# TDİ hasılat payı denetleme raporlarında yer alan tespitlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/28984
- **Veren:** Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 30 Mayıs 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 67 gün sonra, 5 Ağustos 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/27bb8141-a337-42dd-a900-0197214009f0
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28984-tdi-hasilat-payi-denetleme-raporlarinda-yer-alan-tespitlere-iliskin

> Deniz Yavuzyılmaz (CHP), 30 Mayıs 2025 tarihinde 7/28984 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 67 gün sonra, 5 Ağustos 2025).

## Önerge metni

T.B.M.M.

CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı

C H P Tarih. 300 Mayıs. 2025 Sm: o 11699 ve N yn N AŞ - 9? e 9 8 4 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞPNA

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. 29.05.2025

Deniz V4 Zonguldak Milletvekili

Türkiye Denizcilik İşletmeleri Sayıştay 2021 ve 2022 yılı raporlarında yer alan BULGU 7.3.1'de "Gelir Paylaşımı Yöntemiyle Özelleştirilmiş Olan Limanlarda İşletici Şirketlerin Devir Sözleşmelerine Aykırı İşlem ve Uygulamalarda Bulunması" tespitine yer verilmiştir.

İşletme hakkı devri ve gelir paylaşımı yöntemiyle özelleştirilmiş bulunan Giresun, Rize ve Hopa limanlarında TDİ görevlilerince yapılan incelemeler sonucu TDİ hasılat paylarının eksik tahakkuk etmesine yol açacak şekilde işletme hakkı devir sözleşmelerine aykırı işlemler yürütüldüğü belirlenmiştir.

Mülkiyeti TDİye ait Giresun, Rize ve Hopa limanları işletme hakkı devri yoluyla ve gelir paylaşımı yöntemiyle 1997 yılında 30 yıl süreli olarak özelleştirilmiştir. Gelir paylaşımı uygulanan limanlarla ilgili olarak imzalanan devir sözleşmelerinde, işletici şirketler tarafından elde edilen asli faaliyet gelirleri ile kira gelirlerinin "025'inin, faaliyet dışı gelirlerin ise 962'sinin TDİ'ye aktarılması öngörülmüştür.

TDİ İştirak, Bağlı Ortaklık, Bağlı Menkul Kıymetler ve Özelleşen Gayrimenkuller Yönergesi" uyarınca TDİ Mali İşler Dairesi görevlileri tarafından yapılan denetimlerde, TDİ?ye aktarılması gereken gelir paylarının eksik hesaplanmasına yol açan uygulamalar tespit edilmiştir. Bu uygulamalar özetle; i

• Liman işleticisi şirketlerin liman hizmetlerini devir sözleşmesi ve şirket ana sözleşmesine aykırı olarak taşeron şirketlere devretmesi,

• Asıl işletici şirketle taşeron şirketlerin yönetim kurullarında temsile yetkili aynı kişi ve hissedarlardan isimlerin bulunması, dolayısıyla şirketlerin birbirleriyle bağlantılı olmaları,

• Taşeron şirketler tarafından gemi ve gemi mümessillerine liman hizmetleri tarifesi üzerinden hizmet verilirken, asıl liman işleticisi şirketin taşeron şirkete daha düşük bedeller üzerinden fatura kesmesi, böylece liman gelirlerinin önemli bir kısmının asıl şirketin mali bilançolarına yansıtılmayarak TDİ paylarının eksik hesaplanmasına yol açılması,

• Liman işleticisi şirketlerin, asli faaliyet niteliğindeki bazı gelirlerini faaliyet dışı gelirler grubuna aktararak TDİ paylarını eksik tahakkuk ettirmesi, suretiyle gerçekleşmiştir.

Bu tespitleri içeren TDİ Hasılat Payı Denetleme Raporları çerçevesinde, TDİ payları yeniden hesaplanarak işletici şirketlerden talep edilmiş, bu taleplerin bir kısmı işletici firmalarca kabul edilmiş, önemli bir kısmı için ise karşılıklı dava süreçleri başlamıştır.

Buna göre;

Liman işleticisi şirketlerin liman hizmetlerini devir sözleşmesi ve şirket ana sözleşmesine aykırı olarak taşeron şirketlere devretmesine karşı Bakanlığınız ve TDİ tarafından herhangi bir yaptırım ve de hukuk yoluna başvurulmuş mudur? Başvurulmuş ise atılan bu adımlar nelerdir ve bu adımlar şu an hangi aşamadadırlar? Liman işleticisi hangi şirketler, hangi taşeronlara liman işletmelerini devretmiştir?

