# Tarımsal üretimin desteklenmesine yönelik çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/28648 - **Veren:** Cem Avşar (Yeni Yol, Tekirdağ) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 16 Mayıs 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 29 Ağustos 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/40b34199-5800-4d8c-a034-0196ecc35b5c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28648-tarimsal-uretimin-desteklenmesine-yonelik-calismalara-iliskin > Cem Avşar (Yeni Yol), 16 Mayıs 2025 tarihinde 7/28648 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 29 Ağustos 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Tarım ülkemizin en stratejik öneme haiz sektörlerinden biridir. Ülkemiz ovaları, havzaları, iklimi ve coğrafyasıyla dünyanın tarıma elverişli en önemli coğrafyalarından biridir. Türkiye bünyesinde yetiştirilen 200'ün üzerinde ürünle yüksek bir tarımsal potansiyele sahiptir. Birçok ürün bazında dünyada ilk sırada yer almaktadır. Bu potansiyeliyle ülkemizde tarım istihdamı 4,7 milyon kişi ve toplam istihdamdaki payı da "014 seviyelerindedir. "Türkiye'nin hakiki sahibi ve efendisi gerçek üretici olan köylüdür." misyonuyla ve "Milli ekonominin temeli ziraattır." felsefesiyle 100 yıl önce Gazi çiftliğini kurarak bilimsel tarımı başlatan Mustafa kemal Atatürk o yıllarda traktörle üretime başlamış, hayvan ve tohum ıslahı, kooperatifler gibi tarıma yönelik birçok zamanına göre yenilik sayılan adım atılmıştır. Aynı zamanda İzmir İktisat Kongresinde tarım önceliklendirilmiş, gerekli altyapı, tarımsal üretimden sanayiye geçiş, şeker ve çay fabrikaları gibi önemli projeler hayata geçirilmiştir. Günümüz tarım politikaları ve üretim durumuna baktığımızda Türkiye tarımda kendine yeterliyken bu yeterliliği yüksek girdi maliyetleri, ithalat, dışa bağımlılık, yanlış dış ticaret uygulamaları, yetersiz altyapı, plansız ve niteliksiz mali destek gibi sebepler dolayısıyla artık bu yeterlilik seviyesinin oldukça aşağıya indiği görülmektedir. Ülkemiz sahip olduğu yüksek tarım potansiyeline rağmen dışa bağımlılığı her geçen gün artan bir ülke konumuna gelmiştir. Sıklıkla ithalata başvurarak ve gümrük tarifelerini sıfırlayarak yanlış dış politika uygulamalarına gidilmiştir. Trakya'da özellikle de Tekirdağ'da yetişen ay çiçeği üretimi de "050'lere kadar düşmüş ve kendine yeterli olmaktan çıkmıştır. Mısır üretiminde kendine yetme durumu 9480'lerin üzerinde olmasına rağmen basında çokça tartışıldığı üzere I milyon ton mısır ithalatı için gümrük vergileri sıfırlanmıştır. Örneğin Türkiye'de yemde yıllık 3 milyon tonun üzerinde soya tüketilmekte ancak sadece W4- "65'ini kendimiz üretebilmekteyiz ve kalanın tamamını ithal edilmektedir. Pamukta ise üretilenden daha fazlası ithal edilmektedir. Yüz ölçümü Konya Ovası kadar bile olmayan ülkelerden hububat ithal eder duruma gelinmiştir. Yaş meyve sebzede dışa bağımlılığımız katbekat artmıştır. Bakliyat ürünlerinde 1990'lı yıllarda Türkiye dünyada en fazla üretim yapan en fazla ihracat yapan ülkelerden biriyken bugün mercimek, fasulye, bezelye nohut, buğday, arpa, pirinç gibi ürünlerde dışa bağımlılık artmıştır. Üretimin azalması ve Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA Cem AVŞAR özellikle kuraklığında etkisiyle Rusya ve Ukrayna'dan makarna ve un yapımı için buğday ithalatı yapılmaktadır. Türkiye'nin tarımdaki temel sorunlarından birisi de bakan değişikliğinin tüm politikalara yansıması ve sil baştan uygulamalara gidilmesidir. Bunun yanında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçtikten 7 yıl sonra ancak tarımla ilgili kurullar oluşturulabilmiştir. Hayvancılığa baktığımızda özellikle 2010 yılından sonra uygulanan ithalat politikasıyla ülkemiz hayvanın kendisini, yemini, gübresini, hatta çobanını bile ithal etmekte ve çok yüksek oranda dışa bağımlıdır. Ülkemizde hayvancılıkta planlı üretim, 2024 itibariyle bitkisel üretimde ise | Ocak 2025 itibariyle başlamıştır. Ancak uygulamada etkileri görülmemektedir. Soğan stratejik ürünler arasında ve planlama kapsamında