# Cezaevlerinde annesiyle birlikte kalan 0-6 yaş arası çocuklara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/28414 - **Veren:** Nimet Özdemir (CHP, İstanbul) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 21 Mayıs 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 65 gün sonra, 25 Temmuz 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0785b93f-eda0-4336-b560-0196f6e4f0a9 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28414-cezaevlerinde-annesiyle-birlikte-kalan-0-6-yas-arasi-cocuklara-iliskin > Nimet Özdemir (CHP), 21 Mayıs 2025 tarihinde 7/28414 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 65 gün sonra, 25 Temmuz 2025). ## Önerge metni Ni Aşağıda belirtilen sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Nimet ÖZDEMİR Istanbul Milletvekili Ceza infaz kurumlarında annesiyle birlikte kalan çocuklar, bu ülkenin sessiz çığlıkları duyulmayan mahpus edilmiş masum çocuklarıdır. Suça karışmamış olmalarına rağmen demir kapıların ardında, oyun alanlarından ve yaşıtlarından uzak bir hayat sürmekte; "mahkum çocuğu" kimliğiyle anılma riski taşıyan yavrularımızdır. Cezaevinde büyüyen bu çocukların yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda duygusal, sosyal ve gelişimsel desteklere ihtiyaç duyduğu açıktır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının temel görevi, çocukların üstün yararını gözetmek; her çocuğun güvenli, sağlıklı ve sevgi dolu bir ortamda büyümesini sağlamaktır. Bu çerçevede, ceza infaz kurumlarında annesiyle birlikte kalan ya da ebeveyni cezaevinde olduğu için devlet korumasına alınan çocuklara yönelik koruyucu, onarıcı ve destekleyici hizmetlerin etkinliği büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda; 1. ) Ceza infaz kurumlarında annesiyle birlikte kalan 0-6 yaş grubu çocukların sosyal, duygusal ve zihinsel gelişimlerini desteklemek amacıyla Bakanlığınızca görevlendirilmiş sosyal hizmet uzmanı, çocuk gelişimcisi veya psikolog sayısı kaçtır? Bu uzmanlar cezaevlerinde ne sıklıkla görev yapmaktadır? 2. ) Bu çocukların oyun oynayabilecekleri, güvenli ve gelişimlerine uygun alanlar cezaevlerinde oluşturulmuş mudur? Oyun ve eğitim alanlarının Bakanlığınız tarafından belirlenen bir standardı var mıdır? 3. ) Annesi cezaevinde olduğu için onunla birlikte kalamayan ve devlet korumasına alınan çocukların sayısı nedir? Bu çocuklardan kaçı kurum bakımına, kaçı koruyucu aile yanına yerleştirilmiştir? 4. ) Koruyucu aileye yerleştirilen çocukların yaşam koşulları hangi aralıklarla ve hangi kriterlere göre denetlenmektedir? Bu denetimlerde çocukların psikolojik durumu da göz önünde bulundurulmakta mıdır? 5. ) Annesi cezaevinde olan ve onunla birlikte kalamayan çocuklara, anneleriyle düzenli görüşme imkânı sağlanmakta mıdır? Bu görüşmelerin sıklığı, süresi ve ortamı çocuk psikolojisine uygun şekilde planlanmakta mıdır? 0) DİN İl Nimet ÖZDEMİR 6. ) Cezaevlerinde kalan annelerin, çocuk gelişimi, ebeveynlik becerileri ve çocuk hakları konularında bilgilendirilmesi amacıyla Bakanlığınızca yürütülen sistematik eğitim veya farkındalık programları var mıdır? 7. ) Mahpus kalan çocukların sosyal hayata katılımı, yaşıtlarıyla etkileşim kurabilmesi ve gelişimlerine uygun kültürel-sosyal etkinliklerden yararlanabilmesi amacıyla Bakanlığınız tarafından herhangi bir çalışma yürütülmekte midir? Bu çocukların cezaevi dışındaki ortamlarda yaşıtlarıyla birlikte oyun oynayabilmeleri, çocuk tiyatrolarına veya benzeri etkinliklere katılabilmeleri için bir uygulama veya pilot proje mevcut mudur? 8. ) Cezaevinde annesiyle birlikte kalan çocuklara yönelik olarak Bakanlığınız tarafından yürütülen özel bir psikososyal destek programı bulunmakta mıdır? Bu destekler, çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine göre kişiselleştirilmektedir? Ayrıca, 6 yaşını doldurarak cezaevinden ayrılmak zorunda kalan çocuklara ve annelerine bu ayrılık sürecine psikolojik olarak hazırlanabilmeleri için özel bir destek ve bilgilendirme programı uygulanmakta mıdır? Annelerinden ayrılan bu çocukların nakledildiği kurumlar veya yerleştirildikleri koruyucu aileler hakkında, annelere hangi sıklıkla ve hangi kapsamda bilgilendirme yapılmaktadır? 