# Iğdırlı hayvan üreticilerinin başka illerde bulunan mera alanlarını kullanmalarının yasaklanmasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/28649 - **Veren:** Yılmaz Hun (DEM Parti, Iğdır) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 23 Mayıs 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 98 gün sonra, 29 Ağustos 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0d1820e8-5bca-4b14-90bd-01970cc68365 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28649-igdirli-hayvan-ureticilerinin-baska-illerde-bulunan-mera-alanlarini-kullanmalarinin-yasakl > Yılmaz Hun (DEM Parti), 23 Mayıs 2025 tarihinde 7/28649 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 98 gün sonra, 29 Ağustos 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Iğdır Milletyekili Iğdır, Bölge'nin önemli hayvancılık merkezlerinden biridir. hayvan sayısında, Türkiyede 14. Sırada kendi bölgesinde ise 3. Sırada olmasına rağmen yayla ve mera oranı hayvan sayısına oranla en düşük illerden birisidir. Iğdır'lı hayvan üreticileri, son yıllarda artan maliyetler, yetersiz destekler ve yanlış politikalar nedeniyle hayvancılıkla geçinen yurttaşlarımız ciddi ekonomik sıkıntılar yaşamaktadır. Bu zorluklara ek olarak, Ardahan ve Kars valilikleri tarafından alınan kararlar doğrultusunda, Iğdırlı hayvan üreticilerinin hayvanlarını bu illerin yaylalarına götürmeleri yasaklanmıştır. Ayrıca işletmesi Ardahan veya Kars illerinde bulunan Iğdırlı hayvan üreticilerine, Ardahan ve Kars valiliklerince Sudan sebeplerle büyük cezalar kesilmektedir. Artan maliyetler, yetersiz destekler, sudan sebeplerle kesilen yüksek cezalar Iğdır'da hayvancılığı bitirme noktasına getirmektedir. Yayla ve mera oranının hayvan sayısına göre düşük olduğu Iğdır'da, yaz aylarında serin ve verimli meralara erişimin engellenmesi, hayvanlarda hastalık ve ölüm riskini artırmakta, üreticileri daha da mağdur etmektedir. Bu kararlar, hem hayvan refahını hiçe saymakta hem de yerli üreticinin üretimden kopmasına neden olmaktadır. Bu bağlamda; 1. Ardahan ve Kars valiliklerinin Iğdırlı üreticilerin hayvanlarını kendi yaylalarına götürmesini engelleyen yasak kararlarının yasal dayanağı nedir? 2. Bu kararlar Tarım ve Orman Bakanlığı'nın bilgisi ve onayı dahilinde mi alınmıştır? 3. Mera ve yayla kullanımında iller arası hayvan geçişini kısıtlamanın üretici üzerindeki etkileri değerlendirilmiş midir? 2.8049) . Bu karar nedeniyle hayvanlarını meraya çıkaramayan üreticilerin yaşadığı hayvan kayıplarına dair bakanlığınızın bir tespiti ya da raporu var mıdır? . Maliyetlerin yükseldiği üretimin sürekli olarak düştüğü bilinmesine rağmen Iğdırlı hayvan üreticilerine kesilen yüksek cezaların gerekçesi nedir? . Iğdırlı hayvan üreticilerine yönelik özel bir destek veya telafi programı planlanmakta mıdır? . Iğdır gibi mera alanı yetersiz olan illerde üreticilerin sürdürülebilir hayvancılık yapabilmesi için Bakanlığınız ne tür önlemler almayı düşünmektedir? ## Bakanlığın cevabı İklim değişikliğinin etkilerinin yoğun olarak hissedilmekte olduğu Akdeniz iklim kuşağında yer alan ülkemizde büyüyen ekonomi ve artan üretimle tarımda, sanayide, enerjide, turizmde ve daha birçok sektörde suya olan ihtiyaç artmaktadır. İklim değişikliğinin tarım sektörü üzerindeki olumsuz etkileri ise daha sıcak ve az yağışlı iklim