olan ürünken üretimin fazla fiyatların düşük olması üreticiyi mağdur etmektedir. Tarımsal üretimin en çok yapıldığı kırsalda birçok köy okulunun kapatılması insanların köyü boşaltmasına ve tarımsal aktivitenin zarar görmesi de bir başka gerçektir. Bunu yanında pestisit sorunu hala güncelliğini korumaktadır. Ülkemiz, 200'den fazla çeşit ürün üretme kapasitesiyle Avrupa'da birinci sırada olmasına karşın enflasyonda da -özellikle gıda enflasyonunda birinci sırada olduğu görülmektedir. Türkiye su zengini bir ülke olarak bilindiği halde tarımda suyun kullanım verimliliği risk düzeyindedir. Ülkemizde suyun 9077'si tarımda kullanılmakta ancak uzmanlara göre barajlardaki su tarlaya açık kanallarla getirildiğinden suyun yaklaşık yarısını yolda kaybedilmektedir. Hatta Aydın, Denizli, Kırıkkale, Kahramanmaraş gibi birçok ilimizde barajların tarımsal sulamaya kapatıldığı veya sezonda sadece bir defa veya iki defa su verebilir uygulamalarına geçildiğini görmekteyiz. Su kanalları bakımı ve onarımının yapılmaması ve kapalı devre sisteminin uygulanmaması temel sebep oluşturmaktadır. Bir diğer önemli sorun ise girdi maliyetlerindeki yüksek fiyat artışıdır. Fiyat politikası ve dış ticaret uygulamaları çiftçinin kâr marjını düşürmekte, rekabet ortamını zayıflatmakta ve üretimden uzaklaştırmaktadır. Tarımsal destek uygulaması ise 2006 yılında 5488 sayılı Tarım Kanunu ile düzenlenmiştir. Bu kanun ile tarımsal desteklerin gayri safi milli hasılanın en az "ol'inden az olmamasını öngörmektedir. Ancak 19 yıldır bu hüküm uygulanmamıştır. Milli bir mesele olan tarıma en azından kanuni olarak verilen destek miktarına riayet edilmesi gerekmektedir. Bütçede tarıma ayrılan miktara baktığımızda 2024 yılında 91,9 milyar liralık destek verilirken 2025'te 135 milyar liralık destek verildiği görülmektedir. Her ne kadar verilen bu tarımsal desteklerinin düzenli yapıldığı imajı kamuoyuna verilse de yıllık desteklerin verilme zamanı sürekli bir sonraki yıla sarkmaktadır. Bununla birlikte Sayıştay raporlarında bulgu olduğu üzere dağıtılan desteklerin nerede kullanıldığı, üretimi arttırıp arttırmadığı, kaliteye ve verimliliğe etkisi bakımından "etki analizlerinin" yapılması gerektiği önemli bir konudur. Geçtiğimiz günlerde tarımda, mevsimsel etkiler sebebiyle zirai don olayı yaşanmış ve birçok ürün zarar görmüştür. Bu kapsamda Tarım Bakanlığı tarafından tespitler yaptığını ve gerekli Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA Cem AVŞAR 9 8bU8 destekleme çalışmalarının yapılacağı ifade edilmiştir. Bunun yanında seçim bölgem Tekirdağ başta olmak kuraklık da beklenmektedir. Bu durum üretimde ciddi düşüşe sebep olacak ve enflasyonu tetiklemesi söz konusudur. Stratejik bir önem taşıyan tarım potansiyelin ekonomik değere dönüşmesi; verimliliğin, kalitenin, üretimin, kendine yeterliliğin sağlanması; ithalat ve sıfır gümrük tarifesinin dış ticaret bağlamında düzenlenmesi, planlı üretim ve piyasanın üretici lehine dizayn edilmesi, desteklemelerin zamanında ve yeterli miktarda yapılması, kırsal kalkınmanın desteklenmesi gibi birçok tedbirin alınması önem arz etmektedir. Bu bağlamada; 5488 sayılı Tarım Kanunu 21 inci maddesiyle "Bütçeden ayrılacak kaynak, gayrisafi milli hasılanın yüzde birinden az olamaz.", şeklinde düzenlenen hükmü neden uygulanmamaktadır? Verilen tarımsal destek miktarı yeterli midir? Söz konusu tarımsal desteklerin nerede kullanıldığının tespiti; üretim artışı, kalite ve verimliliğe etkisi bakımından gerekli "etki analizlerinin" yapılması hususunda bir çalışmanız var mıdır? İthalat artışı, dışa bağımlılık, stratejik ürünlerde gümrük tarifesini sıfırlama gibi tarımsal üretim kapasitesine zarar veren bu tarz dış ticaret politikalara karşın yerli üreticiyi korumaya yönelik bir çalışmanız var mıdır? Dış ticaret açısından ilgili diğer kurum ve kuruluşlarla ortak bir çalışmanız bulunmakta mıdır? Ülkemiz, 200'den fazla türde ürün üretme potansiyeliyle Avrupa'da birinci sırada olmasına karşın enflasyonda da -özellikle gıda enflasyonunda- birinci sırada yer almaktadır. Bu tezatlık