# Zorunlu eğitimin yeniden yapılandırılmasına yönelik çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/28532
- **Veren:** Yılmaz Hun (DEM Parti, Iğdır)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 13 Mayıs 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 57 gün sonra, 9 Temmuz 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/acc86363-dac9-469b-857c-0196cdc3b4f1
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28532-zorunlu-egitimin-yeniden-yapilandirilmasina-yonelik-calismalara-iliskin

> Yılmaz Hun (DEM Parti), 13 Mayıs 2025 tarihinde 7/28532 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 57 gün sonra, 9 Temmuz 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'nci ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Yılmaz HUN Iğdır Milletvekili

Basına yansıyan bilgilere göre Milli Eğitim Bakanlığı, zorunlu eğitimin son iki yılına yönelik yeni bir yapılandırma hazırlığı içindedir. Bu kapsamda gündeme gelen modeller arasında; lise eğitiminin 4 yıldan 3 yıla indirilmesi, 10. sınıfta diploma verilmesi, lise eğitiminin isteğe bağlı hale getirilmesi ve zorunlu eğitimin yaş temelli sınırlandırılması gibi öneriler yer almaktadır.

Bu modellerin tümü, eğitimde eşitlik ve kamusallık ilkeleri açısından ciddi riskler barındırmaktadır. Söz konusu düzenlemelerle, zaten derinleşmiş olan bölgesel ve sosyoekonomik temelli eşitsizliklerin daha da artacağı, çocuk işçiliği, erken yaşta evlilikler ve özellikle kız çocuklarının eğitimden kopuşunun yaygınlaşacağı öngörülmektedir.

Daha önce de eğitim sisteminde kapsamlı değişiklikler yapılmış; 2005 yılında lise süresi üç yıldan dört yıla çıkarılmış, 2012 yılında ise zorunlu eğitimin 41414 şeklinde 12 yıla yayılmasıyla sistem yeniden yapılandırılmıştı. Bu değişikliklerin ardından Sayıştay Başkanlığı'nın 2013, 2014 ve izleyen yıllardaki raporlarında, yeni sistemlerin alt yapısız, plansız ve öngörüsüz şekilde hayata geçirildiği, eğitimde ciddi aksaklıklar ve kamusal kaynak israfı yaşandığı tespit edilmiştir.

Örneğin Sayıştay raporlarında, kademeli geçişlerin altyapı eksikliği nedeniyle çok sayıda okulda ikili eğitime yol açtığı, öğretmen ihtiyacının planlanmadığı, yeni sistemlerin çocukların pedagojik gelişimi göz önüne alınmadan uygulamaya konduğu ve müfredat uyumsuzluklarının yaygınlaştığı ifade edilmiştir.

Bugün benzer şekilde, kamuoyuyla açık ve şeffaf bir istişare yürütülmeden, bilimsel ve pedagojik veriye dayanmayan modellerin hızla yasalaştırılma sürecine sokulması, yalnızca eğitimin niteliğini zayıflatmakla kalmayacak; aynı zamanda milyonlarca öğrencinin yaşam hakkını, toplumsal eşitliği ve anayasal eğitim hakkını da tehdit edecektir. P 23532.

Bu bağlamda;

1. Basına yansıyan ve Kabineye sunulacağı belirtilen lise eğitiminin yeniden yapılandırılmasına dair modellerin içeriği ve dayandığı bilimsel veriler nelerdir?

2. Söz konusu modellerin oluşturulmasında, önceki müfredat değişikliklerinin sonuçlarına dair Sayıştay raporları incelenmiş midir? 2012 sonrası ortaya çıkan altyapı, öğretmen ihtiyacı ve fırsat eşitsizliği sorunlarının tekrar yaşanmayacağına dair nasıl bir garanti sunulmaktadır?

3. Lise diplomasının 10. ya da 11. sınıfta verilmesi halinde, öğrencilerin akademik gelişimi, sosyal haklara erişimi ve üniversite hazırlığı açısından doğacak sorunlara ilişkin Bakanlık nasıl bir hazırlık yapmaktadır?

4. Zorunlu eğitimin yaş temelli sınırlandırılması veya liselerin isteğe bağlı hale getirilmesi, özellikle dezavantajlı bölgelerde kız çocuklarının eğitime devamını nasıl etkileyecektir? Bu konuda yapılmış bir sosyal etki analizi var mıdır?

5. Eğitim sistemine dair bu denli kapsamlı değişiklikler planlanırken, eğitim sendikaları, öğretmen örgütleri, öğrenci ve veli dernekleriyle ne düzeyde bir katılım ve istişare süreci yürütülmüştür?

6. Eğitimde sürekli değişen yap-boz anlayışı ve sistemlerin kısa sürede terk edilmesi sonucu doğan maliyet, kaynak israfı ve öğrenci mağduriyetine ilişkin Sayıştay raporlarında yer alan tespitler neden dikkate alınmamaktadır?

