükümlü ve tutukluların taleplerinin, iaşe miktarı ile sınırlı kalmak üzere karşılanacağı, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. Bakanlığımız ve Sağlık Bakanlığı tarafından bir kişi için günlük kalori ihtiyacı ortalama 2300 kalori olarak belirlendiğinden, hasta hükümlü ve tutuklulara, diyetisyen veya UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden dRgcmuM - rTpwbXc - OYAZYTN - kcPODw ile erişebitirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü hekimlerin belirleyeceği besinler bu ölçülerde verilmektedir. Öte yandan, inancı gereği veya vegan, vejetaryen türü özel bir beslenme şekline sahip hükümlü ve tutukluların talepleri de azami ölçüde karşılanmaktadır. U- A) 5275 sayılı Kanunun "Hükümlünün bakıma muhtaç çocuklarının barındırılması" kenar başlıklı 65. maddesinin birinci fıkrasında; anaları hükümlü olup da dışarıda korumasına bırakılacak kimsesi bulunmayan sıfır-altı yaş grubundaki çocukların, analarının yanında kalabileceği, bu çocukların gündüzleri ceza infaz kurumu bünyesindeki veya Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu veya diğer kurum ve kuruluşlara ait kreş ve gündüz bakımevlerinde barındırılacağı, B) Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin "Hükümlünün bakıma muhtaç çocuklarının barındırılması" kenar başlıklı 58. maddesinin üçüncü fıkrasında altı yaşını dolduran çocuğun dışarıda bırakılacak kimsesi bulunmadığı takdirde durumun ceza infaz kurumu idaresince Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bildirileceği, bu çocukların görevliler aracılığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünce belirlenen kuruluşa tesliminin sağlanacağı, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. 11- 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin "Psiko-sosyal yardım servisi" kenar başlıklı 12. maddesinin birinci fikrasında; psiko-sosyal yardım servisinin, personel ve hükümlülerin ruh ve beden sağlığı ve bütünlüğüne ilişkin koruyucu, geliştirici programları araştıran, uygulayan ve gerektiğinde tedavi sürecine katılarak psikolojik destek ve müdahalede bulunan, ayrıca hükümlülerin bireysel özelliklerini, yaşam koşullarını ve suç işleme nedenlerini belirleyerek bireysel gelişmelerine yardımcı olan, kurum yaşamına uyumlarını ve toplumsal yaşamla uyumlaşmalarını sağlayan ve bireyin yeniden suç işlemesini engelleyecek önlemleri alan ve bu amaçla gerektiğinde kurum en üst amirinin bilgisi dahilinde, aileler ve sosyal çevreyle görüşme yapan servis olduğu, psiko-sosyal yardım servisinde, psikolog, sosyal çalışmacı, sosyolog ve çocuk gelişimi uzmanının görev yapacağı hükmüne yer verildiği malumlarıdır. IV- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden; A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara, kuruma kabul aşamasında psikolog ve sosyal çalışmacılar tarafından Bireyselleştirilmiş İyileştirme Sistemi (BİSİS) kapsamında Araştırma Değerlendirme Formu (ARDEF) doldurulduğu, ARDEF ile hükümlünün risk ve ihtiyaçlarının ortaya konulduğu ve her hükümlü ve tutuklu için ekonomik, sosyal, hukuki, psiko-sosyal ve ruhsal ihtiyaçlarına uygun olarak bireysel ve grup müdahale programının belirlendiği, ARDEF'ten çıkan sonuçlar doğrultusunda hükümlü ve tutukluların, ihtiyaçlarına uygun bireysel müdahale ya da grup çalışmalarına yönlendirildiği, B) Ceza infaz kurumlarında annesinin yanında barındırılan çocuklarla ilgili olarak; I- Bakanlığımız ile Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) arasında 21/11/2011 tarihinde imzalanan "Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevlerinde Annesinin Yanında Kalan Çocukların Gelişimlerinin Desteklenmesi Hakkında İş Birliği Protokolü" çerçevesinde, ceza infaz kurumlarında annesinin yanında barındırılan 0-3 yaş (0-36 ay) grubu çocukların, Halk Eğitim Merkezlerinde çocuk gelişimi alanında eğitim almış usta öğreticilerin görevlendirildiği oyun alanlarından faydalandırıldıkları; 3-6 yaş (36-72 ay) grubundaki çocukların ise, öncelikli ve sıraya alınmaksızın MEB'e bağlı anaokulları ve ana sınıflarından ücretsiz olarak UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden dR gcmuM - rTpwbXc - OyA2yTN - kc PODW- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü faydalandırıldıkları, 2- Ceza infaz kurumlarında annesinin yanında barındırılan çocukların psiko-sosyal gelişimlerinin öncelikle psiko-sosyal yardım servisleri tarafından desteklendiği ayrıca Bakanlığımız ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı arasında 27/06/2021 tarihinde imzalanan "Tutuklu, Hükümlü veya Yükümlüler ile Çocuklarının Sosyal Hizmetlerden Yararlandırılması Hakkında İş Birliği Protokolü" çerçevesinde anılan çocukların psiko-sosyal gelişimlerinin desteklenmesi, eğitim, barınma ve benzeri ihtiyaçlarının giderilmesine yönelik çalışmaların yapıldığı, 3- Çocukların fiziksel ve sosyal ortamlarının geliştirilmesi amacıyla gerçekleştirilen "Annemleyim" projesi kapsamında; ceza infaz kurumlarında annesinin yanında kalan çocuklar için 'Günlük Yaşam ve Eğitim Programı, kadın tutuklu ve hükümlüler için "Ebeveynlik Programı' ile annesinin yanında kalan çocuklar ile çalışan personel için'Anne ve Çocuklara Karşı Tutumlar Programı'nın geliştirildiği ve yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmaların devam ettiği, 4- Kurum yaşamının çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirmek ve çocukların gelişimine destek olmak amacıyla bazı kurumlarda anne çocuk üniteleri ve çocuk dostu alanların oluşturulduğu, 5- Ceza infaz kurumlarında annesinin yanında kalan çocukların ihtiyaç duydukları çocuk bezlerinin ödenek tahsis edilmesi beklenmeden temin edildiği ve temin edilen bu malzemelerin gecikmeye meydan verilmeden ayrım yapılmaksızın ücretsiz olarak kendilerine teslim edildiği, Anlaşılmıştır. Yılmaz TUNÇ Bakan İmi kaği UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden G Rg cmuM - rTpwbXc - OyAZyTN - kc PODW- ile erişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nimet Özdemir (CHP, İstanbul). “Cezaevlerinde annesiyle birlikte kalan 0-6 yaş arası çocuklara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28406, 21 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28406-cezaevlerinde-annesiyle-birlikte-kalan-0-6-yas-arasi-cocuklara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/92b43a79-5a34-4d90-893e-0196f8168906 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.