nasıl değerlendirilmektedir? Bu hususta uygulanan tarım politikalarının bir etkisi olduğu düşünülmekte midir? Buna karşın ne tür tedbirler alınmaktadır? Tarımsal potansiyelin arttırılması, üreticinin kâr marjının iyileştirilmesi, verimlilik ve kendine yeterliliğin sağlanması bakımından; kırsalda tarımın kalkınması, genç istihdamın sağlanması, geriye göçün teşvik edilmesi, teknoloji kullanımının arttırılması gibi konularda ne tür çalışmalar yapılmaktadır? Mevcut çalışmaları ihtiyaçlar bağlamında yeniden düzenlemeyi planlıyor musunuz? Bakanlığınızın stratejik amaçları bağlamında zirai don olayında yaşandığı üzere ülkemizin iklim özellikleri ve doğa şartları göz önüne alınarak kuraklık, sel, dolu, yangın vb. afetlere karşın hazırlanan bir acil eylem planınız var mıdır? Varsa hangi eylemleri içermekte ve bu hususta ayrılan kaynak miktarı nedir? Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir. Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir. Bakanlığımız tarafından üreticilere; Bitkisel üretim, Hayvansal üretim, Kırsal kalkınma, Su ürünleri üretimi ve Tarımsal araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) olmak üzere 5 ana başlık altında tarımsal destekler verilmektedir. 2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesinden tarım sektörüne 706 milyar TİL kaynak ayrılmıştır. Bunun 135 milyar TL tarımsal destek programları için Bakanlığımız bütçesinden ayrılan miktardır. Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri. doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir. 8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlanması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üreümde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir. Yeni destekleme modeliyle; e Bitkisel üretim destekleri ilk defa 3 yıllık olarak ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. Strateji Geliştirme Başkanlığı e Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, destekler daha yönlendirici, etkin ve öngörülebilir hâle getirilmiştir. e Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. " Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır. e Kamukuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır. " Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. e Çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin sebep olduğu birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir. Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir. Yeni destekleme modelinde üretim maliyetine göre ürünler kategorilere ayrılmış ve her kategori için destek katsayısı belirlenmiştir. 2025 üretim yılı için destek katsayı değeri dekara 244 TL olarak belirlenmiştir. Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı olan, planlama kapsamındaki ürünleri havzasında üreten tüm çiftçilere ve planlama kapsamı dışındaki diğer ürünleri üreten çiftçilerin tamamına temel destek ödenecektir. Böylece stratejik ürünlerin mazot maliyetinin "50'si ve gübre maliyetinin 9025'i karşılanacaktır. Planlama kapsamındaki ürünleri havzasında üreten çiftçilere temel desteğe ilave olarak planlı üretim desteği verilerek, mazot maliyetinin 0100"ü ve gübre maliyetinin • 050'si karşılanacaktır. Diğer taraftan su kısıtının olduğu 11 ilin 52 ilçesinde ise planlama kapsamında az su tüketen arpa, buğday, yağlık ayçiçeği, aspir, fiğ, mercimek, nohut ve yem bezelyesi üreten çiftçilerimize gübre maliyetinin kalan 9050'lik kısmı da yer altı su kısıtı desteği olarak verilecektir. Böylece bu bölgelerde üretim planlamasına uygun ekim yapan üreticilerin mazot ve gübre maliyetinin 90100'ü desteklenecektir. Çiftçilerimize bitkisel üretim destekleri nakdi olarak ödenecektir. Yem bitkileri üretim planlaması kapsamına alınmış olup tüm havzalarda desteklenecektir. Süt havzası olarak belirlenen illerde yem bitkisi üreten çiftçilere ilave 9050 planlı üretim desteği ödenecektir. Verim ve kaliteyi artırmak için sertifikalı tohum kullanım, sertifikalı/standart fidan kullanım, organik tarım, iyi tarım uygulamaları, katı organik-organomineral gübre destekleri verilmeye . devam edilecektir. Biyolojik ve biyoteknik mücadele desteği, patates siğili desteği, lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteği (Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen kira ücret tarifesinin 9679'i oranında), bitkisel üretim sigortası, hasar fazlası, çay budama tazminatı ve masrafı destekleri de devam edecektir. 