## Bakanlığın cevabı

b) 17/06/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1646034 sayılı yazınız. 1/193N2791)

c) 24/06/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1650550 sayılı yazınız.

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c)'de kayıtlı yazıyla iletilen Iğdır Milletvekili Yılmaz HUN?un 7/28532, Isparta Milletvekili Hikmet Yalım HALICI'nın 7/29206 ve 729209, İstanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ"'ın 7/29212, Antalya Milletvekili Mustafa ERDEM"in 7/29213, Kars Milletvekili İnan AKGÜN ALP'in 7/29214, Mersin Milletvekili Gülcan KIŞ'ın 7/29310, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU"nun 7/29311 ile Bingöl Milletvekili Ömer

Faruk HÜLAKÜ'nün 7/29314, 7/29316, 7/9317 ve 729319 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539

• TC Ge NE

ER MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 0 0) EĞİTİMİN D M Strateji Geliştirme Başkanlığı yözYıı SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Türk eğitim sistemi 1973'te yürürlüğe giren Milli Eğitim Temel Kanunu ile düzenlenmiştir. Bu Kanun; Türk milli eğitim sisteminin düzenlenmesinde esas olan amaç Ve ilkeler, eğitim sisteminin genel yapısı, öğretmenlik mesleği, okul bina ve tesisleri, eğitim araç ve gereçleri ile devletin eğitim öğretim alanındaki görev ve sorumluluğuna ilişkin temel hükümleri kapsamaktadır. -

Türkiye'de 222 sayılı Kanun'a göre, 1997'den önce zorunlu eğitim 5 yıllık ilkokul dönemini kapsamakta iken, 4306 sayılı Kanun ile $ yıllık zorunlu kesintisiz ilköğretim uygulamasına geçilmiştir. Bu düzenleme ile ilkokul ve ortaokul kademeleri birleştirilerek, kesintisiz sekiz yıllık ilköğretim modeli oluşturulmuş ve mezunlara ilköğretim diploması verilmesi sağlanmıştır. 2012'de İlköğretim ve Eğitim Kanunu'nda yapılan değişiklikle 8 yıllık zorunlu kesintisiz eğitimden 12 yıllık zorunlu kademeli eğitime geçilmiştir.

Bakanlığımızın Stratejik Plan'ı eğitim öğretimde politikalar geliştirmek ve faaliyetlerin plan ve program dâhilinde yürütülmesini sağlamak amacıyla; Cumhurbaşkanlığı Programı, Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, Cumhurbaşkanlığı Eğitim ve Öğretim Politikaları Kurulu önerileri, Kalkınma Planları ve Orta Vadeli Programa bağlı olarak hazırlanmaktadır.

Bakanlığımızın 2024-2028 Stratejik Planı ile bireylerin bilgi, beceri ve yetkinliklerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır (Milli Eğitim Bakanlığı, 2024b). Günümüz ihtiyaçlarına uygun olarak genel, mesleki ve teknik eğitim programları hazırlanmaktadır. Eğitime erişim ve hakkaniyet ilkesi gereğince farklı yetenek ve ihtiyaçlara sahip bireylerin yaygın eğitimden aktif olarak yararlanması amaçlanmaktadır. Gelişen ve değişen ihtiyaçlar doğrultusunda eğitim politikalarının da geliştirilmesi ve yenilenmesi son derece doğal kabul edilmelidir. Nitekim yukarıda da görüldüğü gibi gelişen ve değişen koşullar çerçevesinde yıllar içinde zorunlu eğitime ilişkin birtakım kararlar alınmış ve uygulamaya konmuştur.

12 yıllık zorunlu eğitim yoluyla, okullaşma oranlarını OECD ortalamalarının üstüne çıkaracak tedbirler alınmış ve gerçekleşmeler de bu yönde olmuştur. Gelinen noktada Bakanlığımızca zorunlu eğitim konusunda taslak düzeyinde de olsa herhangi bir çalışma paylaşılmamış ancak kamuoyunda ve ilgili çevrelerde 12 yıllık zorunlu eğitime ilişkin tartışmalar devam etmektedir. Sözü edilen konuda değişikliğe ihtiyaç duyulması hâlinde yapılacak düzenlemeler, ihtiyaca dayalı ve Bakanlığımız vizyonu doğrultusunda verilecek kararlarla şekillenecek olup kamuoyu ile paylaşılacaktır.

---

**Kaynak gösterme:** Yılmaz Hun (DEM Parti, Iğdır). “Zorunlu eğitimin yeniden yapılandırılmasına yönelik çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28532, 13 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28532-zorunlu-egitimin-yeniden-yapilandirilmasina-yonelik-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/acc86363-dac9-469b-857c-0196cdc3b4f1

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.