Asıl işletici şirketle taşeron şirketlerin yönetim kurullarında temsile yetkili aynı kişi ve hissedarlardan isimlerin bulunması, dolayısıyla şirketlerin birbirleriyle bağlantılı olmalarına karşı Bakanlığınız ve TDİ tarafından herhangi bir yaptırım ve de hukuk yoluna başvurulmuş mudur? Başvurulmuş ise atılan bu adımlar nelerdir ve bu adımlar şu an hangi aşamadadır? Liman işleticisi hangi şirketler, hangi taşeronlara liman işletmelerini devretmiştir?

. Taşeron şirketler tarafından gemi ve gemi mümessillerine liman hizmetleri tarifesi üzerinden hizmet verilirken, asıl liman işleticisi şirketin taşeron şirkete daha düşük bedeller üzerinden fatura kesmesi, böylece liman gelirlerinin önemli bir kısmının asıl şirketin mali bilançolarına yansıtılmayarak TDİ paylarının eksik hesaplanmasına yol açılmasına karşı Bakanlığınız ve TDİ tarafından herhangi bir yaptırım ve de hukuk yoluna başvurulmuş mudur? Başvurulmuş ise atılan bu adımlar nelerdir ve bu adımlar şu an hangi aşamadadır?

Taşeron şirketler tarafından gemi ve gemi mümessillerine liman hizmetleri tarifesi üzerinden hizmet verilirken, asıl liman işleticisi şirketin taşeron şirkete daha düşük bedeller üzerinden fatura kesmesi, böylece liman gelirlerinin önemli bir kısmının asıl şirketin mali bilançolarına yansıtılmayarak TDİ paylarının eksik hesaplanmasına yol açılması tespiti bağlamında, işletme hakkını devralan her bir şirket için eksik hesaplanan TDİ payları ne kadardır?

. Taşeron şirketler tarafından gemi ve gemi mümessillerine liman hizmetleri tarifesi üzerinden hizmet verilirken, asıl liman işleticisi şirketin taşeron şirkete daha düşük bedeller üzerinden fatura kesmesi, böylece liman gelirlerinin önemli bir kısmının asıl şirketin mali bilançolarına yansıtılmayarak TDİ paylarının eksik hesaplanmasına yol açılması bulgusu bağlamında, işletme hakkını devralan her bir şirket için eksik hesaplanan TDİ payları ne kadardır?

. Liman işleticisi şirketlerin, asli faaliyet niteliğindeki bazı gelirlerini faaliyet dışı gelirler grubuna aktararak TDİ paylarını eksik tahakkuk ettirmesine karşı Bakanlığınız ve TDİ tarafından herhangi bir yaptırım ve de hukuk yoluna başvurulmuş mudur? Başvurulmuş ise atılan bu adımlar nelerdir ve bu adımlar şu an hangi aşamadadırlar?

. Liman işleticisi şirketlerin, asli faaliyet niteliğindeki bazı gelirlerini faaliyet dışı gelirler grubuna aktararak eksik tahakkuk ettirdikleri TDİ payları, işletme hakkını devralan her bir şirket için ne kadardır?

29.05.2025

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazınız ekinde alınan Zonguldak Milletvekili Sayın Deniz YAVUZYILMAZ-a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

7128984 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Deniz YAVUZYILMAZ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş. (TDİ) mülkiyetinde olup özelleştirme kapsamında işleme hakkı devredilen limanlara ilişkin devir sözleşmelerinde yer alan TDİ payına dair hükümlerin takibi, denetimi ve gerektiğinde yasal yollara başvurulması sorumluluğu TDİ'ye aittir.

İşletici şirketlerin sözleşmeye aykırı eylemleri neticesinde TDİ açısından hak kaybı doğması durumunda, yasal yollara başvurulmakta olup liman hizmetlerinden elde edilmesi gereken ancak TDİ tarafından yapılan denetim ve hesaplamalara göre şirket bilançolarına yansıtılmadığı değerlendirilen gelirler için tahkim yargılaması yoluna gidilmiştir.

Bu kapsamda, TDİ, özelleştirilen limanlara ilişkin olarak işletici firmalardan tahsil edilmesi gereken TDİ paylarının sözleşme hükümleri çerçevesinde takibini ve denetimini etkin şekilde sürdürmekte; gerektiğinde tahkim ve yargı yollarına başvurarak kurum menfaatlerini korumaktadır. Bahsi geçen limanlarda da bu kapsamdaki alacaklar için yargı süreçleri işletilmiştir. TDİ, bu konularda kapsamlı incelemeler yapmakta, doğabilecek hak kayıplarının önüne geçmek için gerekli tüm hukuki ve idari mekanizmaları kararlılıkla kullanmaktadır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak). “TDİ hasılat payı denetleme raporlarında yer alan tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28984, 30 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28984-tdi-hasilat-payi-denetleme-raporlarinda-yer-alan-tespitlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/27bb8141-a337-42dd-a900-0197214009f0

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