koşulları, ekstrem meteorolojik olaylarda artış, su kaynaklarında azalma, kuraklık şiddetinde artış, su ve toprak kalitesinde bozulma ve biyolojik çeşitliliğin azalması gibi hususlar olarak sıralanmaktadır. Bakanlığımız başta olmak üzere Mülki idareler ve yerel yönetimler tarafından, illerinde tarımsal faaliyet yürüten üretici ve yetiştiricilerin iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinden daha az düzeyde etkilenmeleri ve gereksinim duydukları üretim materyallerinin mevcut durumunun ve yeterliliğinin uzun vadede korunması maksadıyla il bazında tedbirler alınmaktadır. Ardahan Valiliği'nin 03.03.2025 tarih ve 2025/01 sayılı "Ardahan İli Meralarının Kullanımına Dair Valilik Genel Emrine Esas Komisyon Kararı" ve Kars Valiliği'nin 21.03.2025 tarih ve 2025/1 sayılı "Kars İli Meralarının Kullanımı ve Gezginci Arıcılık Faaliyetlerine Dair Valilik Genel Emri" de bu kapsam doğrultusunda çıkartılmıştır. Söz konusu Valilik emirleri 4342 sayılı Mera Kanunu, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında hazırlanmış olup meraların otlatma kapasitelerinin korunması ve iyileştirilmesi, otlatma düzeninin sağlanması, meralarda tahribatın önlenmesi ve bölgedeki yetiştiriciliğin devamlılığının sağlanması amaçlanmıştır. Söz konusu amaçların gerçekleştirilebilmesi amacıyla alınan kararlara uyulmaması durumunda da ilgili mevzuatlar kapsamında yasal işlem uygulanmaktadır. Bakanlığımızca yasaklanmış herhangi bir mera, yaylak ve kışlak alanı bulunmamaktadır. Önergede belirtildiği üzere, ilgili kararlar nedeniyle hayvanlarını meraya çıkaramayan üreticilerin hayvan kayıpları yaşadığına ilişkin il/ilçe müdürlüklerimize yapılan herhangi bir başvuru, ihbar veya şikayet bulunmamakla birlikte iller arası hayvan hareketliliğinin kısıtlanması da söz konusu değildir. Kars ilinde 2024 yılında 8 yayla göçerlere otlatmaya açılmış, 2025 yılında 52.500 dekarlık 20 yayla il içi ve il dışı göçerlere mevsimlik olarak kullanılmak üzere İl Mera Komisyonu tarafından ihaleye çıkarılmıştır. Bununla birlikte Ardahan, Kars ve Erzurum illerindeki ihtiyaç fazlası 37 mera Iğdır ilindeki hayvan yetiştiricilerine mevsimlik olarak kiralanmıştır. Çayır ve meralarda ıslah ve amenajman çalışmaları kapsamında hayvanların suya erişimi ve yaz aylarında korunması için sıvat, gölgelik, çoban barınağı gibi yatırımlar yapılmaktadır. Iğdır?da 2021-2024 yılları arasında 192 bin dekar alanda ıslah çalışması tamamlanmış, 2025 yılı itibariyle de 119 bin dekar alanda çalışmalar devam etmektedir. Bununla birlikte mera yetersizliğini telafi edebilmek amacıyla yem bitkileri üretiminin desteklenmesi, entegre sulama projeleriyle yem bitkisi üretim alanlarının ve kurak şartlara dayanıklı yem bitkisi türlerinin geliştirilmesi açısından çalışmalar yürütülmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Yılmaz Hun (DEM Parti, Iğdır). “Iğdırlı hayvan üreticilerinin başka illerde bulunan mera alanlarını kullanmalarının yasaklanmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28649, 23 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28649-igdirli-hayvan-ureticilerinin-baska-illerde-bulunan-mera-alanlarini-kullanmalarinin-yasakl (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0d1820e8-5bca-4b14-90bd-01970cc68365 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.