9. ) Annesi cezaevinde olan çocukların kurumsal bakımda, akraba yanında veya koruyucu ailede kaldığı durumlarda, bu çocukların ruhsal durumları ve sosyal uyumları düzenli olarak izlenmekte midir? Bu izlem sonuçları aileyle ve ilgili uzmanlarla paylaşılmakta mıdır? 10. ) Ceza infaz kurumlarında çocuklarla doğrudan temas hâlinde bulunan sosyal hizmet personeli ve ilgili meslek elemanlarına, özellikle hassas gruplarla iletişim, çocuk hakları, travma duyarlılığı ve etik ilkeler konularında düzenli eğitim verilmektedir? Bu kapsamda Bakanlığınız tarafından görevlendirilen personele yönelik hangi eğitim, denetim ve rehberlik mekanizmaları uygulanmaktadır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o :28.05.2025 tarihli ve 1636504 sayılı yazınız. İlgi yazı ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Nimet ÖZDEMİR tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/28414 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan İstanbul Milletvekili Sayın Nimet ÖZDEMİR'e Ait 7/28414 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Bakanlığımız ülkemizdeki tüm çocukların korunmasını, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasını amaçlamakta, çocukların ve gençlerin sağlıklı gelişimini temin etmek ve tüm risklere (ihmal, istismar, taciz, şiddet vb.) karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışmalar çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütülmektedir. Bakanlığımız ile Adalet Bakanlığı arasında 26.07.2021 tarihinde "Tutuklu, Hükümlü veya Yükümlüler ile Çocuklarının Sosyal Hizmetlerden Yararlandırılması Hakkında İş Birliği Protokolü" imzalanarak yürürlüğe girmiştir. Protokol; ceza infaz kurumlarında bulunan tutuklu/hükümlü 12-18 yaş grubu çocuklar, tutuklu/hükümlü annesinin yanında kalan 0-6 yaş grubundaki çocuklar, denetimli serbestlik altında bulunan yükümlü çocuklar ve ebeveyni ceza infaz kurumunda bulunan ancak kendisi kurum dışında olan çocukların psikososyal açıdan gelişimlerinin desteklenerek bakım ve korunma ihtiyaçlarının giderilmesine yönelik çalışmaları kapsamaktadır. Protokol uyarınca hükümlü ve tutukluların dışarıda bulunan çocukları hakkında ceza infaz kurumunda görev yapan psikososyal yardım servisi görevlileri tarafından hükümlü veya tutuklu ile yapılan görüşme çerçevesinde hazırlanan psikososyal servis raporunda yer alan talep ve ihtiyaçlara yönelik Bakanlığımız İl Müdürlüklerince gerekli değerlendirmeler yapılarak çocukların uygun sosyal hizmet modellerinden yararlandırılması sağlanmaktadır. Bakım verecek kimsesi kalmadığı yahut böyle birisi olmakla birlikte sosyal inceleme raporuyla ihtiyaç içerisine düşeceği değerlendirilen çocuklar, Bakanlığımız uygun sosyal hizmet modellerinden yararlandırılmaktadır. Protokol çerçevesinde Bakanlığımızca ebeveyni cezaevinde olan çocuklara sunulan hizmetler kapsamında; e Bakanlığımızca çocukların ihtiyaçlarının karşılanması, ailelerin güçlendirilmesi, geçici olarak yaşanan sosyal ve ekonomik güçlüğün önüne geçilmesi yoluyla çocukların öz aileleri ve yakınları yanında bakımlarının ve desteklenmelerinin sağlanması ile fırsat eşitliğinin oluşturulması amacıyla Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) verilmektedir. Bu hizmet sayesinde aile birliği ve bütünlüğünün bozulmasının önüne geçilmesi sağlanmaktadır. e Heriki ebeveyni cezaevinde olan çocuklar hakkında yapılan değerlendirme neticesinde bu çocukların Koruyucu Aile Hizmet Modeli ile yakınları veya uygun koruyucu aileler yanında desteklenmeleri sağlanmaktadır. Evlat edindirilmeye uygun olan çocuklar ise bu hizmet modelinden