# Çıraklık ve staja başlama tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak esas alınması talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/28607 - **Veren:** Aşkın Genç (CHP, Kayseri) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 26 Mayıs 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 158 gün sonra, 31 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4e85671d-e0d9-4cf6-8000-019710e2eba7 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28607-ciraklik-ve-staja-baslama-tarihinin-sigortalilik-baslangic-tarihi-olarak-esas-alinmasi-tal > Aşkın Genç (CHP), 26 Mayıs 2025 tarihinde 7/28607 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 158 gün sonra, 31 Ekim 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98, TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri uyarınca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Türkiye'de milyonlarca yurttaş, uzun yıllar boyunca çalışmasına ve prim ödemesine rağmen adil bir şekilde emekli olamamaktadır. Özellikle iki önemli kesim, sosyal güvenlik sisteminde yaşanan eşitsizliklerin en görünür mağdurlarından biri haline gelmiştir. 1990'lı yıllardan itibaren meslek liselerinde zorunlu staj gören ya da çıraklık eğitimi alan gençler için sadece iş kazası ve meslek hastalıklarına karşı sınırlı sigorta primi yatırılmış, emeklilikte esas alınan "uzun vadeli sigorta kolları"na prim ödenmemiştir. Bu kişilerin işe başlangıç tarihi olarak staj/çıraklık tarihi kabul edilmemektedir. Oysa fiilen çalışmış ve SGK sicil numarası ile sistemde kayıtlı hale gelmiş bu bireyler, hukuken ve vicdanen "ilk işe başlama tarihi" sayılacak bir süreci yaşamışlardır. Anayasa'nın eşitlik ilkesine ve sosyal devlet anlayışına açıkça aykırı olan bu uygulama, özellikle EYT düzenlemesinden faydalanamayan binlerce kişiyi mağdur etmiştir. 3 Mart 2023 tarihinde yürürlüğe giren EYT düzenlemesi, yalnızca 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi olanları kapsamıştır. 9 Eylül 1999 ve sonrasında sigortalı olan milyonlarca yurttaş, 17 yıl gibi uzun bir süre daha beklemek zorunda bırakılmıştır. Bu eşitsizlik, "bir gün" farkla başlayan ve yıllara yayılan bir hak kaybı yaratmıştır. Her gün EYT"li olanlarla aynı işyerinde çalışan, benzer prim gününe sahip yurttaşlar sadece birkaç gün farkla çok daha geç tarihlerde emekli olabilmektedir. Bu durumun Anayasa Mahkemesi ve AİHM içtihatları ışığında hak ihlali oluşturduğu yönünde ciddi tartışmalar söz konusudur. Adres: Devlet Mah. TBMM Halkla İlişkiler Binası 5. Kat E Blok Oda No: 501 Çankaya/Ankara Adaletin ve eşitliğin tesisi için hem staj/çıraklık mağdurlarının uzun vadeli sigorta başlangıcının füli SGK tescil tarihi olarak kabul edilmesi, hem de EYT kapsamına giremeyenler için "kademeli emeklilik" seçeneğinin tanınması toplumsal bir ihtiyaç haline gelmiştir. Bu bağlamda; Bakanlığınızın kayıtlarına göre, 1990 yılından bu yana staj veya çıraklık kapsamında SGK sicil numarası verilen kaç kişi bulunmaktadır? Bu kişilerin cinsiyet ve yaşa göre dağılımı nedir? Staj/çıraklık döneminde sigortalı sayılan ve SGK sicil numarası verilen bireylerden kaç tanesi şu anda aktif sigortalı durumdadır? Kaçı emekliliğe hak kazanamamıştır? Staj/çıraklık döneminde yatırılan kısa vadeli sigorta primleri dışında uzun vadeli sigorta kollarına ilişkin prim ödemesi yapılmaması nedeniyle, bu kişilerin fiili çalışma başlangıçlarının emeklilik hesabında dikkate alınmaması hakkında Bakanlığınızın bir yasal düzenleme çalışması var mıdır? Bu mağduriyetin giderilmesine oyönelik olarak, staj/çıraklık (Odöneminin borçlanılabilmesi ya da başlangıç sayılması yönünde Bakanlığınıza iletilmiş resmi taleplerin sayısı kaçtır? Bunların kaçı kabul edilmiştir? 8 Eylül 1999 sonrası ilk defa sigortalı olan kaç kişi EYT kapsamı dışında kalmıştır? Bu kişilerin emekli olabilmek için ortalama bekleme süresi nedir? EYT düzenlemesini sadece "giriş tarihi" üzerinden sınırlamak yerine, prim günü ve hizmet süresini esas alan kademeli emeklilik sistemine geçilmesine ilişkin Bakanlığınızda bir hazırlık, etki analizi ya da kamuoyu araştırması yapılmış mıdır? 8 Eylül 1999 ile 31 Aralık 1999 arasında sigortalı olanlar için özel bir emeklilik düzenlemesi yapılması gündeme alınmış mıdır? Bu konuda herhangi bir çalışma varsa detaylarını paylaşır mısınız? Türkiye'de halen 1999 sonrası sigorta girişi olup emeklilik yaşı nedeniyle çalışmaya devam etmek zorunda kalan kaç kişi bulunmaktadır? Bu kişilerin yaş ortalaması, meslek grubu ve cinsiyete göre dağılımı nedir? Özellikle ağır ve tehlikeli işlerde çalışanlar açısından bir analiz yapılmış mıdır? Bakanlığınızın kayıtlarına göre, EYT düzenlemesinin yürürlüğe girmesinden bu yana kaç kişi emekli olmuştur? Aynı dönemde kaç kişi EYT kapsamında olmamasına rağmen emeklilik için başvuru yapmış ama reddedilmiştir? Adres: Devlet Mah. TBMM Halkla İlişkiler Binası 5. Kat E Blok Oda No: 501 Çankaya/Ankara ## Bakanlığın cevabı G.K,J&B İlgi (o : 30.05.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1638048 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile Kayseri Milletvekili Sayın Aşkın GENÇ tarafından yöneltilen 7/28607 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası; meslek liselerinde okumakta iken veya yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı primi alınmaktadır. Emeklilik şartlarının belirlenmesine esas olan sigortalılık süresinin başlangıcında, sigortalı adına ilk defa emekliliğe esas olan (Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları) priminin ödendiği tarih esas alınmaktadır. Bununla birlikte, 03.03.2023 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7438 sayılı Kanunla, yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun Geçici 81. maddesinin birinci fikrasının (B) bendi kapsamında tespit edilen sigortalıların söz konusu maddede düzenlenen yaş şartı dışındaki diğer şartları taşımaları halinde yaşlılık aylığından yararlanabilecekleri hüküm altına alınarak, 08.09.1999 ve daha önceki bir tarihte ilk kez sigortalılık başlangıcı bulunan sigortalıların, yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları arasında yer alan yaş koşulu kaldırılmış olup, prim gün sayısı şartında herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. " Prof. Dr. Vedat AKHAN Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Telefan: (217) 904 An An --- **Kaynak gösterme:** Aşkın Genç (CHP, Kayseri). “Çıraklık ve staja başlama tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak esas alınması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28607, 26 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28607-ciraklik-ve-staja-baslama-tarihinin-sigortalilik-baslangic-tarihi-olarak-esas-alinmasi-tal (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4e85671d-e0d9-4cf6-8000-019710e2eba7 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.