# Hal Yasası'nda yapılması planlanan değişikliklere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/28813 - **Veren:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir) - **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat) - **Veriliş tarihi:** 27 Mayıs 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 64 gün sonra, 30 Temmuz 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0778cad4-fde7-400e-afc9-019715b28912 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28813-hal-yasasi-nda-yapilmasi-planlanan-degisikliklere-iliskin > Mustafa Bilici (Yeni Yol), 27 Mayıs 2025 tarihinde 7/28813 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 64 gün sonra, 30 Temmuz 2025). ## Önerge metni Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki (sorularımın Ticaret Bakanı Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 23/05/2025 Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve kamuoyunun görüşüne sunulan yeni Hal Yasası taslağı, sebze ve meyve ticaretinde önemli değişiklikler öngörmektedir. Taslak, toptancı hallerinin kurulması yetkisinin belediyelerden alınarak Bakanlığa devredilmesi, perakendecilere üreticiden doğrudan alım zorunluluğu getirilmesi ve çeşitli cezai düzenlemeleri içermektedir. Ancak, geçmişte benzer yasal düzenlemelerin fiyatlar üzerinde beklenen olumlu etkileri yaratmadığı göz önünde bulundurulduğunda, yeni taslağın da benzer sonuçlar doğurabileceği endişesi bulunmaktadır. Ayrıca, üretici ve tüketici kesimlerinden gelen eleştiriler, taslağın uygulamada çeşitli sorunlara yol açabileceğini göstermektedir. Bu bilgilendirme ışığında: 1. Yeni Hal Yasası taslağında öngörülen düzenlemelerin sebze ve meyve fiyatlarını düşürmesi beklenmekte midir? Bu beklentiye dair somut veri veya analizler mevcut mudur? 2. Taslakta yer alan, perakendecilerin sattıkları ürünlerin en az *620'sini doğrudan üreticiden temin etme zorunluluğu, üretici ve tüketici fiyatları arasındaki farkı azaltmada ne derece etkili olacaktır? 3. Toptancı hallerinin kurulması, taşınması ve kapatılması yetkisinin belediyelerden alınarak Bakanlığa devredilmesinin, yerel yönetimlerin tarım ve gıda politikalarındaki rolünü nasıl etkilemesi öngörülmektedir? İ 4-Taslakta öngörülen cezai düzenlemeler (örneğin, fiyatları suni olarak artıranlara | milyon TL, i bozulmuş ürünleri usulsüzce imha edenlere 200 bin TL ceza) uygulamada nasıl denetlenecek ve bu cezaların caydırıcılığı nasıl sağlanacaktır? 5-Yeni düzenlemelerin, üretici örgütlerinin güçlendirilmesi ve kayıt dışılığın önlenmesi hedeflerine ulaşmada yeterli olacağı düşünülmekte midir? Bu hedeflere ulaşmak için ek önlemler planlanmakta mıdır? 6-Geçmişte Hal Yasası'nda yapılan değişikliklerin beklenen sonuçları vermemesi göz önünde bulundurulduğunda, yeni taslağın uygulanabilirliği ve etkinliği konusunda nasıl bir değerlendirme yapılmaktadır? E-mail: mustafa.bilici(0tbmm.gov.tr Adres : TBMM Hakla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 04.06.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1640882 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, İzmir Milletvekili Sayın Mustafa BİLİCİ tarafından verilen 7128813 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Yum Beletk Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (1 sayfa) Telefon No: 03124491331 Faks No: 0312449 13 41 ii GÜLAY ÖZCAN şiğiğiieiri İnternet Adresi: www.ticaret.gov.ir Eyi TİCARET BAKANLIĞI İzmir Milletvekili Sayın Mustafa BİLİCİ'ye Ait 7/28813 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar: Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: 1. 6) 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, 1 Ocak 2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu Kanun ile üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkını azaltmak amacıyla çeşitli düzenlemeler hayata geçirilmiştir. Bu kapsamda: e Üreticilerden alınan komisyon oranı 948 ile sınırlandırılmış, e Hal içinde uygulanan rüsum oranı 964'ten 961'e düşürülmüş, e Perakendecilerin üreticilerden doğrudan ürün temin etmesine imkân sağlanarak aracısız satış mümkün hâle getirilmiş, e Üretici örgütleri hal rüsumundan muaf tutulmuş, toptancı hallerindeki iş yerlerinin "020"si bu örgütlere tahsis edilmiş ve örgütlerin hal dışında satış yapabilmelerine imkân tanınmış, " Yalnızca üreticilerin satış yapabileceği üretici pazarlarının kurulması ve semt pazarlarında satış alanlarının 9620"sinin üreticilere ayrılması öngörülmüş, e İl merkezlerinde hal hakem heyetleri oluşturularak üretici alacaklarına ilişkin uyuşmazlıkların hızlı bir şekilde çözümlenmesi sağlanmıştır. Ayrıca, serbest rekabeti bozucu; piyasada darlık oluşturarak fiyatların yükselmesini ya da düşmesini engellemeye yönelik mal toplama, stoklama, yok etme veya propaganda yapma gibi faaliyetler yasaklanmış ve bu tür eylemlere karşı cezai yaptırımlar getirilmiştir. Kanun kapsamında kurulan Hal Kayıt Sistemi ile sebze ve meyvelerin üretimden tüketime kadar olan süreci, sevkiyatı, satışı ve fiyat hareketleri izlenebilir hâle getirilmiştir. Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra çeşitli tarihlerde ihtiyaçlara binaen birtakım değişiklikler yapılmıştır. Bunlar arasında, Kanunun yürürlüğünden önce tahsis edilmiş toptancı hali iş yerlerinin kira süresinin 6 yıl daha uzatılarak toplamda 18 yıla çıkarılması ve pazar yerlerindeki sınırlı ayni hak usulüyle işletme uygulamasının kaldırılması yer almaktadır. Kanun değişikliği çalışmaları kapsamında; sektörle istişareler gerçekleştirilmiş ve yapılan istişareler sonucunda, planlı üretimde yaşanan zorluklar, üreticilerin yeterince örgütlü olmaması, sektördeki kayıt dışılık ve toptancı hallerin fiziki altyapılarının yetersiz olması temel sorun alanları olarak tespit edilmiştir. Bakanlığımızca hazılanan ve kamu kurumlarının görüşüne sunulan taslak düzenlemede; üretici örgütlerinin güçlendirilmesi, dengeli fiyat oluşumunun sağlanması, modem toptancı hallerin kurulması, sektörün disipline edilmesi ve denetim ile cezai düzenlemelerin etkinleştirilmesine yönelik tedbirlere yer verilmiştir. --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “Hal Yasası'nda yapılması planlanan değişikliklere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28813, 27 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28813-hal-yasasi-nda-yapilmasi-planlanan-degisikliklere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0778cad4-fde7-400e-afc9-019715b28912 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.