# Hakkari'de kaçak turizm faaliyetinde bulunulduğu iddiasıyla uygulanan idari para cezalarının kaldırılması talebine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/28530
- **Veren:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari)
- **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy)
- **Veriliş tarihi:** 13 Mayıs 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 184 gün sonra, 13 Kasım 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/acc9e071-6cbb-4b99-9e6b-0196ca28b85f
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28530-hakkari-de-kacak-turizm-faaliyetinde-bulunuldugu-iddiasiyla-uygulanan-idari-para-cezalarin

> Öznur Bartin (DEM Parti), 13 Mayıs 2025 tarihinde 7/28530 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 184 gün sonra, 13 Kasım 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzük *ün 96'ncı ve 99*uncu Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Öznur Bartin Hakkâri Milletvekili

Hakkâri ilimiz ve çevresi, doğal zenginlikleri, kültürel dokusu ve coğrafi çeşitliliğiyle ülkenin önemli turizm potansiyeline sahip bölgelerinden biridir. Bölgedeki turizm faaliyetlerinin gelişimi büyük ölçüde yerel halkın, sivil toplum kuruluşlarının, spor kulüplerinin ve gönüllü bireylerin özverili çabalarıyla mümkün olmuştur. Uzun yıllardır süren bu gönüllü tanıtım çabaları sayesinde Hakkâri'nin tanınırlığı artmış, bölge önemli festivallere, spor ve doğa etkinliklerine ev sahipliği yaparak yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekmiştir.

Ancak, son iki yıldır Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) tarafından, gerek sosyal medya üzerinden yapılan duyurular gerek afiş ve broşürlerdeki bilgiler baz alınarak, bölgedeki spor kulüpleri, sivil toplum kuruluşları ve bireysel şoförler hakkında "kaçak tur düzenleme" iddiasıyla ciddi miktarlarda (65.000 TI.*den başlayan) para cezaları uygulanmaktadır. Bu cezalar, zaman zaman güvenlik güçlerinin fiili müdahalesiyle, tutanak tutulmak suretiyle kişilere tebliğ edilmekte, ardından valilik onayıyla kesinleşmektedir.

Bölgede yıllardır hiçbir ticari kaygı gütmeden kültürel ve sosyal sorumluluk kapsamında yürütülen etkinliklerin bu şekilde kriminalize edilmesi, yalnızca yerel aktörlerin değil aynı zamanda bölge turizminin gelişiminin de önünü tıkamaktadır. Ayrıca cezaların siyasi görüş ayrılıkları temelinde taraflı bir şekilde uygulandığı yönündeki iddialar, kamu yönetiminin tarafsızlık ilkesine olan güveni sarsmaktadır.

Bu uygulamaların derhal sona erdirilmesi, şimdiye kadar kesilmiş olan idari para cezalarının iptali ve ödenmiş olanların da iadesi büyük bir toplumsal ve hukuki gerekliliktir. Bu doğrultuda Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın bu sürece ilişkin şeffaf, adil ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsemesi elzemdir.

Bu bağlamda;

1. TÜRSAB tarafından Hakkâri ilinde son iki yıl içerisinde "kaçak turizm faaliyeti" gerekçesiyle kaç kişi, kurum ve oluşuma idari para cezası kesilmiştir? Bu cezaların toplam tutarı nedir?

2. Bu cezalar hangi yasal dayanaklara göre verilmektedir? Gönüllü faaliyetler ile ticari turizm faaliyetleri arasında açık bir ayrım yapılmakta mıdır? Yapılmıyorsa, buna ilişkin yasal düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?

3. Sosyal sorumluluk kapsamında, herhangi bir maddi kazanç gözetmeden etkinlik düzenleyen spor kulüpleri, SIK"lar ve bireylerin cezalandırılması kamu yararı açısından nasıl değerlendirilmektedir?

4. Bu cezaların uygulanmasında tarafsızlık ilkesi gözetilmekte midir? Bazı kişilere siyasi görüşleri nedeniyle farklı muamele uygulandığı yönündeki iddialar hakkında Bakanlığınızca bir soruşturma başlatılmış mıdır?