faydalandırılmaktadır. e Bakanlığımız tarafindan açılış izini verilen özel kreş, gündüz bakımevleri ile özel çocuk kulüplerinin kapasitesinin 903'ü çeşitli nedenlerle okul öncesi eğitimden yararlanamayan dezavantajlı durumdaki çocukların desteklenmesi için ayrılmaktadır. Bu doğrultuda cezaevlerinde hükümlü ve tutuklu olan anneleri ile birlikte kalan çocuklar da ilgili kontenjan kapsamında değerlendirilmektedir. e Aile kurumunun çocuğun yaşamındaki önemi ve çocuğun üstün yararını ön planda tutarak hak temelli anlayışla çocukların, öz aileleri ve akrabaları yanında bakılmalarının sağlanması, bunun mümkün olmaması durumunda koruyucu aile ve evlat edindirme gibi aile odaklı bakım hizmetlerinden yararlandırılması, aile yanında veya aile odaklı bakımı mümkün olmayan çocuklara ise son seçenek olarak aile yapısına en yakın model olan ev tipi yatılı sosyal hizmet birimlerinde hizmet verilmektedir. Korunma ihtiyacı içinde olduğu tespit edilen ve kuruluş bakımına alınan her bir çocuk özelinde bireyselleştirilmiş uygulama planları oluşturulmakta, çocuğun ihtiyaç duyduğu eğitim, sağlık gibi alanlardaki ihtiyaçları tespit edilerek paydaş kurumlarla iş birliği yapılmakta, çocukların ilgilerine göre, uğraş yapabilecekleri, mesleki beceri kazanabilecekleri ve yeteneklerini geliştirebilecekleri destekleyici ortamlar oluşturulmakta ve çocuğa verilen hizmetin başarıya ulaşması için çocuğun katılım hakkı gözetilmektedir. Bakanlığımız İl Müdürlüklerince haklarında korunma/bakım tedbiri kararı alınmış olup koruyucu aile veya kurum bakımı modellerinden yararlandırılan çocukların ceza infaz kurumunda bulunan ebeveynini ziyaretleri ve telefonla görüşmeleri sağlanmaktadır. Buna ek olarak korunma altındaki çocukların cezaevinde bulunan ebeveynleri ile daha kolay görüşebilmeleri oamacıyla Adalet Bakanlığının görüntülü görüşme uygulamasının kullanılabilmesi için çalışmalar yürütülmektedir. Bakanlık tarafından Sosyal Hizmet Merkezleri aracılığıyla çocukların izlenmesi gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda belirli periyotlarla hane ziyaretleri gerçekleştirilerek, çocuğun ve aile bireylerinin ihtiyaç analizlerinin yapılması, belirlenen risklerin giderilmesi ve ihtüyaç duyulması durumunda paydaş kurum ve kuruluşlara yönlendirilme yapılması sağlanmaktadır. Hükümlü veya tutuklunun çocuklarının durumuyla ilgili yürütülen çalışmalar ve yararlandırıldıkları hizmet modeli hakkında ceza infaz kurumuna bilgi verilmektedir. Aynı zamanda Bakanlığımız tarafından sunulan hizmet modelleri hakkında ceza infaz kurumu personeline eğitim verilmekte ve hizmet modellerinin tanıtımı sağlanmaktadır. Bakanlığımıza bağlı çocuğa yönelik hizmet veren sosyal hizmet kuruluşlarında (Çocuk Evleri Sitesi, İlk Kabul Çocuk Evleri Sitesi, Çocuk Evi Koordinasyon Merkezi, İhtisaslaştırılmış Çocuk Evleri Sitesi) sosyal çalışmacı, psikolog ve çocuk gelişimcisi unvanlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesi kapsamında Memur Personel (4/A) 1.215, Sözleşmeli Personel (4/B) 239, İşçi Personel (4/D) 15 olmak üzere toplam 1.469 personel görev yapmaktadır. Bakanlığımıza bağlı olarak hizmet veren çocuk bakım kuruluşları, bakım altında bulunan çocuk sayıları, çocuğa yönelik diğer hizmetler ve yararlanan çocuk sayılarını içeren kurumsal istatistiklerimiz https://aile.gov.tr/sgbd internet adresinde ve Bakanlığımız sosyal medya hesaplarında yer almaktadır. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nimet Özdemir (CHP, İstanbul). “Cezaevlerinde annesiyle birlikte kalan 0-6 yaş arası çocuklara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28414, 21 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28414-cezaevlerinde-annesiyle-birlikte-kalan-0-6-yas-arasi-cocuklara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0785b93f-eda0-4336-b560-0196f6e4f0a9 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.