8760 sayılı 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında hayvansal üretim, su ürünleri üretimi, tarımsal araştırma ve geliştirmenin desteklenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Hayvansal üretimde yeni destekleme programı temel hayvancılık ve ürün geliştirme destekleri olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı e Temel hayvancılık destekleri; büyükbaş hayvancılık, küçükbaş hayvancılık, atık, arıcılık ve ipek böceği faaliyetlerinin desteklenmesinden oluşmaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan yetiştiricilere temel destek tutarına ilave destek verilecektir. Ayrıca suni tohumlama, soy kütüğü, yerli sperma, ari işletme, sürü yöneticisi (çoban) gibi verimlilik kriterlerine ilave destek sağlanmaktadır. e Ürün geliştirme destekleri; çiğ süt, besilik erkek sığır (karkas), tiftik üretimi desteklerini kapsamaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan üreticilere temel destek tutarına ilave destek verilmektedir. Ayrıca ari işletme, kendi tankında soğutma, örgüt üzerinden pazarlama, karkas ağırlığı, kaliteli tiftik ve sözleşmeli üretim gibi verimlilik kriterlerine ilave destek verilmektedir. Yeni destekleme modeli ile ilk defa; e Oğlak ve kuzuya temel destek ödemesi, e Genç ve kadın yetiştiriciye ilave destek, " Aile işletmelerine temel destek oranında ilave destek, e Doğduğuaile işletmesinden kesime giden erkek sığırlara ilave destek, e Gezginci arıcılık yapanlara ilave destek ve " Birinci derece örgüt üyesi yetiştiricilere ilave destek verilmektedir. Ayrıca planlı üretim bölgelerinde uygun üretim yapanlara ilave destek ve her buzağıya temel destek ödemesi yapmak suretiyle üreten herkesin destek alması sağlanmaktadır. Yeni destekleme modeli ile birlikte hayvancılık işletmelerinin ekonomik açıdan güçlü, dirençli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması hedefiyle sübvansiyonlu kredilerde; kadınlara, gençlere ve planlı üretim bölgelerine ilave indirim uygulanmaktadır. Bu sayede geleceğimizin teminatı gençlerimiz ve ailemizin temel direği olan kadınlarımızın üretimde kalmalarına imkân sağlanmıştır. Hazırlanan yeni destekleme modeliyle hayvancılıkta temel amacımız; verimli, kaliteli, sağlıklı ve sürdürülebilir bir üretim modeli ile gıda ve tarım alanında ülkemizi bölgesinde lider, dünyada küresel aktör hâline getirmektir. Yeni destekleme modelinde su ürünleri desteklerinde, yetiştiricilere her bir teknik kriter için temel destek tutarına ilave destek verilecek, küçük ölçekli balıkçılık desteği "043-100 arasında artırılacak ve balıkçı gemisi sahibi veya ortağı kadınlara küçük ölçekli balıkçılık desteği 935 daha fazla ödenecektir. Bakanlığımızca 2021 yılından itibaren ülke genelinde işlenmeyen ve nadasa bırakılan arazilerde gerek bitkisel üretimin artırılması gerekse kuraklığa dayanıklı çeşitlerin ekilişlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik azami 9675 ayni desteğin sağlandığı "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" yürütülmektedir. Proje kapsamında uygun münavebe planı ve ekim yöntemleri uygulayarak stratejik ürünlerin üretiminde kullanılması, iklim değişikliğini dikkate alarak uygun çeşitlerle hububat, baklagil ve yağlı tohumlu bitkilerin üretiminin geliştirilmesi sağlanmaktadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı Kırsal kalkınma destekleri kapsamında; tarımsal yayım ve danışmanlık desteği, kırsal kalkınma yatırımları (ekonomik ve alt yapı yatırımları), uzman eller proje desteği, bireysel sulama sistemlerinin desteklenmesi, IPARD ulusal eş finansman ödemeleri, çiftlik muhasebe veri ağı (ÇMVA) katılım primi destekleri yer almaktadır. IPARD Programı kapsamında 2007 yılı itibarıyla