5. Şu ana kadar kesilen cezaların iptal edilmesi ve ödenmiş olanların iade edilmesine yönelik bir çalışmanız var mıdır? Yoksa, böyle bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?

6. Hakkâri ve bölge kentlerinde kültürel etkinlik düzenleyen kişi ve kurumların "turizm suçu" kapsamına alınmaması için yeni bir yasal çerçeve oluşturulması planlanmakta mıdır?

7. Bölge halkının turizm faaliyetlerine aktif katılımını teşvik etmek amacıyla, özellikle spor kulüpleri ve sivil toplum kuruluşlarının ticari olmayan etkinliklerini sürdürebilmeleri için özel izin, destek ya da muafiyet mekanizmalarının geliştirilmesine yönelik Bakanlığınızın bir çalışması veya hazırlık süreci bulunmakta mıdır? Bu konuda bakanlığınızın mevcut yaklaşımı ve önümüzdeki döneme ilişkin öngörüleri nelerdir?

8. TÜRSAB'ın yetki alanının, yerel halkın kültürel ve sosyal etkinliklerine müdahale edecek düzeyde genişlemesi, Bakanlığınızca uygun bulunmakta mıdır? TÜRSAB"ın bu yetkilerinin yeniden düzenlenmesi amacıyla herhangi bir çalışma yapılacak mıdır?

9. Hakkâri'de ve bölge kentlerinde, turizm faaliyetlerinin gelişmesini engelleyen ceza uygulamalarının bir daha tekrarlanmaması için Bakanlığınızın atmayı planladığı adımlar nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

Bakanlığımız (Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü)'ca;

Ülkemizde seyahat acentalığı faaliyetleri 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan Seyahat Acentaları Yönetmeliğiyle düzenlenmiştir.

1618 sayılı Kanun gereğince ülkemizde seyahat acentalığı faaliyeti gösterilebilmesi için Bakanlığımızdan işletme belgesi alınması zorunlu olup mevzuatta düzenlenmiş münhasır hizmetlerin seyahat acentası olmayanlar tarafından yerine getirilmesi de yasaklanmıştır.

Kanun'un 29 ve 30'uncu maddeleriyle; işletme belgesi olmadan seyahat acentalığı faaliyetinde bulunanlara yönelik denetim, tutanak düzenleme, faaliyetten men ve idari yaptırım uygulama yetkisi Valilikler (İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri) tarafından yerine getirilmektedir.

İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri öncülüğünde, talep edilmesi halinde ise meslek kuruluşu olan Türkiye Seyahat Acentaları Birliğinin (TÜRSAB) de katılımıyla; özellikle müzeler, örenyerleri, tarihi ve turistik alanlarda seyahat acentalığı faaliyetlerine yönelik denetimler gerçekleştirilmektedir. Gerçekleştirilen denetimlerde işletme belgesiz seyahat acentalığı faaliyeti yürütenlere yönelik 1618 sayılı Kanun kapsamında idari yaptırımlar uygulanmaktadır.

Bu kapsamda, gerek işletme belgesine sahip seyahat acentalarının faaliyetlerinin denetimi gerekse de işletme belgesiz seyahat acentalığı faaliyetlerine yönelik denetimlerde; TÜRSAB'ın tek başına denetim yapma ve idari yaptırım uygulama yetkisi bulunmamakta olup denetimler ve idari yaptırımlar 1618 sayılı Kanun kapsamında Bakanlığımız ve Valilikler (İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri) tarafından yerine getirilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari'de kaçak turizm faaliyetinde bulunulduğu iddiasıyla uygulanan idari para cezalarının kaldırılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28530, 13 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28530-hakkari-de-kacak-turizm-faaliyetinde-bulunuldugu-iddiasiyla-uygulanan-idari-para-cezalarin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/acc9e071-6cbb-4b99-9e6b-0196ca28b85f

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