başlayan program üzerinden 42 ilde birçok tedbir altında tarım ve hayvancılık alanlarında hibe destekleri sağlanmaktadır. IPARD 1 ve IPARD 11 dönemi olarak başarıyla yürütülen süreç, IPARD III dönemiyle birlikte ülke geneline yayılmıştır. IPARD II döneminde çıkılan ve çıkılacak çağrılarda 9050-75 arasında değişen oranlarda yatırım tedbirlerine hibe desteği sağlanmaktadır. IPARD Programı kapsamında yer alan tedbirler ile kırsal alanda yaşayan gençlere ve kadınlara yönelik ek sıralama puanı ve ek hibe oranı uygulanarak pozitif ayrımcılık yapılmaktadır. ORKÖY Projeleri kapsamında orman köylümüze yüzde 20'si hibe, yüzde 80'i faizsiz ORKÖY kredisi verilmektedir. Üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- 31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9625-96100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir. Üreticilerimiz temel bitkisel ve temel hayvansal üretim konularında 300.000 TL"ye kadar sıfır faizli, 300.000 TL'nin üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TI.*ye kadar "050-90100 aralığında faiz/kar payı destekli kredi/finansman kullanabilmektedir. Basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına 15 milyon TL üst limite kadar 5100"e varan faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır. Uygulamaya alınan yeni destekleme modeli, 2007/12477 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile her 5 (beş) yılda bir yenilenen "Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı" ile uyumlu olacak şekilde hazırlanmıştır. Mevcut Eylem Planı 2023-2027 dönemini kapsamaktadır. Eylem Planı ile aşağıda açıklanan öncelikler belirlenmiştir. Kuraklık risk tahmini ve kriz yönetimi, Sürdürülebilir su arzının sağlanması, Tarımsal su talebinin etkin yönetimi, Destekleyici Ar-Ge çalışmalarının hızlandırılması ve yayım/eğitim hizmetlerinin artırılması ve " Kurumsal kapasitenin geliştirilmesi. Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır. Don riski, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamındaki Devlet destekli bitkisel ürün sigortası teminatı dâhilindedir. Bitkisel ürün sigortası yaptıran üreticilerimize "Don" hasarında 9067 oranında Devlet prim desteği sağlanmakta olup bu kapsamda sigorta yaptıran üreticilerimizin uğradığı zararlar, TARSİM eksperlerince yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı Devlet prim desteği sağlanmasının yanı sıra üretici ve yetiştiricilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için, 905 oranında "Şehit Yakını ve Gazi İndirimi", "05 oranında "peşin ödeme indirimi", 9010 oranında "kadın çiftçi indirimi", 40 yaş altı üretici ve yetiştiricilerimize "05 oranında "genç çiftçi indirimi", "05 oranında "engelli çiftçi indirimi", Sözleşmeli Üretim yapan çiftçilerimiz için 9610 ila 9415 ve tarımsal üretim planlaması kapsamında 9610 oranlarında prim indirimleri yapılmaktadır. Su kısıtının belirlendiği bölgelerde Bakanlıkça belirlenen kriterlere uygun üretim yapan üreticilerimize 9010 oranında "su kısıtı desteği" indirimi, birinci derece tarımsal örgüt belgesi almaya hak kazanmış tarımsal amaçlı birlik ve kooperatiflere üye üreticilerimize ise 965 oranında üyelik indirimi uygulanmaktadır. Ayrıca, Devlet destekli tarım sigortaları uygulamalarında dolu ağı örtülen ürünler için dolu ve dolu kalite kaybı teminatı olarak tarife fiyatının 9050'si oranında indirim uygulanmaktadır. Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9625 ile 9635'i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır. Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir. 8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren "025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Cem Avşar (Yeni Yol, Tekirdağ). “Tarımsal üretimin desteklenmesine yönelik çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28648, 16 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28648-tarimsal-uretimin-desteklenmesine-yonelik-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/40b34199-5800-4d8c-a034-0196ecc35b5c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.